Icma.az
close
up
RU
Netanyahu ABŞ yardımından imtina ilə nəyi hədəfləyir?

Netanyahu ABŞ yardımından imtina ilə nəyi hədəfləyir?

Icma.az bildirir, Bakivaxti portalına istinadən.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahunun ABŞ-dən alınan yardımı “işsizlik müavinəti”nə bənzətməsi ilk baxışda iqtisadi özünəinam mesajı kimi görünür. Amma mahiyyətcə bu, İsrailin Vaşinqtondan siyasi asılılığını azaltmaq planıdır.

Hazırda ABŞ-nin İsrailə 10 illik memorandum çərçivəsində illik 3,3 milyard dollar təhlükəsizlik yardımı və 500 milyon dollar raketdən müdafiə dəstəyi ayırdığı bildirilir; bu sənəd 2019-2028-ci illəri əhatə edir.   Netanyahu isə bu modelin artıq köhnəldiyini, İsrailin “yardım alan ölkə” yox, ABŞ ilə bərabər strateji tərəfdaş kimi davranmalı olduğunu göstərmək istəyir. Onun planı yardımı birdən dayandırmaq deyil, mərhələli şəkildə azaltmaq və münasibətləri “pul alan müttəfiq” formatından “birgə layihələr, silah istehsalı, texnologiya və təhlükəsizlik əməkdaşlığı” formatına keçirməkdir. 

Bu addımın arxasında ikinci mühüm səbəb isə ABŞ-İsrail xəttində son dövrdə artan siyasi gərginlikdir. Xüsusilə İran siyasəti, Qəzza müharibəsi və Livan/“Hizbullah” istiqamətində Vaşinqtonla Təl-Əviv arasında taktiki fərqlər görünür. Netanyahu anlayır ki, ABŞ yardımı davam etdikcə Vaşinqtonun İsrail üzərində təsir aləti də qalır: silah tədarükü gecikdirilə, diplomatik təzyiq artırıla, hərbi addımlar məhdudlaşdırıla bilər. Buna görə o, İsrailin gələcək təhlükəsizlik qərarlarında daha sərbəst davranmasını istəyir. Son günlər Netanyahu Livanın cənubuna səfər edərək İsrailin “Hizbullah təhlükəsi aradan qalxmayınca” geri çəkilməyəcəyini bildirib; bu da göstərir ki, o, ABŞ-nin vasitəçilik etdiyi razılaşmalarla paralel olaraq hərbi manevr azadlığını qorumağa çalışır. 

Netanyahunun planı həm də daxili siyasətə hesablanıb. O, İsrail cəmiyyətinə “biz artıq kiçik və asılı dövlət deyilik” mesajı verir. Bu, müharibələrdən yorulmuş, amma təhlükəsizlik narahatlığı yüksək olan İsrail seçicisinə milli güc və özünütəminat obrazı təqdim edir.

Digər tərəfdən, ABŞ daxilində də İsrailə limitsiz yardım məsələsi artıq əvvəlki qədər toxunulmaz deyil. Vaşinqtonda bəzi respublikaçı dairələr belə yardımı azaltmaq və İsraili silahları özü maliyyələşdirən tərəfdaşa çevirmək ideyasını dəstəkləyir. Netanyahu da bu dalğanı İsrailin lehinə çevirməyə çalışır: “yardımdan imtina” ritorikası ilə həm Amerikanın tənqidlərini yumşaldır, həm də İsrailin güclü dövlət imicini qabardır. 

Lakin bu, ABŞ-İsrail ittifaqının zəifləməsi demək deyil. Əksinə, Netanyahu ittifaqı daha sərt, daha hərbi-texnoloji və daha az şərtli formata keçirmək istəyir. Yəni məqsəd ABŞ-dən uzaqlaşmaq yox, ABŞ-dən asılılıq görüntüsünü azaltmaqdır. Bu proses başlasa, İsrail müdafiə xərclərini daha çox öz büdcəsindən qarşılaya, yerli hərbi sənayesini böyüdə, eyni zamanda ABŞ ilə birgə silah və raketdən müdafiə layihələrini davam etdirə bilər. Nəticədə Netanyahu həm Vaşinqtona “biz yük deyilik”, həm regiona “biz təkbaşına da hərəkət edə bilərik”, həm də daxili auditoriyaya “İsrail artıq öz ayaqları üzərində duran gücdür” mesajını verir.

Alim Nəsirov

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:165
embedMənbə:https://bakivaxti.az
archiveBu xəbər 03 İyul 2026 11:25 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see337

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see313

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see310

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see284

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see278

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see276

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see272

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see268

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see257

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see253

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see249

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see249

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see219

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see217

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see210

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see202

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see198

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see198

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see193

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see189
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri