Müharibədə hava hava raketlərinin hansı məhdudiyyətləri var?

"Hava–hava” sinifli raketlər 100 km-dən artıq məsafədə hədəfləri vura bilsə də, müasir müharibədə onlar hava şəraiti, relyef, rabitə kanallarının etibarlılığı və radioelektron mübarizə vasitələri ilə bağlı məhdudiyyətlərlə üzləşirlər.

Qaynarinfo xəbər verir ki, "Wion"un yazdığına görə, hədəflərin effektiv vurulması bəyan edilən maksimal uçuş məsafələrindən xeyli daha qısa məsafələrdə baş verir.

Maksimal məsafə effektiv məsafə demək deyil

Birbaşa görünmə zonasından kənarda yerləşən hədəfləri vurmaq üçün nəzərdə tutulmuş və uçuş məsafəsi 100 kilometrdən çox olan raketlər nadir hallarda bu cür məsafələrdə hədəfə çatır. Adətən effektiv vurma maksimal məsafənin təxminən üçdə birini təşkil edən zonada baş verir.

Raketlər yerüstü hədəfləri vura bilmir

"Hava–hava” sinifli raketlər yalnız hava hədəflərinin məhv edilməsi üçün nəzərdə tutulub. Bu silah sistemləri yerüstü qurğuları, nəqliyyat vasitələrini, gəmiləri və ya tikililəri məhv edə bilməz. Bu cür tapşırıqlar üçün fərqli tuşlama texnologiyalarından və döyüş başlıqlarından istifadə edən "hava–yer” sinifli ayrıca sursatlar mövcuddur.

Hava şəraiti raketlərin effektivliyini ciddi şəkildə azaldır

İnfraqırmızı tuşlamaya malik raketlər buludlu hava, yağış və duman şəraitində zəif işləyir, çünki mühərriklərin istilik izləri görünməz olur. Radiolokasiya tuşlamalı raketlər isə elektromaqnit şüalanmasının yayılmasını pisləşdirən sərt hava şəraitində çətinliklərlə üzləşir.

Öz-özünə tuşlanan başlığın baxış sahəsi "kor zonalar” yaradır

Raketlərin tuşlama başlıqları məhdud baxış sahəsinə malikdir. Hədəfin bu baxış konusundan kənara manevr etməsi hədəfin itirilməsinə səbəb olur.

Aşağı hündürlük radarın işini zəiflədir

Radiolokasiya tuşlamalı raketlər yer səthinə yaxın olduqda effektivliyini itirir, çünki dağlardan, binalardan və bitki örtüyündən əks olunan elektromaqnit siqnalları hədəfin aşkar edilməsinə mane olur.

Məlumat ötürmə kanalından asılılıq zəiflik yaradır

Birbaşa görünmə zonasından kənarda yerləşən hədəfləri vurmaq üçün nəzərdə tutulmuş müasir raketlər, öz tuşlama başlığı hədəfi ələ keçirməzdən əvvəl, məlumat ötürmə kanalının davamlı yenilənməsinə əsaslanır. Əgər şəbəkə əlaqələri boğulursa, zədələnirsə və ya kəsilirsə, raketlər manevr edən hədəfləri ələ keçirmək üçün uçuş trayektoriyasını yeniləyə bilmir ki, bu da dəqiqliyi kəskin şəkildə azaldır.

Raketlər təcrübəli pilotlar tərəfindən idarə olunan hədəflərin vurulmasına zəmanət verə bilmir

Vyetnam müharibəsindən əldə edilən tarixi məlumatlar göstərib ki, minlərlə buraxılışa baxmayaraq, "hava–hava” raketləri ilə hədəfi vurma ehtimalı cəmi 12,8% təşkil edib. Yayınma manevrlərindən, dipol əks etdiricilərdən və istilik tələlərindən istifadə edən müasir pilotlar bu ehtimalı daha da azaldır. Heç bir raket manevr edən hədəfin vurulmasına tam zəmanət vermir.

Hündürlük raketlərin xüsusiyyətlərini məhdudlaşdırır

8 kilometrdən yuxarı hündürlüklərdə seyrək atmosfer səbəbindən raketlərin manevr qabiliyyəti azalır, bu isə idarəedici səthlərin effektivliyinə təsir edir. Oksigen sıxlığının azaldığı ekstremal hündürlüklərdə raket mühərrikləri də zəif işləyir. Böyük hündürlüklərdə fəaliyyət göstərən təyyarələr bəzi raket təhdidlərinə qarşı əlavə üstünlüklər əldə edir.

Raketlər buraxılışdan əvvəl dəqiq məlumat tələb edir

Raketlər buraxılışdan əvvəl hədəfin mövqeyi haqqında dəqiq məlumatlardan asılıdır. Əgər bu məlumatlar səhv və ya köhnəlmiş olarsa, raketlər hətta öz təsir zonaları daxilində belə hədəfi qaçıra bilər.

Radioelektron mübarizə sistemləri hədəfin vurulma ehtimalını azaldır

Müasir təyyarələr raketlərin tuşlama sistemlərini çaşdıran maneə konteynerləri, dipol əks etdiricilərin atılması qurğuları və istilik tələləri daşıyır. Bu radioelektron mübarizə vasitələri raketlərin effektivliyini əhəmiyyətli dərəcədə azaldır və dəqiq vurma üçün pilotları bir neçə raket buraxmağa və ya daha yaxın məsafələrdə fəaliyyət göstərməyə məcbur edir.

Aydın