Niyə uşağı “2” qiymətinə görə danlamaq olmaz?

Uşaq “2” qiymət alan kimi bir çox valideynlərdə avtomatik danlamaq, təzyiq göstərmək, nəsihət vermək reaksiyası yaranır.

Lent.az-ın xarici mediaya istinadən xəbərinə görə, məhz bu davranış öyrənmə prosesini daha da çətinləşdirir və uşağın çalışma istəyini azaldır.

Araşdırmalar göstərir ki, cəza motivasiyanı azaldır və narahatlığı artırır. Nəticədə uşaq səhvdən yox, valideyn reaksiyasından qorxmağa başlayır.

Uşaq qorxduqda düşünməyi dayandırır. Beyin öyrənmə rejimindən çıxaraq müdafiə rejiminə keçir. Bu vəziyyətdə məlumat mənimsənilmir və zəif qiymətlər təkrarlanmağa başlayır.

Psixoloqlar izah edir ki, səhv öyrənmə prosesinin ayrılmaz hissəsidir. Onsuz yeni bilik qazanmaq mümkün deyil. Əgər uşaq danlanırsa, problemlərini gizlətməyə başlayır. Valideynlər isə çətinliklərdən çox gec xəbər tutur.

Dəstək cəzadan daha effektlidir. O, stressi azaldır və diqqəti toplamağa kömək edir. Uşaq başa düşəndə ki, onu qınamayacaqlar, səhvlərini müzakirə etməyə və onları düzəltməyə daha hazır olur. “2” qiyməti hökm deyil, siqnaldır. Bu, sadəcə hansı sahədə köməyə ehtiyac olduğunu göstərir.

Valideynlər üçün “niyə belə qiymət aldın" sualından daha vacibi “sənə nə çətin gəldi" sualıdır. Bu yanaşma məsuliyyət hissini inkişaf etdirir.

Təhsil səbr və zaman tələb edir. Təzyiq isə bu prosesi daha da ləngidir. Uşaqlar özlərini təhlükəsiz hiss etdikdə daha yaxşı öyrənirlər. Bunu çoxsaylı araşdırmalar təsdiqləyir.

Səylərə görə tərif nəticəyə görə tənqiddən daha güclü təsir göstərir. Bu, daxili motivasiyanı formalaşdırır. Uşaq başa düşəndə ki, onu qiymətlərə görə yox, səylərinə görə dəyərləndirirlər, daha çox çalışmağa başlayır. Nəticədə qiymətlər də tədricən yüksəlir.