Münaqişənin görünməyən tərəfi: Çin Hindistanı addım addım necə izləyir?

Hindistan və Pakistan arasında Kəşmir bölgəsində yaşanan gərginlik Çin üçün önəmli bir kəşfiyyat fürsəti yaradır. Təhlükəsizlik analitikləri və diplomatlar bildirirlər ki, Pekin Pakistanın döyüşlərdə istifadə etdiyi təyyarə və silahlar vasitəsilə Hindistanın hərbi strategiyası barədə dəyərli məlumatlar toplayır.

Globalinfo.az “Reuters”ə istinadla xəbər verir ki, Sinqapurda yerləşən təhlükəsizlik üzrə analitik Aleksandr Nilin sözlərinə görə, Çinin sərhədləri yaxınlığında potensial əsas rəqibə qarşı belə bir hərbi vəziyyət nadir tapıntıdır.

İki ABŞ rəsmisi Pakistanın Çin istehsalı olan “J-10” qırıcıları ilə Hindistana məxsus iki hərbi təyyarəni vurduğunu, onlardan birinin Fransa istehsalı olan “Rafale” olduğunu iddia edib. Hindistan bu itkiləri təsdiqləməyib. Pakistan isə yalnız “J-10”ların istifadəsini etiraf etsə də, konkret silahlar barədə açıqlama verməyib.

Hava qarşıdurması dünyadakı ordular üçün döyüş şəraitində pilotların, təyyarələrin və hava-hava raketlərinin performansını müşahidə etmək baxımından nadir fürsətdir.

Qeyd edək ki, Hindistan və Çin arasında 3800 kilometrlik mübahisəli Himalay sərhədi uzun müddətdir strateji gərginliyin mərkəzindədir. 1962-ci ildə iki ölkə arasında qısa müddətli müharibə də baş verib. Ən son 2020-ci ildə yaşanan gərginlik 2023-cü ilin oktyabrında patrul razılaşması ilə yumşaldılıb.

Londonda yerləşən Beynəlxalq Strateji Araşdırmalar İnstitutunun məlumatına görə, Çin hazırda 267 peyk idarə edir ki, bunlardan 115-i birbaşa kəşfiyyat, müşahidə və izləmə, 81-i isə hərbi elektron və siqnal məlumatlarının izlənməsi üçün istifadə olunur. Bu, regionda heç bir ölkənin malik olmadığı gücdə bir şəbəkədir və yalnız ABŞ bu sahədə Çini geridə qoyur.

Pekin bu hadisələrlə bağlı suallara cavab verməyib. Pakistanın Müdafiə Nazirliyi və İnformasiya Nazirliyi də Çinə informasiya ötürülməsi ilə bağlı sorğulara reaksiya göstərməyib, lakin İslamabad Çini “hərtərəfli strateji tərəfdaş” adlandırır.

Hindistan isə məsələyə rəsmi münasibət bildirməsə də, bu ölkənin Britaniyadakı səfiri Vikram Doraisvami “Sky News”a açıqlamasında Çinlə Pakistan arasındakı münasibətlərin Hindistan üçün narahatedici olmadığını deyib.

Aysel Əliyeva
Globalinfo.az