Müştərinin cibinə təsir edəcək dəyişiklik: Banklar kəşbek faizlərini niyə azaldır?

Son dövrlər bəzi banklar müştərilərə təqdim olunan kəşbek faizlərini azaldırlar.  Bunun əsas səbəbi nədir – bankların xərclərinin artması, kart əməliyyatlarından gəlirlərin azalması, yoxsa ümumi bazar strategiyası ilə bağlıdır? 

Banklar kəşbek əvəzinə müştəriləri cəlb etmək üçün hansı yeni alətlərdən istifadə edə bilərlər?

Moderator.az-a danışan iqtisadçı ekspert Rəşad Həsənov deyib ki,  banklar dövriyyədən kəşbek verilməsi ilə bağlı strategiyanı hazırlayarkən mövcud bazar konyukturunu, eyni zamanda bankın özünün inkişaf strategiyasını nəzərə alaraq təkliflər irəli sürürlər. Onun sözlərinə görə, bankların kəşbek təklifləri bir -birindən ciddi şəkildə fərqlənir:

“Baxmayaraq ki, son dövrlərdə kəşbeklərdə azalma meyilləri var. Bununla belə, bir çox hallarda bəzi bankların hətta faizləri artırması ilə bağlı yeni strategiyalar tətbiq etdiyini də indiki halda biz müşahidə edə bilirik. Burada məqsəd istehlakçılarda nağdsız ödəniş vərdişlərinin formalaşdırılması idi. Eyni zamanda, müvafiq məhsulların müəyyən bir inkişaf səviyyəsinə nail olmaq hədəflənirdi.  Təbii ki, bu səviyyəyə nail olan banklar artıq müvafiq məhsul üzrə real gəlirlərin əldə edilməsi ilə bağlı mövqe nümayiş etdirməyə başlayırlar və bazarın “doyması” faktoru burada əsas rol oynayır. Düşünürəm ki, banklar faktiki olaraq qazanılmış müştərilərin itirilmə səviyyəsini də nəzərə almaqla gəlir əldə etmək məqsədiylə  yeni kəşbek strategiyaları tətbiq edirlər. Eyni zamanda, burada digər bir məqam balansın əldə olunmasıdır. Çünki bir tərəfdən kəşbekin  verilməsi üçün faktiki olaraq banklar müştəriyə təlkif edirsə, digər tərəfdən xidməti göstərən tərəflərdən pərakəndə ticarət, iaşə müəssisələri və digər obyektlərdən də dövriyyənin həmin kart üzərində həyata keçirilməsinə görə faktiki olaraq ekvayer xidmətlərindən komissiyalar müəyyən edirlər və komissiyaların məbləği nə qədər yüksək olursa, xidmət göstərən tərəflərin bu kartlardan və onların bu bankların göstərdiyi ekvaya xidmətlərindən istifadə meyili aşağı düşür. Ona görə də banklar çalışır ki, burda bir balans tapsın və xərcləri optimallaşdıraraq artıq müştərilərə nisbətən daha aşağı faizlə ekvaya xidmətləri təklif edə bilirlər. Yəni burada amillərdən digər biri kimi məhz bu məqam çıxış edir”.

İqtisadçı vurğulayır ki, paralel olaraq bir çox bankların kəşbək faizlərin aşağı salma halında belə öz inkişaf strategiyasına uyğun olaraq daha yüksək kəşbeklər  vəd etdiyini müşahidə etmiş oluruq:

“Yəni bu dəyişən bir vəziyyətdir. Təbii ki, məhsul bazara təqdim olunarkən həmin məhsulun müəyyən dövrdə saxlanması və inkişaf etdirilməsi ilə bağlı xərclər nəzərdə tutulur və həmin inkişaf səviyyəsinə çatandan sonra artıq məhsuldan gəlirin əldə edilməsi hədəflənir. Və belə bir şəraitdə mərhələli şəkildə həm vərdişlərin artması, həm bazarda bankın nəzərdə tutduğu hədəf payı əldə etməsi, həm də digər maraqlarının o cümlədən ekvayer xidmətlərinin genişləndirilməsi maraqlarının təmin olunması məqsədilə bu kimi strategiyalar izləyə bilirlər. İndiki halda seçimlər çoxdur və buna görə də hələlik düşünürəm ki, bankların qısa müddətli dövrdə kəşbeklərin sərt şəkildə azaltma strategiyaları özünü doğrultmayacaqdır. Çünki seçimlər çox olduğuna və  bu məhsulun əvəzedicisi olduğuna görə vətəndaşlar başqa banklar və onların kartları üzərindən həyata keçirməyə meyillənəcəkdir. Amma gələcəkdə bazar “doyduqdan” sonra, təbii ki, burada müəyyən bir optimallaşma meylləri müşahidə olunacaqdır və ümumi kəşbek  səviyyələri azalacaqdır”.

Mehin Mehmanqızı