Icma.az
close
up
RU
Niyə beyin mənfi düşüncələri bu qədər sevir ? Psixoloq 3 səbəbi açıqladı

Niyə beyin mənfi düşüncələri bu qədər sevir ? Psixoloq 3 səbəbi açıqladı

Icma.az bildirir, Qaynarinfo saytına əsaslanaraq.

Əgər tez-tez mənfi düşüncələr üzərində dayanır, illər əvvəl baş vermiş ən utancverici anları dəqiqliklə xatırlayır, amma yaxşı şeyləri tez unudursunuzsa – bilin ki, bu, şəxsiyyətinizə xas xüsusiyyət deyil. Bu fenomen onilliklərdir ki, evolyusion psixologiyada müşahidə və tədqiq olunur. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, "Forbes” üçün yazan psixoloq Mark Trevers beynin niyə mənfiyə meyil etdiyinin üç əsas səbəbini göstərir və bunun öhdəsindən necə gəlmək mümkün olduğunu izah edir.


1. Beyin mənfi düşüncələrə üstünlük vermək üçün təkamül edib

Keçmişdə insanların əsas vəzifəsi sağ qalmaq idi və bu, zərər verə biləcək hər şeyə xüsusi diqqət yetirməyi tələb edirdi. Potensial təhlükəni görməməzlikdən gəlmək həyati təhlükə yarada bilərdi, halbuki müsbət bir şeyin – məsələn, gözəl bir ağacın və ya xoş səslərin – fərqinə varmamaq adətən ciddi nəticələrə səbəb olmurdu.

Bu gün belə beyin sosial rədd edilməni, tənqidi, maliyyə narahatlıqlarını və ya qeyri-müəyyənliyi sağ qalma üçün təhdid kimi qəbul edir.

"İş yoldaşınızın əsəbi tonunu və ya öz səhvinizi beyninizdə dövr etdirə bilərsiniz, hətta fiziki təhlükədə olmasanız belə. Belə anlarda özünüzə xatırladın ki, beyniniz sizi incitmək istəmir; sadəcə, əlində olan ən yaxşı üsulla sizi qorumağa çalışır”, – deyə Trevers yazır.

2. Mənfi düşüncələr mənfi hadisələrin qarşısını almağa çalışır

Psixoloji araşdırmalar uzun müddətdir ki, mənfi təcrübəni müsbətdən daha aydın xatırladığımızı təsdiqləyir. Tədqiqatlar onu da göstərir ki, mənfi yaşantılar beyində, xüsusən də emosional yaddaşı prioritetləşdirən amigdalada daha güclü aktivlik yaradır.

Sosial psixoloqlar həmçinin müəyyən ediblər ki, insanlar qazanclardan daha çox itkilərə emosional əhəmiyyət verirlər.

Bu vərdiş təkcə yaddaşı formalaşdırmır; qərarverməni, motivasiyanı və özünə münasibəti dəyişdirərək gələcək itkilərin və digər mənfi hallarının qarşısını almağa yönəlir.

Problem ondadır ki, əgər siz müsbət təcrübələri şüurlu şəkildə müşahidə edib möhkəmləndirməsəniz, beyniniz həmişəki kimi səhv olan şeyləri görməyə üstünlük verəcək. Bu isə həyatınızda daimi qorxu hissinin formalaşmasına gətirib çıxa bilər.

3. Mənfi düşüncələr emosional əks əlaqə dövrləri yaradır

2014-cü ildə "Psychoneuroendocrinology” jurnalında dərc olunan araşdırmada qeyd olunurdu ki, stresli bir hadisədən sonra mənfi düşüncələri beynində təkrar-təkrar canlandırmaq gələcək stres faktorlarına qarşı daha yüksək kortizol reaksiyası yaradır. Beyin (təhlükə real olmasa belə) təhlükə gözləməyə uyğunlaşır və növbəti dəfə daha güclü reaksiya verir.

Yaxşı xəbər isə odur ki, bu döngələri məqsədyönlü zehni vərdişlər sayəsində qırmaq mümkündür və beyin təkrar vasitəsilə yenidən proqramlaşa bilər. Araşdırmalarla təsdiqlənmiş bəzi praktikalar bunlardır:

– Şüurlu fərqindəlik və "yerləndirmə” texnikaları. Düşüncələrinizi mühakimə etmədən müşahidə edin. Mənfi yozum gördükdə özünüzdən soruşun: "Bunu başqa cür izah etmək mümkün deyilmi?”

– Minnətdarlıq və pozitivliyə fokuslanma. Tədqiqatlar göstərir ki, nələrə görə minnətdar olduğunuzu mütəmadi olaraq sadalamaq, rifahla bağlı beyin sahələrinin aktivliyini artırır və stres səviyyəsini azaldır. Müsbət anı 10–20 saniyə şüurda saxlamaq onun daha yaxşı yadda qalmasına kömək edir və mənfi meyli zəiflədir.

– Koqnitiv reframe (yenidən çərçivələndirmə). Koqnitiv-davranışçı terapiya texnikalarından istifadə edərək mənfi yozumlara qarşı durun. Özünüzdən soruşun: "Bu, doğrudan da düşməncə niyyətdir, yoxsa sadəcə anlaşılmazlıq?”


Alpər

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:404
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 01 Dekabr 2025 15:26 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see313

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see305

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see272

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see253

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see253

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see251

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see236

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see233

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see229

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see210

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see208

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see208

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see207

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see206

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see205

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see202

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see197

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see196

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see186

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri