Icma.az
close
up
RU
Neft 75 dollar həddində

Neft 75 dollar həddində

Azpost portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

Dünya iqtisadiyyatında aparıcı rol oynayan xam neft bazarı hazırda olduqca həssas və kritik bir nöqtədən keçir. Uzun müddətdir davam edən geosiyasi risklərin qismən səngiməsi ilə ötən həftələrdə eniş trendinə girən neft qiymətləri, bu gün dəniz ticarət yollarında baş verən yeni insidentlərlə yenidən dalğalanmağa başlayıb.

İyulun 7-nə olan birja məlumatlarına görə, Londonun ICE birjasında “Brent” xam neftinin bir bareli 72.30 – 72.80 dollar diapazonunda, Nyu-Yorkun NYMEX birjasında isə WTI (Light) markalı neftin bir bareli 69 dollar ətrafında qərarlaşıb. Azərbaycanın əsas ixrac gəliri olan “Azeri Light” nefti isə ənənəvi olaraq Brent markasından bir neçə dollar baha – təxminən 75-76 dollar səviyyəsində ticarət olunur.

Bəs mövcud qiymət konyukturası dünya iqtisadiyyatına hansı təsirləri göstərir? Azərbaycan üçün bu mənzərə nə vəd edir?

Azpost.info iqtisadi təhlilində bu barədə araşdırma aparıb.

Qiymətləri təyin edən iki qüvvə: Geosiyasət və Çin faktoru

Hazırda neft bazarında “tərəzi rolunu” oynayan iki əsas fundamental amil var. Qiymətlərin kəskin düşməsinə və ya əksinə, sıçrayışına məhz bu faktorlar rəvac verir.

Hörmüz boğazında “tanker savaşı” təhlükəsi “Domokl qılıncı” kimi asılıb.  Ötən günlərdə boğazın normal fəaliyyətinin bərpası qiymətləri aşağı çəksə də, son sutkada İran hərbi qüvvələrinin Qətərə məxsus iki nəhəng neft tankerinə silahlı hücum etməsi xəbəri bazarda riskləri yenidən artırıb. Tədarük zəncirinin qırılma qorxusu qiymətləri dərhal 0.5-0.8% bəndində yuxarı itələyib.

Qlobal tələb tərəfində isə dünyanın ən böyük neft idxalçısı olan Çin iqtisadiyyatının templəri izlənilir. Çində sənaye istehsalının artım dinamikası zəiflədikcə neftə olan qlobal tələb azalır, bu isə qiymətlərin 80 dollardan yuxarı qalxmasını məhdudlaşdıran əsas “əyləc” rolunu oynayır.

Hazırda neftin barrelinin 70-75 dollar arasında sabitləşməsi inkişaf etmiş Qərb ölkələri, xüsusən də ABŞ və Avropa İttifaqı üçün müsbət ssenaridir. Çünki neftin kəskin bahalaşmaması (məsələn, 90 dollardan aşağı qalması) yanacaq və logistika xərclərini aşağı saxlayır. Bu isə mərkəzi bankların (başda ABŞ Federal Ehtiyat Sistemi – FED olmaqla) inflyasiya üzərində qələbə çalmasını asanlaşdırır və faiz dərəcələrini aşağı salmağa imkan verir. Əgər Yaxın Şərqdəki böhran fonunda neft yenidən 85-90 dollara yüksələrsə, qlobal miqyasda inflyasiya yenidən alovlana bilər.

Azərbaycan iqtisadiyyatı və manat üçün nə dərəcədə təhlükəsizdir?

Bizi maraqlandıran ən əsas sual isə milli valyutamızın perspektividir. Neftin 72-75 dollar səviyyəsində olması manatın taleyinə necə təsir edir?

İqtisadi baxımdan indiki qiymətlər Azərbaycan üçün tamamilə təhlükəsiz və komfortlu zonadır. Bunun bir neçə fundamental səbəbi var.

İlk olaraq qeyd edək ki, büdcə riski yoxdur. Azərbaycanın 2026-cı il dövlət büdcəsində neftin bir barelinin baza qiyməti kifayət qədər mühafizəkar məbləğdən – 70 dollardan götürülüb. Hazırkı real qiymət (xüsusən “Azeri Light”ın 75 dollardan yuxarı olması) büdcədə profisitə və Dövlət Neft Fondunun (ARDNF) ehtiyatlarının böyüməsinə xidmət edir.

Məzənnə sabitliyi mühüm indikatordur. Ölkəyə daxil olan valyuta axını idxal tələbini tam ödəyir. Azərbaycan Mərkəzi Bankının (AMB) keçirdiyi valyuta hərraclarında dollar tap qıtlığı yaranmır. Bu o deməkdir ki, neft bu səviyyələrdə qaldıqca dollar-manat rəsmi məzənnəsinin (1.7000) dəyişməsi üçün heç bir iqtisadi təzyiq yoxdur.

Valyuta bolluğu banklarda dollar likvidliyini yüksək saxlayır. Bu isə öz növbəsində manatla olan depozitlərin cəlbediciliyini qoruyur və kredit faizlərində kəskin sıçrayışların qarşısını alır.

Hazırda neft bazarı barıt çəlləyinin üzərində dayansa da, tələb və təklif tarazlığı qiymətləri qlobal iqtisadiyyat üçün “qızıl orta” sayılan 70-75 dollar zonasında saxlayır. Azərbaycan iqtisadiyyatı mövcud konyunkturadan maksimum yararlanır. Həm daxili makroiqtisadi sabitlik qorunur, həm də büdcə öhdəlikləri profisiflə icra olunur.

Yaxın aylarda qiymətlərin taleyini rəqəmsal və hərbi cəbhədə atılacaq kəskin geosiyasi addımlar həll edəcək.

Samir Abdulla

AzPost.az

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:132
embedMənbə:https://azpost.info
archiveBu xəbər 07 İyul 2026 14:05 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see319

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see310

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see307

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see298

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see289

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see277

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see265

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see258

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see256

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see250

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see247

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see242

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see240

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see233

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see220

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see213

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see211

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see206

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see197

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri