Mixail Finkel: “İrandakı azərbaycanlı qardaşlarımızı azad etmək lazımdır”

Son dövrlər İran və İsrail arasında artan hərbi-siyasi gərginlik regionun sabitliyi üçün əsas təhlükələrdən biridir. 

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu İranın nüvə obyektlərinə mümkün üçüncü zərbəni müzakirə etdiyi bir vaxtda, Tehran nüvə proqramı ilə bağlı yeni danışıqlara hazır olduğunu bəyan edir. Bu, tərəflər arasında uzunmüddətli münaqişənin diplomatiya və ya hərbi qarşıdurma ilə həll ediləcəyi sualını yenidən gündəmə gətirir.

İsrailin mövqeyi əsasən İrana qarşı "preventiv" zərbələrin zəruriliyinə əsaslanır. Lakin bu yanaşma regionda genişmiqyaslı müharibə riskini artırır. ABŞ-nin İsrailə dəstəyinin davam etməsi bu konflikti beynəlxalq səviyyəyə qaldıra bilər.

Digər tərəfdən, İranın Fransa, Almaniya və Böyük Britaniya ilə danışıqlar aparmaq təşəbbüsü gərginliyin diplomatik yolla həllinə fürsət yaradır. Lakin Fransa Prezidenti Emmanuel Makronun İranın uranı zənginləşdirmək səylərinin "geridönüş nöqtəsinə yaxınlaşdığı” barədə bəyanatı Avropa ölkələrinin də daha sərt tədbirlərə meyilli ola biləcəyini göstərir.

Tərəflər arasında gərginlik təkcə nüvə proqramı ilə məhdudlaşmır. İranın Yəməndəki tərəfdaşlarına İsrailə qarşı tədbirlər görmək üçün təzyiq göstərməsi və İsrailin İranın strateji obyektlərinə zərbələr endirməsi münaqişənin regionda daha genişmiqyaslı təsirə malik olacağını göstərir.

Bu vəziyyətdə diplomatiya üçün zaman varmı? Yoxsa İran və İsrail arasında gərginlik yalnız hərbi güc vasitəsilə həll ediləcək?

“Cebheinfo.az”-a açıqlamasında israilli politoloq Mixail Finkel bildirib ki, İsraildə İrana "kağız pələngi" deyirlər:

“Bu ölkə hələ də qədim böyüklük mifindən çıxa bilməyib. Əslində, bu zəif, sanksiyalarla çökdürülmüş, heç nəyə qadir olmayan, müasir texnologiyaları olmayan və həm hərbi, həm də iqtisadi baxımdan ciddi şəkildə geri qalan bir ölkədir. Asılı vəziyyətdədir olan və hədsiz dərəcədə təkəbbürlüdür.  Xalq Ayətullah Xameneyinin rejiminin girovudur, hakimiyyətə nifrət edir.

Bu gün İranda hətta işıqlar tez-tez sönür. Bir çox şəhərlərdə gündə 7 saata qədər elektrik enerjisi olmur, evlərdə və mənzillərdə normal yaşamaq mümkün deyil. İnsanlar narazıdır. İqtisadi inflyasiya inanılmaz həddə çatıb. Ayətullah rejimi hər kəsin səbrini tükədib. Ölüm ayağında olan rejim HƏMAS, “Hizbullah” və Bəşər Əsəd rejiminə 150 milyard dollardan çox pul xərcləyib. Bu pulları öz xalqından oğurlayıb, qalan son pullarını isə nüvə bombasını yaratmağa sərf etməsinə imkan verməyəcəyik. İmkan verməyəcəyik ki, bu bombanı əlinə alıb,  meymunun əlindəki çomaq kimi region ölkələrinə, İsrailə, Amerikanın hərbi bazalarına, Fars körfəzindəki sünni monarxiyalara və Azərbaycana hədə-qorxu gəlsin. 

Məlumdur ki, Ayətullah Azərbaycana heç də xoş münasibət bəsləmir”.

O bildirib ki, İsrail İran ayətullahlarının nüvə bombası məsələsini birdəfəlik həll edəcək:

“Bu, bütün dünyaya böyük bir yaxşılıq olacaq. Ayətullah rejiminin heç bir nüvə bombası olmayacaq". 

M.Finkel hesab edir ki, çox yaxın gələcəkdə  bölgədə hökm sürən anomal istilərin təsirindən İranın sentrifuqa istehsal edən sexləri, ağır su istehsal edən zavodları və ilk nüvə başlığını yaratmağa çalışan fabrikləri  yox olacaq: 

"Hər şey ən zərərsiz formada baş verəcək, radiasiya sızması olmayacaq.1981-ci ildə Səddam Hüseynin nüvə reaktorunu bombalayıb məhv etdik, o da bomba yaratmaq istəyirdi. 2006-cı ildə Bəşər Əsədin nüvə reaktorunu bombaladıq. Eynisini Şimali Koreyada da etdik. Heç bir radiasiya yayılmadı.

Buna son qoymaq, İran xalqını, İranda diskriminasiyaya məruz qalan azərbaycanlı qardaşlarımızı azad etmək lazımdır. O zaman bütün dünya nəfəs alıb ürəyində deyəcək:

“Yəhudilər, nə yaxşı ki, siz varsınız”.

Bunu təkbaşına edəcəyikmi? Bəli, bacararıq. Amerikayla birgə edəcəyikmi? Bunu da bacararıq. O zaman hamı rahat nəfəs alacaq. 

Amma bizə buna görə kimsə açıq-aşkar təşəkkür etməyəcək. Bizə əslində təşəkkür də lazım deyil. Hər şey yaxşı olacaq. Hazır olun, çox maraqlı şeylər olacaq".

Səbinə Uğur
"Cebheinfo.az"

Bizi Telegramda izləyin

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin