Müharibənin əsas tərəfdarı yeni plan qurur KONKRET

İran və ABŞ arasında gərginlik hərbi müstəvidə davam etsə də, paralel olaraq diplomatik kanallar da aktiv şəkildə işləyir. Regionda artan risklər, xüsusilə enerji təhlükəsizliyi və strateji keçidlər üzərində nəzarət məsələsi tərəfləri həm qarşıdurmaya, həm də danışıqlara məcbur edir. Mövcud vəziyyət fonunda əsas sual belədir: tərəflər kompromisə gələ biləcək, yoxsa münaqişə daha geniş miqyas alacaq?

Mövzu ilə bağlı KONKRET.az-a açıqlamasında politoloq Məhəmməd Əsədullazadə bildirib ki, hazırda İran və ABŞ arasında müharibə davam etsə də, vasitəçilər üzərindən danışıqlar da paralel şəkildə aparılır.

Onun sözlərinə görə, tərəflər müəyyən məsələlər ətrafında müzakirələri davam etdirir:

“Hazırda həm hərbi toqquşma var, həm də diplomatik təmaslar kəsilməyib. Tərəflər vasitəçilər üzərindən müəyyən razılaşma variantlarını müzakirə edirlər. Bundan əlavə, Donald Tramp enerji obyektlərinə qarşı hücumların 10 gün müddətinə dayandırılması ilə bağlı qərar verib ki, bu da danışıqlar üçün müəyyən imkan yaradır”.

Politoloq qeyd edib ki, əsas mübahisə mövzularından biri də Hörmüz boğazı üzərində nəzarət məsələsidir. İran bu ərazidə suveren hüquqlarının tanınmasını tələb edir, ABŞ isə beynəlxalq nəzarətin tətbiqini təklif edir.

Ekspertin fikrincə, diplomatik proseslər nəticəsində ortaq məxrəcə gəlmək ehtimalı var:

“Danışıqlar davam edərsə, tərəflər müəyyən kompromis əldə edə bilərlər. Lakin burada digər aktorların da mövqeyi önəmlidir. İsrail müharibənin davam etməsində maraqlı tərəflərdən biridir”.

SEPAH generalları anlayır ki, danışıqlardan imtina edilərsə, ABŞ İranın enerji infrastrukturuna ciddi zərbələr endirəcək. Bu səbəbdən onlar da müəyyən kompromis variantlarına açıqdır”.

Politoloq mümkün nəticələrə də toxunub. Onun sözlərinə görə, proseslərin yekunu İranın gələcək siyasətinə ciddi təsir göstərəcək:

“Gözlənilir ki, İran əvvəlki kimi aqressiv xarici siyasət yürütməyəcək. Proksi qüvvələrə dəstəyin azaldılması, nüvə silahı əldə etməmək öhdəliyi və region ölkələrinə qarşı daha ehtiyatlı siyasət əsas nəticələrdən ola bilər.”

Ekspert hesab edir ki, qarşıdakı dövr həm hərbi, həm də diplomatik baxımdan həlledici olacaq. Münaqişənin hansı istiqamətdə inkişaf edəcəyi isə əsasən tərəflərin kompromisə nə dərəcədə hazır olmasından asılıdır.

Aynurə İsmayıl

KONKRET.az