“Neftin 6 dollar ucuzlaşmasına görə Azərbaycan hər gün 5 milyon dollar itirir”

Xəbər verdiyimiz kimi, dünya bazarlarında “Azeri Light” (CIF) markalı Azərbaycan neftinin qiyməti son bir sutka ərzində 3,5 dollar ucuzlaşaraq 64 dollara düşüb.
Yeniavaz.com xəbər verir ki, Azərbaycanın dövlət büdcəsində 2025-ci il üçün neftin bir bareli 70 dollar səviyyəsində nəzərdə tutulub.
Bu isə o deməkdir ki, hazırda Azərbaycan nefti büdcədə nəzərdə tutulan qiymətdən 6 dollar ucuz satılır.
Bəs belə bir vəziyyət Azərbaycan iqtisadiyyatına necə təsir edə bilər?
Məsələ ilə bağlı Yeniavaz.com-a açıqlama verən iqtisadçı-ekspert Allahverdi Aydın bildirib ki, neft qiymətlərinin qısa müddətlik azalması iqtisadiyyata ciddi təsir göstərməyə bilər:
“Lakin qiymətlərin uzun müddət aşağı səviyyədə qalması iqtisadiyyat üçün mənfi fəsadlara səbəb olacaq. Neftin ucuzlaşması ilk növbədə Dövlət Neft Fondunun gəlirlərinə təsir edəcək. Bildiyimiz kimi, dövlət büdcəsinin təxminən yarısı Neft Fondundan verilən transfertlər hesabına formalaşır. Məsələn, əgər neftin qiyməti büdcədə nəzərdə tutulan 70 dollardan 64 dollara düşərsə, bu o deməkdir ki, Azərbaycan hər gün təxminən 5 milyon dollar itirir. Bu ilin yanvar ayında Azərbaycan 25 milyon bareldən çox neft ixrac edib. Günlük neft ixracı orta hesabla 830 min barel təşkil edir”.

Allahverdi Aydın
Ekspert əlavə edib ki, qiymətlərin aşağı düşməsi büdcədə nəzərdə tutulan sosial və infrastruktur layihələrə də mənfi təsir göstərə bilər:
“Neftdən əldə edilən gəlirlərin azalması həm də valyuta bazarına təsir edir. Bildiyimiz kimi, Azərbaycana daxil olan valyutanın böyük bir hissəsi neft ixracından formalaşır. Ölkəyə daxil olan valyutanın azalması manatın məzənnəsinə təzyiqləri artırır. Belə olan halda hökumət manatın dəyərini qorumaq üçün bazara daha çox valyuta buraxmalı olacaq ki, bu da valyuta ehtiyatlarında azalma ilə nəticələnə bilər. Əgər 2015-ci ildə olduğu kimi, manatın dəyəri aşağı salınarsa, yəni devalvasiya baş verərsə, inflyasiya səviyyəsi də yüksələcək. Manatın dəyərdən düşməsi ilk növbədə xaricdən gətirilən məhsulların qiymətini artıracaq”.
İqtisadçı eyni zamanda bildirib ki, neftin ucuzlaşmasına tamamilə mənfi bir hal kimi baxmaq da doğru deyil:
“Gec-tez Azərbaycan iqtisadiyyatı neftdən asılılığını azaltmalıdır. Onsuz da neft tükənən bir sərvətdir. İqtisadiyyatı yalnız neft gəlirləri üzərində qurmaq və davam etdirmək mümkün deyil. Neftin qiymətinin tədricən aşağı düşməsi əslində qeyri-neft sektorunun inkişafını sürətləndirmək üçün fürsət ola bilər”.
Elnur Əli