Icma.az
close
up
RU
Menu

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Niyə beyin mənfi düşüncələri bu qədər sevir ? Psixoloq 3 səbəbi açıqladı

Niyə beyin mənfi düşüncələri bu qədər sevir ? Psixoloq 3 səbəbi açıqladı

Icma.az bildirir, Qaynarinfo saytına əsaslanaraq.

Əgər tez-tez mənfi düşüncələr üzərində dayanır, illər əvvəl baş vermiş ən utancverici anları dəqiqliklə xatırlayır, amma yaxşı şeyləri tez unudursunuzsa – bilin ki, bu, şəxsiyyətinizə xas xüsusiyyət deyil. Bu fenomen onilliklərdir ki, evolyusion psixologiyada müşahidə və tədqiq olunur. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, "Forbes” üçün yazan psixoloq Mark Trevers beynin niyə mənfiyə meyil etdiyinin üç əsas səbəbini göstərir və bunun öhdəsindən necə gəlmək mümkün olduğunu izah edir.


1. Beyin mənfi düşüncələrə üstünlük vermək üçün təkamül edib

Keçmişdə insanların əsas vəzifəsi sağ qalmaq idi və bu, zərər verə biləcək hər şeyə xüsusi diqqət yetirməyi tələb edirdi. Potensial təhlükəni görməməzlikdən gəlmək həyati təhlükə yarada bilərdi, halbuki müsbət bir şeyin – məsələn, gözəl bir ağacın və ya xoş səslərin – fərqinə varmamaq adətən ciddi nəticələrə səbəb olmurdu.

Bu gün belə beyin sosial rədd edilməni, tənqidi, maliyyə narahatlıqlarını və ya qeyri-müəyyənliyi sağ qalma üçün təhdid kimi qəbul edir.

"İş yoldaşınızın əsəbi tonunu və ya öz səhvinizi beyninizdə dövr etdirə bilərsiniz, hətta fiziki təhlükədə olmasanız belə. Belə anlarda özünüzə xatırladın ki, beyniniz sizi incitmək istəmir; sadəcə, əlində olan ən yaxşı üsulla sizi qorumağa çalışır”, – deyə Trevers yazır.

2. Mənfi düşüncələr mənfi hadisələrin qarşısını almağa çalışır

Psixoloji araşdırmalar uzun müddətdir ki, mənfi təcrübəni müsbətdən daha aydın xatırladığımızı təsdiqləyir. Tədqiqatlar onu da göstərir ki, mənfi yaşantılar beyində, xüsusən də emosional yaddaşı prioritetləşdirən amigdalada daha güclü aktivlik yaradır.

Sosial psixoloqlar həmçinin müəyyən ediblər ki, insanlar qazanclardan daha çox itkilərə emosional əhəmiyyət verirlər.

Bu vərdiş təkcə yaddaşı formalaşdırmır; qərarverməni, motivasiyanı və özünə münasibəti dəyişdirərək gələcək itkilərin və digər mənfi hallarının qarşısını almağa yönəlir.

Problem ondadır ki, əgər siz müsbət təcrübələri şüurlu şəkildə müşahidə edib möhkəmləndirməsəniz, beyniniz həmişəki kimi səhv olan şeyləri görməyə üstünlük verəcək. Bu isə həyatınızda daimi qorxu hissinin formalaşmasına gətirib çıxa bilər.

3. Mənfi düşüncələr emosional əks əlaqə dövrləri yaradır

2014-cü ildə "Psychoneuroendocrinology” jurnalında dərc olunan araşdırmada qeyd olunurdu ki, stresli bir hadisədən sonra mənfi düşüncələri beynində təkrar-təkrar canlandırmaq gələcək stres faktorlarına qarşı daha yüksək kortizol reaksiyası yaradır. Beyin (təhlükə real olmasa belə) təhlükə gözləməyə uyğunlaşır və növbəti dəfə daha güclü reaksiya verir.

Yaxşı xəbər isə odur ki, bu döngələri məqsədyönlü zehni vərdişlər sayəsində qırmaq mümkündür və beyin təkrar vasitəsilə yenidən proqramlaşa bilər. Araşdırmalarla təsdiqlənmiş bəzi praktikalar bunlardır:

– Şüurlu fərqindəlik və "yerləndirmə” texnikaları. Düşüncələrinizi mühakimə etmədən müşahidə edin. Mənfi yozum gördükdə özünüzdən soruşun: "Bunu başqa cür izah etmək mümkün deyilmi?”

– Minnətdarlıq və pozitivliyə fokuslanma. Tədqiqatlar göstərir ki, nələrə görə minnətdar olduğunuzu mütəmadi olaraq sadalamaq, rifahla bağlı beyin sahələrinin aktivliyini artırır və stres səviyyəsini azaldır. Müsbət anı 10–20 saniyə şüurda saxlamaq onun daha yaxşı yadda qalmasına kömək edir və mənfi meyli zəiflədir.

– Koqnitiv reframe (yenidən çərçivələndirmə). Koqnitiv-davranışçı terapiya texnikalarından istifadə edərək mənfi yozumlara qarşı durun. Özünüzdən soruşun: "Bu, doğrudan da düşməncə niyyətdir, yoxsa sadəcə anlaşılmazlıq?”


Alpər

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:403
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 01 Dekabr 2025 15:26 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see257

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see253

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see249

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see247

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see241

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see234

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see231

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see228

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see220

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see209

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see204

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

15 Noyabr 2026 09:13see200

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see197

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see195

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see195

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see192

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see190

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see184

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see178

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see171
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri