Neftdə “qızıl orta”: “Qiymət 100 dollara yüksəlsə...”

Avropa İttifaqının və ABŞ-nin Rusiyaya qarşı tətbiq etdikləri yeni sanksiyalar paketindən sonra Rusiya Hindistana satdığı “Urals” markalı neftin qiymətində əhəmiyyətli güzəşt edib. 

“Bloomberg” agentliyinin məlumatına görə, noyabr ayı üçün daxil olan sifarişlərdə Hindistan Rusiya neftinin 1 barelini təqribən 2,5 dollar güzəştlə alacaq.

Rəsmi Vaşinqtonun ABŞ-yə idxal edilən Hindistan mallarına 50 faiz rüsum tətbiq etməsinə baxmayaraq, ucuz neft Hindistanın neftayırma zavodlarını daha çox cəlb edir. 

“Kpler LTD” konsaltiq şirkətinin hesablamasına görə, noyabr ayında Hindistan Rusiyadan neft idxalını artıraraq sutkada 1,7 milyon barelə çatdıracaq ki, bu da sentyabrdakı idxaldan 6 faiz çoxdur. 

Agentlik onu da qeyd edib ki, Hindistan Yaxın Şərqdən və Afrika ölkələrindən də neft almaq üçün məsləhətləşmələr aparır. Bu qiymət xüsusən gəlirinin əsas mənbəyi neft olan ölkələrə necə təsir edəcək? Ümumi neft bazarına necə təsir edəcək? 

Mövzu ilə bağlı “Cebheinfo.az” – a açıqlama verən iqtisadçı Natiq Cəfərli bildirib ki, Qərb ölkələri Rusiya neftini məhdudlaşdırmağa çalışsa da, böyük istehlakçılar bu məhdudiyyətlərə tam əməl etmir: 

“Rusiya neftinə qarşı sanksiyalar uzun zamandır var və qiymət tavanı da artıq iki ildən çoxdur ki, tətbiq olunurdu. Sadəcə əvvəllər 60 dollar qoyulmuşdu, indi isə 48 dollar müəyyən edilib. Amma Çin və Hindistan hələ də neft almaqda davam edir. Çünki Çin və Hindistana həm Avropa Birliyi, həm də ABŞ yüksək tariflər tətbiq etsə, sanksiyalar tətbiq olunsa, bu, dünya iqtisadiyyatını çökdürə, kollaps yaşana bilər. 

Ona görə də Amerika Birləşmiş Ştatları Hindistana 25% əlavə rüsum tətbiq etdi. Lakin bu addım əslində bəhanə idi. Çünki Hindistanla ABŞ arasındakı ticarət dövriyyəsində Hindistanın üstünlüyü var, belə ki, Hindistan daha çox mal satır”. 

Onun sözlərinə görə, ABŞ ticarət balansını tənzimləmək üçün Rusiya neftinə görə Hindistana əlavə rüsum tətbiq etdi: 

“ABŞ bu situasiyadan istifadə edərək, Rusiya neftinə görə əlavə 25% rüsum qoydu ki, müəyyən tarazlıq yaransın və ticarət balansındakı mənfi situasiya aradan qaldırılsın. Neft bazarına da bunun təsirləri ola bilər. Yəni Rusiya təqribən 4,8 milyon barrel nefti gündə müxtəlif üsul və yollarla satır”. 

İqtisadçı qeyd edib ki, Rusiya nefti tamamilə bazardan çıxarılsa, bu, qiymətləri sürətlə yüksəldə bilər: 

“Tamamilə bazardan çıxarılsa, kəskin qadağalar qoyulsa, neftin qiyməti 100 dollara da qalxa bilər. Bu isə nə Amerikaya, nə də Avropaya sərf edər. Çünki Amerika və Avropa neft istehlakçılarıdır. Benzinin qiyməti qalxar, inflyasiya yüksələr, bütün sahələrdə qiymət artımı müşahidə oluna bilər. Ona görə də burada "qızıl orta”nı tapmağa çalışırlar. Həm dövlətlər, həm Rusiyaya təzyiq olunsun, həm də neft bazarında ciddi təlatümlər müşahidə olunmasın. Bu “qızıl orta”nı tapmaq üçün birgə müəyyən addımlar atılmasına cəhdlər göstərilir”. 

Gülər 
“Cebheinfo.az”

Açar sözlər: neft Natiq Cəfərli

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin