Niyə babunlar bir sıra ilə hərəkət edirlər..?

...Heyvan qruplarının hərəkət tərzi heyvan davranışının maraqlı hissəsidir və indi elm adamları nəhayət ki, babunların niyə ardıcıl düz xətt üzrə hərəkət etməyə üstünlük verdiyini anlayıbdılar. Amma deyilənlərə görə, guya heç kim bunu gözləmirmiş..?

Fillərin sürünün gənc üzvlərini qorumaq üçün dairələr təşkil etdiyi bilinir, balinalar isə ovda kömək etmək üçün baloncuklardan ibarət spiral halqalar yaratmaq üçün koordinasiya edə bilirlər.

SİA xarici qaynaqlara istinadən xəbər verir ki, IFLScience-in məlumatına görə, yeni bir araşdırmada elm adamları düz xətlərlə hərəkət edən babunların sirrini nəhayət həll ediblər - və bunun səbəbi, Behavioral Ecology jurnalına görə göründüyündən daha faydalıdır.

Babunlar bir sıra hərəkət edir

Alimlər Cənubi Afrikanın Cape yarımadasındakı Da Qama parkında vəhşi çakma babunlarını (Papio ursinus) müşahidə ediblər. Bu heyvan növlərinin irəliləmə adlanan düz bir xətt üzrə hərəkət etdiyi məlumdur. Əvvəlki araşdırmalarda alimlər artıq heyvanların bu davranışının səbəblərini öyrənməyə çalışsalar da, heç kim konkret nəticəyə gələ bilməyib.

Tədqiqatda elm adamları babunların bu şəkildə hərəkət etməsinin dörd mümkün səbəbini araşdırdılar.

Bir nəzəriyyə göstərir ki, bu cür davranış qrupun gənc və ya həssas üzvlərini qorumaq üçün ən yaxşı yol ola bilər. Digər nəzəriyyələr, babunların sadəcə bir qrup liderini izlədiyini, resurslar üçün rəqabət apardığını və ya qrup daxilində sosial əlaqələrlə əlaqəli bu xətlərdə nümunələrə sahib olduğunu göstərir.

Dostluq sirli davranışın əsasını təşkil edir

Suonsi Universitetinin dosenti, tədqiqatın həmmüəllifi Dr Endryu Kinqin sözlərinə görə, o və həmkarları 36 gün ərzində 78 irəliləyişə baxıblar və babunların sırasının heç də təsadüfi olmadığını aşkar ediblər.

Əslində, elm adamları belə nəticəyə gəliblər ki, sosial əlaqələr və iyerarxiya nəsil düzəninin hərəkətverici qüvvəsidir. Tədqiq olunan irəliləyişlər orta hesabla təxminən 10 dəqiqə davam edib, ən uzun inkişaf isə bir saatdan çox davam edib.

Bundan əlavə, elm adamları babunlarda müşahidə olunan ardıcıl nizamın təhlükədən qaçmaq və ya qida, suya daha yaxşı çıxışla əlaqəli olmadığını müşahidə ediblər.

Bunun əvəzinə, heyvanların sosial olaraq kiminlə əlaqəli olması şərtlənir. Sadə dillə desək, babunlar sadəcə olaraq dostları ilə birlikdə hərəkət edirlər, bu da ardıcıl bir nizam yaradır.

Müşahidələr həmçinin göstərir ki, inkişaf daha çox günortadan sonra və ya axşam erkən saatlarda, heyvanlar öz yuvalarına qayıtdıqda baş verir.

Qrupdakı dominant erkəklərin öndə olması əvəzinə, daha dominant üzvlər əslində paketin ortasında idi. Bu, paketin hara gedəcəyi ilə bağlı qərar verən qrup liderinin ardınca getməsi fikri ilə ziddiyyət təşkil edir.

Komanda həmçinin hərəkət qaydasında təkrar tapıb və bu, babunların öz yoldaşları ilə tanış modellərdə gəzməyi xoşladığını irəli sürüb.

Müşahidələr göstərib ki, aşağı rütbəli babunlar daha az yaxın sosial əlaqələrə malik olduqları üçün digərlərindən ayrılaraq, qabaqda və ya arxada bitmə ehtimalı daha yüksəkdir.

Eyni zamanda, daha yüksək rütbəli və güclü iyerarxiyaya malik babunlar xəttin ortasına yaxın olan digər babunlara daha yaxın idi. Bu babunların ortada sona çatma ehtimalı daha yüksək idi, lakin onların yanında olan babunların daha çox dəyişkənliyi var idi ki, bu da onların qrup daxilində daha çox sosial əlaqələri olduğunu əks etdirirdi.

Sadə dillə desək, babunlar yuvalarına qayıtdıqları zaman dostları ilə əylənməyə üstünlük verirlər.

Nazlı Almuradova