Mərkəzi Bank jurnalistlərə təlim keçib

Sentyabrın 12-də Azərbaycan Mərkəzi Bankı (AMB) media nümayəndələrinə BOKT-lar (bank olmayan kredit təşkilatları) barədə məlumatlılığının və peşəkar bacarıqlarının artırılması məqsədilə “BOKT-lar: tənzimləmə çərçivəsi və bazarın transformasiyası” mövzusunda təlim keçirib.

Məşğələ zamanı bank olmayan kredit təşkilatlarının (BOKT) maliyyə sektorunda rolu, fəaliyyətinin tənzimlənməsi və nəzarət çərçivəsi, eləcə də son dövrdə bu bazarda baş verən dəyişikliklər barədə media nümayəndələrinə ətraflı məlumat verilib. Bundan əlavə, BOKT sektorunun cari inkişaf istiqamətləri və tənzimləmə yanaşmalarının təkmilləşdirilməsi, eləcə də maliyyə icarəsi ilə bağlı əsas məqamlar iştirakçıların diqqətinə çatdırılıb.

Təlimdə AMB-nin Bank olmayan kredit təşkilatlarının fəaliyyətinə nəzarət departamentinin direktoru Xəyyam İsmayılov da çıxış edib. O, istehlak kreditləri ilə bağlı ehtiyat tələblərinin biznes kreditləri ilə müqayisədə daha sərt olduğunu söyləyib. Biznes kreditləri ilə bağlı tələblərimiz isə daha yumşaqdır. Bu məsələdə məqsədimiz BOKT-ların biznes kreditlərini, xüsusilə mikro və biznes kreditlərini təşviq etməsidir. Çünki BOKT-ların əvvəlki dövrdə ehtiyatlanmasına baxsaq, burada belə yanaşma olmayıb, kreditlər arasında hər hansı bölgü aparılmayıb. Yəni istehlak və biznes kreditləri arasında fərq qoyulmayıb. İndiki yanaşmada isə istehlak, biznes və digər kreditlərə fərqli yanaşırıq.

Bildirilib ki, bu məsələdə AMB-nin məqsədi biznes kreditlərinin həcminin artırılmasıdır. BOKT istehlak krediti verdikdə onun daha çox xərci yaranır. Azərbaycanda bank olmayan kredit təşkilatlarının öhdəliklərinin kapitala nisbəti ilə bağlı 3 hədd müəyyən edilib.

Direktor daha sonra qeyd edib ki, bu zaman 1, 3 və 10 misli hədləri müəyyən olunub. Ölkədə BOKT sektorunun milli valyutada istehlak kreditlərinin orta faiz dərəcəsi müəyyən edilmiş qaydada AMB tərəfindən rüblük əsasda hesablanır və hər rübdən sonrakı ayın 30-na kimi Bankın rəsmi internet səhifəsində açıqlanır: “Belə ki, BOKT-nin öhdəliklərinin cəmi kapitalının 10 mislindən çox olmamalıdır. BOKT-nin kredit portfelinin 25-50 faizini təşkil edən kreditlərin faktiki illik faiz dərəcələri BOKT sektorunda milli valyutada istehlak kreditlərinin orta faiz dərəcəsinin 1,25 mislindən çox olduğu halda BOKT-nin öhdəliklərinin cəmi kapitalının 3 mislindən çox olmamalıdır. BOKT-nin kredit portfelinin 50 faizdən çox olan hissəsini təşkil edən kreditlərin faktiki illik faiz dərəcələri BOKT sektorunda milli valyutada istehlak kreditlərinin orta faiz dərəcəsinin 1,25 mislindən çox olduğu halda BOKT-nin öhdəliklərinin cəmi kapitalının 1 mislindən çox olmamalıdır”.

Departament rəhbəri sonda deyib ki, hazırda bu istehlak kreditləri üzrə orta faiz dərəcəsi 35 faizdir: “Bu sahədə məqsəd isə cəlb olunan vəsaitin daha yüksək faizlərlə müştərilərə təqdim edilməsinin qarşısını almaqdır. Məsələn, BOKT-un portfelində kreditlərin faktiki faiz dərəcələri yuxarıda qeyd olunan hədlərdədirsə və kapitalı 5 milyon manatdırsa, onun öhdəlikləri 5 milyon və ya 15 milyon manat səviyyəsində olmalıdır. Lakin BOKT-un istehlak kreditləri üzrə faiz dərəcəsi açıqlanan istehlak kreditlərinin orta faiz dərəcəsinin 1,25 misli həddini keçmirsə, bu halda 10 mislinə qədər öhdəlik cəlb edə bilər”.

Sessiya çərçivəsində sektorda məsuliyyətli kreditləşmə prinsiplərinin təşviqi, istehlakçıların hüquqlarının qorunması və maliyyə xidmətlərinə çıxış imkanlarının genişləndirilməsi istiqamətində görülən işlər barədə məlumat təqdim olunub.

İnteraktiv müzakirələrlə davam edən tədbirdə media nümayəndələrini maraqlandıran suallar cavablandırılıb.

M.FİRİDUNOĞLU
XQ