Nazirin açıqlaması Azərbaycan təhsilində ciddi böhranının olmasından xəbər verir Əməkdar müəllim

Elm və təhsil naziri Emin Əmrullayev son çıxışında diqqət çəkən bir statistikaya toxunub. Nazirin sözlərinə görə, aparılan ölçmələr göstərir ki, ibtidai sinfi bitirən şagirdlərin 40-50%-i 5-6-cı siniflərin proqramını anlamaq üçün yetərli hazırlığa malik olmur. Həmçinin sertifikatlaşdırma prosesində ən aşağı nəticələr məhz ibtidai sinif müəllimləri arasında qeydə alınıb. Bu isə bir sıra ciddi suallar yaradır.

İbtidai sinif müəllimlərinin zəif nəticə göstərməsinin səbəbləri nələrdir: müəllim hazırlığı, ali məktəb proqramları, yoxsa işə qəbul sistemindəki boşluqlar?

Keçmiş deputat, Əməkdar müəllim Sona Əliyeva Redaktor.az-ın sualına cavab olaraq bildirdi ki, son günlər ibtidai təhsillə bağlı səsləndirilən rəqəmlər cəmiyyətimizdə haqlı olaraq ciddi narahatlıq yaradıb:

"Nazir bildirir ki, ibtidai sinfi bitirən şagirdlərin yarıya yaxını 5-6-cı sinifin materialını qavramaq səviyyəsində deyil. Üstəlik, sertifikatlaşdırma prosesində ən zəif nəticələri də məhz ibtidai sinif müəllimləri göstərib. Bu, Azərbaycan təhsilində ciddi böhranının olmasından xəbər verir. Amma məsələni sadəcə “müəllimlər zəifdir” kimi təqdim etmək düzgün deyil. Problemin kökü daha dərindir və bir neçə istiqamətdən ibarətdir. Əvvəla, biz ibtidai sinif müəllimlərini hazırlayan ali məktəblərdə hələ də çox nəzəri təhsil veririk. Universiteti bitirən gənc müəllim sinfə daxil olanda real dərs prosesi ilə bağlı çox şeyə sıfırdan başlamaq məcburiyyətində qalır. Uşaqların psixologiyası, sinif idarəetməsi, fərqli səviyyələrə uyğun təlim metodları, bunlar nəzəriyyə ilə yox, real təcrübə ilə formalaşır. Digər tərəfdən, müəllimlərin işə qəbul sistemi də daha çox test biliyinə söykənir".

Əməkdar müəllim əlavə etdi ki, testdə yüksək nəticə göstərmək yaxşı müəllim olmaq demək deyil:

"Uşağa motivasiya vermək, dərsi maraqlı etmək, fərqli səviyyəli şagirdlərlə işləyə bilmək bacarığı testdə ölçülmür. Bütün bunların üzərinə bir də davamlı inkişaf imkanlarının azlığını əlavə edək. Sertifikatlaşdırmadan sonra müəllimə sistemli metodik dəstək verilmirsə, o, dəyişən təhsil tələblərinə necə uyğunlaşsın? Bir məsələ də var ki, çox vaxt unudulur: şəhər məktəbinin şəraiti ilə kənd məktəbinin şəraiti eyni deyil. Resurs, müəllim çatışmazlığı, siniflərin doluluğu, bunlar nəticələrə birbaşa təsir edən amillərdir. Amma statistik açıqlamalar bu fərqləri nəzərə almır".

Müsahibimizin fikrincə, indi etməli olduğumuz şey kimisə günahlandırmaq deyil, problemi kökündən görməkdir.

"İbtidai təhsil bizim bütün sistemin təməlidir. Təməl zəifdirsə, uşaq növbəti siniflərdə çətinlik çəkir, nəticə etibarilə cəmiyyət də itirir. Bu səbəbdən, nazirlikdən gözləntimiz odur ki, açıqlanan rəqəmlərin arxasında duran real mənzərə daha şəffaf şəkildə ictimaiyyətə təqdim olunsun: hansı regionlar, hansı məktəblər, hansı meyarlarla ölçülüb? Hansı istiqamətlərdə dəstək çatışmır? Çünki real islahat ancaq problemi bütün tərəfləri ilə görmək və onu birlikdə həll etmək iradəsi ilə mümkündür", - deyə Sona Əliyeva yekunlaşdırdı.

Xədicə BAXIŞLI