Niyə milçəklər daim insanların üzərinə axışır?

…Qulağınıza milçək vızıltısı qədər bezdirici bir şey yoxdur. Nədənsə, bu kiçik böcəklər insanları tapmaq və onları məhv etmək cəhdlərindən qaçmaq üçün qeyri-adi bir qabiliyyətə malikdirlər. Bəs niyə milçəklər insanları bu qədər cəlb edir?

SİA-nın məlumatına görə, “Livescience.com” portalı məsələni araşdırıb.

Səbəblərin bir hissəsi həşəratın növündən asılıdır. Müəyyən bir qrup insanlarla maraqlanır, çünki biz onların qidalana biləcəyi isti qanlı “məməlilərik”.

Bundan əlavə, ağcaqanadlar və at milçəkləri nəfəs aldığımız karbon qazına cəlb olunur.

Milçəklər insanları asanlıqla tapırlar, çünki insanlar təbii olaraq həşəratları cəlb edən bir çox qoxuların mənbəyidir. Karbon qazından laktik və karboksilik turşulara qədər...

Amma qoxuların spesifikliyi insandan insana dəyişir. Yağların və aerozollaşmış molekulların fərdi kompozisiyaları genetikadan, pəhrizdən və həyat tərzindən asılıdır. Bu səbəbdən bəzi insanlar milçəkləri digərlərindən daha çox cəlb edirlər.

Amma söhbət parazit milçəklərdən gedirsə…

Digərləri, məsələn, adi ev milçəkləri, dərimizdəki qidalarla daha çox maraqlanır. O, milçəklərin içə biləcəyi maddələrlə örtülmüşdür: karbohidratlar, zülallar və tərdə olan digər birləşmələr. Ancaq aydın şəkildə bildirməyə dəyər ki, milçəklər qida üçün insan tərinə güvənmirlər. Bəziləri maddələri dərilərinə hopdurmaqdan xoşlansalar da, onlar çox seyreltilmiş vəziyyətdədirlər. Milçəklər, ehtimal ki, təri çox sevirlər, çünki bu, onların duz balansını bərpa etməyə kömək edir.

Ac milçək tərdən çox mətbəxdə qalan yeməyə gedir. Bəzi növlər çürüyən biomateriallara üstünlük versə də, onlar seçici deyillər və hər şeylə qidalana bilərlər.

Məsələn, bərk qidaları həzm etmək üçün milçəklər qidanı şorbaya çevirən həzm fermentlərini geri qaytarır və sonra yaranan maddəni burnu ilə udur.

Kontekst üçün potensial qida mənbələrinin aşkarlanması sistemləri 110.000 milçək növü və hətta bir növün müxtəlif cinsləri arasında dəyişir. Çoxları antenalarında kiçik tüklərdən və ya xüsusi qoxular üçün nəzərdə tutulmuş həssas reseptorlardan istifadə edirlər.

Bu hüceyrələr qidanın varlığını uzaq məsafədən hiss edə bilir və havada hansı kimyəvi maddələrin olmasından asılı olaraq milçəyin beyninə siqnal göndərə bilir.

Bir milçək xoşladığı bir qoxu hiss edərsə, ətrafında dövrə vurur və bir anda yeməyin üzərinə qonur. Milçəklərin ayaqlarında dad qönçələri var, ona görə də yeməli və yeyilməz şeyləri tez ayırd edə bilirlər.

Bir insan bir şeyin səhv olduğunu fərq etməzdən əvvəl tez bir loxma tutmaq və uçmaq üçün çox faydalı bir mexanizmdir. Milçəklərə hərəkətə həssas olan və təxminən 360 dərəcə görmə təmin edən minlərlə fərdi linzalardan ibarət iri gözlər də kömək edir.

Nazlı Almuradova