Nə peyvəndi var, nə də müalicəsi: Yeni ölümcül virus

Mərkəzi sinir sisteminə hücum edən ölümcül gənə ilə yoluxan Powassan virusuna yoluxma halları ABŞ-da artmaqdadır.

ABŞ-dakı mütəxəssislər nadir, lakin olduqca təhlükəli bir xəstəlik olan Powassan virusuna yoluxma hallarının əhəmiyyətli dərəcədə artması ilə bağlı həyəcan təbili çalırlar. 

Lent.az-ın xarici mediaya istinadən xəbərinə görə, mərkəzi sinir sisteminin bu virus infeksiyası insanlara Layma xəstəliyini ötürdüyü bilinən eyni gənələrin sancmaları vasitəsilə ötürülür. Lakin, Laym xəstəliyindən fərqli olaraq, Powassan virusu insan sağlamlığı üçün daha ciddi təhlükə yaradır.

İnfeksiya haqqında əsas faktlar:

• Yoluxma sürəti: Gənənin Layma xəstəliyi bakteriyalarını ötürməsi 16-24 saat çəksə də, Powassan virusu sancmadan 15 dəqiqə sonra insan qan dövranına daxil ola bilər.

• Ağır nəticələr: İnfeksiya sinir sisteminə təsir etdikdə, ensefalit və ya meningitə səbəb ola bilər. Bu, tez-tez qıcolmalara, nitq pozğunluğuna, yaddaş itkisinə və digər ağır idrak pozğunluqlarına səbəb olur.

• Statistika: Ağır əlamətləri olan xəstələr arasında ölüm nisbəti 15 faizə çatır və sağ qalanların yarısı uzunmüddətli nevroloji zədələnmə ilə üzləşir.

• Müalicənin olmaması: Hazırda bu virusu müalicə etmək üçün peyvənd və ya xüsusi dərman yoxdur. Tibbi yardım dəstəkləyici terapiya ilə məhdudlaşır.

Mütəxəssislər yoluxma hallarının artmasını iqlim dəyişikliyi ilə əlaqələndirirlər. Daha mülayim qışlar gənələrin əsas daşıyıcıları olan maral və gəmirici populyasiyalarının artmasına səbəb olur, temperaturun yüksəlməsi isə onların aktiv mövsümünü uzadır.

Statistika mənfi tendensiyanı təsdiqləyir: 2015-ci ildə ABŞ-da cəmi yeddi yoluxma halı qeydə alınsa da, 2025-ci ilə qədər bu rəqəm 76-ya çatıb.

Özünüzü necə qorumalısınız?

Müalicə məhdud olduğundan, həkimlər əsasən profilaktikaya diqqət yetirirlər. Riski minimuma endirmək üçün tövsiyə olunur:

1. Meşələrə və parklara gedərkən uzunqollu, ayaq barmaqları bağlı geyim geyin.

2. Həşərat qovucularından istifadə etdiyinizə əmin olun.

3. Hər açıq hava gəzintisindən sonra bədəninizin bütün nahiyələrini diqqətlə yoxlayın ki, parazitləri dərhal aşkar edib aradan qaldırasınız.