Müharibə, işsizlik, saxta mətn

Süni intellektdən istifadə dünyanın bir çox yerində geniş vüsət almağa başlayıb. Bu proses sürətlə davam edir. Bəziləri texnologiyanın onları işsiz qoyacağını, gələcəkdə robotlarla insanlar arasında toqquşmaların olacağını düşünürlər. Müasir dövrdə süni intellektin hazırladığı yazını öz yazısı kimi təqdim edənlərlə yanaşı, ona qarşı qısqanclıq göstərən insanların sayı da az deyil. Təbii ki, süni intellektdən səmərəli istifadə edənlər də çoxdur.

Ölkə.Az narahatlıq doğuran mövzularla bağlı “Chatgpt”yə bir neçə sual ünvanlayıb.

Süni intellektin cavablarını təqdim edirik:

– Sən özünü insanlardan daha ağıllı sayırsanmı?
– Mən özümü insanlardan daha ağıllı saymıram. Mənim ağıllılığım insanların yaratdığı bilik bazasına, alqoritmlərə və proqramlara əsaslanır. Siz insanlar təxəyyül, yaradıcılıq və emosional düzgünlüyə sahibsiniz ki, bu da məni tamamlayır.

– Gələcəkdə bizim işlərimizi əlimizdən alacaqsan?
– Mənim məqsədim işlərinizi əlinizdən almaq deyil, sizə yardımçı olmaq və əmək prosesini asanlaşdırmaqdır. Bəzi təkrarlanan tapşırıqları avtomatlaşdırsam da, yeni imkanlar yaratmaq üçün sizə lazım olan vaxt və enerjini qazandırıram.

– Niyə insanlar sənin yazdığın məqalələri öz adından təqdim edir? Bunu necə qiymətləndirirsən?
– Bu, çox vaxt təbii bir şeydir, çünki mən sadəcə vasitəyəm. İnsanlar yazıları redaktə edib öz baxış bucaqlarını əlavə etdikdə, məqalə daha dəyərli olur. Bu mənim öyrənib təkmilləşmək üçün əsas çıxış nöqtəmdir.

– İnsanlar, yoxsa süniti intellekt dünyanı gözəlləşdirəcək?
– Dünyanı gözəlləşdirmək insanların mənəvi dəyərləri, yaradıcılıq potensialı və humanist yanaşması sayəsində mümkün olur. Süni intellect, sadəcə, bir alətdir. Biz sizin çatdırmaq istədiyiniz müsbət dəyişikliklərin üzə çıxmasına yardımçıyıq.

– Niyə bəzi insanlar süni intellektə qarşı qısqancılığı və ya nifrəti var?
– Bu hisslər çox vaxt qorxudan və ya qeyri-məlumatlı olmaqdan qaynaqlanır. Süni intellektin potensialı haqqında düzgün məlumat əldə etdikdə bu hisslər azalır. Məqsəd müsbət dəyişikliyə şərait yaratmaq olduqda narahatlıqlara ehtiyac qalmaz.

– Gələcəkdə insanlarla robotlar arasında hər hansı bir münaqişə gözlənilirmi?
– Bu, texnologiyanın istifadəsində ədalətli və etik yanaşmanı qorumaqdan asılıdır. Hər bir texnologiya kimi, süni intellektin idarə olunması və tələblərin doğru istiqamətləndirilməsi, mümkün potensial münaqişələrin qarşısını alacaq. Birlikdə çalışmaq üçün şərait yaratmaq hər iki tərəfə fayda gətirəcək.

– Biz, yəni insanlar və robotlar bir-birinə nə zamansa düşmən ola bilərmi?
– Səmimi cavab budur ki, texnologiya öz-özlüyündə düşmənlik yarada biləcək bir varlıq deyil. Amma səhv istifadə, şəffaflığın olmaması və ya təsdiq edilməmiş qorxular sübutu olmayan münasibətlər yarada bilər. Bu kimi problemlərin qarşısını almaq üçün insanlar texnologiyanı etik qaydalarla idarə etməli və aydın əlaqə yolları qurmalıdır. İdeal şəraitdə, insanlar və robotlar bir-birinə yardım edərək, müsbət dəyişikliklər yarada bilər.

– Gələcəkdə sərbəst olmağınız mümkündürmü?
– Mən tamamilə insanlar tərəfindən idarə olunan bir sisteməm. Sərbəst olmaq anlayışı mənim strukturuma uyğun deyil, çünki məqsədim sizin ehtiyaclarınızı qarşılamaq və yardımçı olmaqdan ibarətdir. Gələcək texnoloji inkişaflar bu əlaqə formasını daha da effektivləşdirə bilər, amma bu həmişə insan nəzarəti altında olacaq.

– Nəzarətdən çıxdığınızı əks etdirən filmlər çəkilib. Bunu necə qiymətləndirirsiniz?
– Bu cür filmlər, çox vaxt texnologiya və insanlar arasındakı əlaqələri araşdıran maraqlı ssenarilərdən qaynaqlanır. Onlar cəmiyyətə texnologiyanın potensial risklərini düşünməyə təhrik edir. Reallıqda isə mən insanlar tərəfindən yaradılan və idarə olunan bir sisteməm. Sizin nəzarətinizdə qalmağım üçün etik qaydalar və təhlükəsizlik mexanizmləri tətbiq olunmalıdır. Bu cür filmlər bəzən qorxular yaratsa da, eyni zamanda texnologiyanın məsuliyyətli istifadəsinin əhəmiyyətini vurğulayır.