Icma.az
close
up
RU
Menu

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Neftdə yeni qiymət şoku? İqtisadçı təhlükəli ssenarini açıqladı

Neftdə yeni qiymət şoku? İqtisadçı təhlükəli ssenarini açıqladı

Bizimyol saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

ABŞ neft sənayesi nümayəndələrinin ehtiyatların azalması və Yaxın Şərqdən tədarük riskləri fonunda qiymət artımı barədə xəbərdarlıqları bazarda narahatlığı artırıb.

Politico-nun məlumatına görə, bəzi sənaye rəhbərləri yaxın həftələrdə neft qiymətlərində kəskin yüksəliş ehtimalını gündəmə gətirir, baxmayaraq ki, Ağ Ev bu iddiaları “səhv məlumat” adlandırır.

Donald Tramp administrasiyasına ünvanlanan bu xəbərdarlıqlar enerji təhlükəsizliyi və ehtiyat idarəçiliyi ilə bağlı siyasi təzyiqi də artırır.

Neft bazarında real qiymət sıçrayışı daha çox geosiyasi risklərdənmi, yoxsa ehtiyat idarəçiliyindəki struktur problemlərdənmi qaynaqlana bilər?

İqtisadçı Əli Səlimov Bizimyol.info xəbər portalına açıqlamasında bildirib ki, neft bazarında son dövrlərdə müşahidə olunan gərginliklər və ABŞ neft sənayesi nümayəndələrinin ehtiyatların azalması ilə bağlı xəbərdarlıqları qlobal enerji sistemində daha fundamental bir sualı yenidən gündəmə gətirib.

Neft qiymətlərində mümkün kəskin sıçrayışın əsas səbəbi nədir — artan geosiyasi risklər, yoxsa ehtiyat idarəçiliyində və enerji sisteminin strukturunda dərinləşən problemlər?

İqtisadçı bildirib ki, bu sualın cavabı təkcə cari qiymət dəyişikliklərini izah etmir, həm də beynəlxalq enerji təhlükəsizliyinin gələcək sərhədlərini müəyyənləşdirir.

Mövcud vəziyyəti anlamaq üçün ilk növbədə geosiyasi faktorların neft bazarına təsir mexanizmini nəzərdən keçirmək lazımdır. Neft bazarı klassik əmtəə bazarlarından fərqli olaraq yalnız fiziki təchizat və tələbat balansı ilə deyil, həm də risk gözləntiləri ilə idarə olunur. Xüsusilə Yaxın Şərq kimi strateji regionlarda baş verən hər hansı siyasi və ya hərbi gərginlik beynəlxalq bazarda dərhal qiymət reaksiyası yaradır. Bu reaksiyanın əsas mexanizmi “risk premium” adlanır. Yəni real tədarükdə dəyişiklik olmasa belə, gələcəkdə baş verə biləcək pozulmaların ehtimalı qiymətlərə əlavə olunur.

Əli Səlimovun fikrincə, bu baxımdan ABŞ neft sənayesindən gələn xəbərdarlıqlar təkcə texniki qiymətləndirmə deyil, həm də bazar psixologiyasına təsir edən siqnal funksiyasını yerinə yetirir. Enerji bazarlarında tarixən müşahidə olunub ki, rəsmi siyasi mövqe çox vaxt qısa müddətdə bazar psixologiyasını sakitləşdirə bilsə də, uzunmüddətli trendi dəyişməkdə məhdud təsirə malik olur:

“Digər tərəfdən, yalnız geosiyasi riskləri əsas faktor kimi götürmək enerji bazarlarını qiymətləndirmək baxımından kifayət etmir. Son illərdə beynəlxalq enerji sistemində baş verən struktur dəyişikliklər neft bazarının şoklara qarşı dayanıqlığını azaldıb. Xüsusilə ABŞ-də strateji neft ehtiyatlarının əvvəlki dövrlərlə müqayisədə azalması və kommersiya ehtiyatlarının daha aşağı səviyyədə qalması bazarın “təhlükəsizlik yastığı”nı zəiflədib. Əvvəllər belə ehtiyatlar beynəlxalq böhranlar zamanı qiymətləri sabitləşdirən əsas alət rolunu oynayırdı. İndi isə həmin mexanizmin təsir gücü azaldığı üçün bazar hər hansı xarici şoka daha tez və daha kəskin reaksiya verir”.

İqtisadçının fikrincə, bununla yanaşı, ABŞ neft hasilatı modelində də struktur dəyişikliklər müşahidə olunur. Şist neftinin dominant rol oynaması ölkəni qlobal bazarda daha çevik oyunçuya çevirsə də, bu model sonsuz genişlənmə qabiliyyətinə malik deyil. Şirkətlərin investisiya davranışında daha konservativ yanaşma, kapital xərclərinin optimallaşdırılması və hasilat artımının sabitləşməsi qısamüddətli tədarük elastikliyini məhdudlaşdırır.

Bu isə o deməkdir ki, tələb və ya təklifdə yaranan ani dəyişikliklər əvvəlki illərlə müqayisədə daha güclü qiymət reaksiyası yaradır.

Əli Səlimov hesab edir ki, burada diqqət yetirilməli vacib məqamlardan biri də beynəlxalq enerji keçidinin bazar strukturuna təsiridir. Bərpa olunan enerji mənbələrinə keçid uzunmüddətli perspektivdə neftə tələbi azaltsa da, keçid dövründə investisiya qeyri-müəyyənliyi yaradır. Neft şirkətləri həm ənənəvi hasilatı artırmağa ehtiyatla yanaşır, həm də alternativ enerji sahələrinə tam keçmədikləri üçün aralıq bir investisiya strategiyası izləyirlər. Bu vəziyyət neftin təklifində müəyyən struktur gərginliklər yaradır.

“Bütün bu faktorlara nəzər yetirdikdə sualın əsas hissəsini daha aydın cavablaya bilərik. Qiymət sıçrayışı tək bir səbəbdən deyil, bir neçə mexanizmin eyni vaxtda işləməsindən qaynaqlanır. Geosiyasi risklər bazarda ani şoklar yaradır, lakin bu şokların böyüyərək davamlı qiymət artımına çevrilməsi ehtiyat idarəçiliyindəki zəifliklər və struktur məhdudiyyətlərlə mümkün olur. Yəni geosiyasət “tetikləyici”, struktur problemlər isə “gücləndirici” rolunu oynayır”, - deyən Əli Səlimov hesab edir ki, ümumiyyətlə, neft bazarında müşahidə olunan potensial qiymət sıçrayışını yalnız bir amillə izah etmək yetərli deyil. Əslində, bu proses çoxqatlı bir dinamikadır. Bir tərəfdə Yaxın Şərqdə və beynəlxalq siyasi sistemdə artan qeyri-müəyyənliklər dayanır, digər tərəfdə isə ehtiyatların azalması, hasilat modelinin transformasiyası və enerji keçidinin yaratdığı struktur təzyiqlər. Bu iki xəttin kəsişməsi isə neft bazarını daha həssas, daha reaktiv və proqnozlaşdırılması daha çətin olan bir mərhələyə daxil edir.

İradə Cəlil, Bizimyol.info

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:118
embedMənbə:https://bizimyol.info
archiveBu xəbər 08 İyun 2026 13:25 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see264

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see257

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see253

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see251

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see246

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see239

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see235

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see231

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see222

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see213

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see207

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

15 Noyabr 2026 09:13see202

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see199

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see197

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see197

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see194

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see193

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see188

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see186

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri