Niyə narkozdan əvvəl yemək və içmək olmaz: Daha nə qadağandır?

Ümumi anesteziyadan əvvəl pasiyentlərə qida və sudan tam imtina etmək ciddi şəkildə tövsiyə olunur. Lakin bir çox insan bunun səbəbini və bu qaydalara əməl edilmədikdə nə baş verə biləcəyini bilmir.
Anestezioloq Yuliya Payul "UNIAN"a verdiyi şərhdə narkozdan əvvəl niyə su içməyin də qadağan olunduğunu, bunun orqanizmdəki fizioloji dəyişikliklərlə necə bağlı olduğunu və digər məhdudiyyətləri izah edib.
Həkimin sözlərinə görə, əsas təhlükə qoruyucu reflekslərin itirilməsidir: "Narkoz zamanı insan orqanizmində bütün əzələlər boşalır və bütün reflekslər, o cümlədən udma refleksi yox olur”.
Bu səbəbdən pasiyent udmanı idarə edə bilmir və əməliyyat zamanı mədədəki məzmun hətta başın azacıq hərəkəti ilə qida borusu ilə yuxarı qalxaraq boğaza, daha sonra nəfəs yollarına düşə bilər.
Mütəxəssis bildirir ki, bu halda mədə turşusu ağciyərlərə düşə bilər və bu, kimyəvi yanıq, aspirasion pnevmoniya (ağciyər iltihabı) və hətta ölüm təhlükəsi yarada bilər.
Eyni risklər maye qəbuluna da aiddir: "Ona görə pasiyentlərə ümumi narkozdan əvvəl nə yemək, nə də içmək olmaz".
Narkozdan neçə saat əvvəl yemək dayandırılmalıdır?
Həkim ümumi tövsiyələri də açıqlayıb: əməliyyatdan 6–8 saat əvvəl bərk qida qəbul edilməməlidir, su isə ən azı 2 saat əvvəl dayandırılmalıdır.
O əlavə edib: "Qəhvə və şirələr də qida sayılır, ona görə onlar da əməliyyatdan 6–8 saat əvvəl kəsilməlidir”.
Ana südü ilə qidalanan körpələr üçün ayrıca qayda var: onlara əməliyyatdan 4 saat əvvəl süd verilə bilər, su isə 2 saat əvvəl dayandırılır.
Yerli anesteziya zamanı yemək olar mı
Həkimin sözlərinə görə, məhdudiyyətlər əsasən ümumi narkozla bağlıdır: "Yerli keyitmə zamanı insan şüurlu olur, reflekslər saxlanılır və o, öz hərəkətlərini idarə edə bilir”.
Bu səbəbdən yerli anesteziya zamanı qida və su ilə bağlı ciddi qadağa olmur.
Niyə narkozdan əvvəl su içmək və siqaret çəkmək olmaz?
Ümumi anesteziya zamanı orqanizm tam fərqli rejimə keçir, buna görə əlavə məhdudiyyətlər də var. Anestezioloq Andriy Vitovski bildirir ki, ümumi anesteziya zamanı insan şüuru "söndürülür”, ağrı hiss olunmur və əzələlər tam boşalır. Bu vəziyyətdə xəstənin nəfəs alması üçün süni tənəffüs aparatı və intubasiya borusu istifadə olunur.
Alkoqol niyə qadağandır?
Mütəxəssis qeyd edir ki, spirtli içki əməliyyatdan bir neçə gün əvvəl belə arzuolunmazdır: "Alkoqol və yuxu verici preparatlar bir-birinin təsirini gücləndirə bilər”.
Bu, narkoz zamanı dərmanların təsirini proqnozlaşdırmağı çətinləşdirir. Ona görə alkoqol tamamilə dayandırılmalıdır.
Siqaretin riski
Siqaret çəkmək ağciyərlərə ciddi təsir edir. Vitovskinin sözlərinə görə, uzunmüddətli siqaret çəkənlərdə bronxlarda bəlğəm toplanır və bu, süni tənəffüs borusunu tıxaya bilər: "Əgər pasiyent siqaret çəkirsə və ümumi narkozu təhlükəsiz keçmək istəyirsə, əməliyyatdan 1–2 ay əvvəl siqareti tərk etməsi tövsiyə olunur”.
O həmçinin bronxospazm və laringospazm kimi ağır fəsadların yarana biləcəyini vurğulayıb. 
Dərmanlar və həkimə məlumat vermək
Pasiyentlər qəbul etdikləri bütün dərmanlar barədə həkimə mütləq məlumat verməlidirlər. Bəzi dərmanları yalnız anestezioloqun qərarı ilə dayandırmaq olar. Xüsusilə təzyiq dərmanlarının özbaşına dayandırılması təhlükəlidir, çünki əməliyyat zamanı kritik təzyiq artımı yarana bilər.
Qan durulaşdırıcı dərmanlar da ciddi risk yarada bilər və əməliyyat zamanı güclü qanaxmaya səbəb ola bilər.
Fiziki aktivlik və digər məhdudiyyətlər
Əməliyyatdan əvvəl intensiv idman tövsiyə edilmir, çünki bu, təzyiqi və maddələr mübadiləsini artırır.
Qadınlar mütləq menstruasiya barədə həkimə məlumat verməlidirlər, çünki bu dövrdə qanaxma riski arta bilər.
Həmçinin hər hansı infeksiya, virus xəstəliyi və ya psixoaktiv maddə istifadəsi barədə məlumat verilməlidir. Bu, narkozun dozasına və təhlükəsizliyinə birbaşa təsir edir. (Qaynarinfo)