Mənzil əvəzinə obyekt: Binaların altı niyə obyektlərlə dolur?

Son illərdə Bakıda yeni yaşayış binalarının sayının artması ilə mənzillərlə yanaşı, binaların birinci mərtəbələrində müxtəlif kommersiya obyektlərinin də çoxaldığı müşahidə olunur.

Yeni tikililərdə birinci mərtəbələrdə market, aptek, kafe, restoran, gözəllik salonu, geyim mağazası, ofis və digər xidmət sahələrinə rast gəlmək mümkündür. Bəzi yaşayış komplekslərində isə binanın birinci mərtəbəsi əvvəlcədən kommersiya sahəsi kimi layihələndirilir.

Bəs yaşayış binalarının birinci mərtəbələri niyə əsasən obyekt kimi istifadə olunur? Bunun əsas səbəbləri nələrdir?

AZXEBER.COM xəbər verir ki, birinci mərtəbələrin kommersiya məqsədilə istifadəsinin əsas səbəblərindən biri həmin sahələrin küçədən birbaşa giriş imkanının olmasıdır.

Adi mənzildən fərqli olaraq, birinci mərtəbədə yerləşən obyektə küçədən daxil olmaq mümkündür. Bu isə mağaza, aptek, kafe və digər xidmət sahələri üçün mühüm üstünlük hesab olunur. Müştərinin obyektə daxil olması üçün binanın daxilindən keçməsinə və yuxarı mərtəbələrə qalxmasına ehtiyac qalmır.

Digər mühüm amil insan axınıdır.

Yaşayış binalarının birinci mərtəbəsində yerləşən obyektlər həmin ərazidə yaşayan sakinlərə daha yaxın olur. Məsələn, market, aptek, gözəllik salonu və ya kafe üçün əsas müştəri qrupunun yaxınlıqda yaşayan insanlar olması obyektin fəaliyyətinə əlverişli şərait yaradır. Bu baxımdan birinci mərtəbədə yerləşən kommersiya sahəsi həm binada yaşayan sakinlərə, həm də küçədən keçən şəxslərə xidmət göstərə bilir.

Məsələnin digər tərəfi isə daşınmaz əmlakın iqtisadi dəyəri ilə bağlıdır.

Yaşayış binasının birinci mərtəbəsindəki sahə mənzil kimi istifadə edildikdə yalnız yaşayış funksiyası daşıyır. Kommersiya məqsədilə istifadə olunduqda isə həmin sahə sahibinə əlavə gəlir gətirə bilər. Obyektin satılması və ya icarəyə verilməsi də mülkiyyətçi üçün ayrıca gəlir mənbəyi yaradır. Xüsusilə insanların sıx yaşadığı ərazilərdə bu cür kommersiya sahələrinə tələbat daha yüksək ola bilər. Çünki obyekt üçün əsas üstünlüklərdən biri potensial müştərinin artıq həmin ərazidə olmasıdır. Birinci mərtəbələrin obyektə çevrilməsinin başqa səbəbi də şəhər sakinlərinin gündəlik xidmətlərə daha asan çıxış əldə etmək istəyidir. İnsanlar gündəlik ehtiyaclarını qarşılamaq üçün uzaq məsafə qət etmək istəmirlər. Yaşadığı binanın aşağı hissəsində marketin, aptekin, kafenin və ya digər xidmət obyektinin olması sakin üçün əlavə rahatlıq yaradır.

Bu səbəbdən yeni yaşayış komplekslərində yalnız mənzillərin deyil, kommersiya sahələrinin də planlaşdırılması geniş yayılıb. Lakin birinci mərtəbələrin obyekt kimi istifadəsinin müəyyən mənfi tərəfləri də var.

Xüsusilə kafe və restoran kimi obyektlərin fəaliyyəti səs-küy, havalandırma sistemlərindən yayılan qoxu, gecə saatlarında insan və nəqliyyat hərəkətliliyi kimi problemlərə səbəb ola bilər. Bu isə həmin binada yaşayan sakinlərin narazılığına gətirib çıxara bilər. Bundan başqa, obyektlərin qarşısında avtomobillərin dayanması, yük maşınlarının məhsul gətirməsi və piyadaların hərəkəti də yaşayış binasının giriş-çıxışında müəyyən çətinliklər yarada bilər.

Məsələnin şəhərsalma tərəfi də diqqət çəkir. Birinci mərtəbələrdə kommersiya obyektlərinin yerləşdirilməsi şəhərin küçə həyatını canlandıra, ərazidə xidmət imkanlarını artıra bilər. Lakin bunun yaşayış funksiyası ilə düzgün balanslaşdırılması vacibdir.

Beləliklə, binaların birinci mərtəbələrinin obyektə çevrilməsi təsadüfi seçim deyil. Küçədən birbaşa giriş, insan axını, potensial müştərilərin yaxınlığı, icarə və satış imkanları, eləcə də sakinlərin gündəlik xidmətlərə olan tələbatı bu sahələrin kommersiya üçün cəlbedici olmasının əsas səbəblərindəndir.

Ancaq birinci mərtəbədə obyektin yerləşməsi yalnız sahibkar üçün gəlir məsələsi deyil. Obyektin fəaliyyətinin binada yaşayan insanların rahatlığına, səs-küyə, parklanma imkanlarına və ümumi yaşayış mühitinə təsiri də nəzərə alınmalıdır.

Fəridə Əsədzadə