Icma.az
close
up
RU
Niyə zənginlər sürətlə arıqlayır kasıblar isə piylənir?

Niyə zənginlər sürətlə arıqlayır kasıblar isə piylənir?

Medicina portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.


Piylənmə bir vaxtlar Qərbdə "toxluq xəstəliyi" hesab edilsə də, indi planetin daha kasıb bölgələrinə təsir edir.

Medicina.az xəbər verir ki, piylənmə epidemiyası coğrafiyasını kəskin şəkildə dəyişdirib.

Artıq çəkinin qlobal trendi dəyişib: piylənmə bir vaxtlar "toxluq xəstəliyi" hesab edilsə də və yalnız varlı Qərb ölkələri ilə əlaqəli olsa da, indi aşağı və orta gəlirli ölkələrə təsir edir.

Alimlərin fikrincə, dünya bir paradoksla üzləşir: planetin daha kasıb bölgələrində artıq çəkili insanların sayı sürətlə artır, ən varlı ölkələrdə isə sağlam həyat tərzi trendi və yüksək keyfiyyətli qidanın mövcudluğu sayəsində bu nisbət sabitləşməyə və ya hətta azalmağa başlayır.

Alimlərin fikrincə, Danimarkada məktəb yaşlı uşaqlar arasında piylənmə nisbəti 1990-cı ildə pik həddə çatıb və o vaxtdan bəri demək olar ki, dəyişməyib. On il ərzində digər şimali Avropa ölkələri də eyni şeyi edib. Fransada bu nisbətlər mövcud məlumatların 45 ili ərzində sabit qalıb ki, bu da təəccüblü bir rəqəmdir.

2000-ci illərin ortalarına qədər Qərbi Avropanın, Şimali Amerikanın və Avstraliyanın əksər hissəsində uşaqlıq dövründə piylənmə nisbəti sabitləşib. İtaliya və Portuqaliyada piylənmədən əziyyət çəkən insanların sayının azala biləcəyi göstərilib.

Daha kasıb dünya sürətlə kökəlir.

Dünyanın qalan hissəsi çox fərqli bir hekayə danışır. Saharaaltı Afrikada, Cənubi və Cənub-Şərqi Asiyada, Latın Amerikasında və Sakit okean və Karib dənizinin böyük hissəsində piylənmə nisbəti artmaqda davam edir.

200 ölkədən 110-da 2024-cü ildə qızlar arasında piylənmə nisbəti 1980-ci ildən bəri ən yüksək olub. Oğlanlar arasında da eyni nisbət 91 ölkədə müşahidə olunub.

Piylənmənin ən kəskin sürətlənməsi Tonqa və Samoada qızlar, Peruda isə oğlanlar arasında müşahidə olunub.

Yaxın Şərq və Şimali Afrikanın bəzi yerlərində yetkin piylənmə nisbəti 40-50 faiz arasında dəyişir. Tonqa və Kuk Adalarında bu nisbət 65 faizi ötür.

Braziliya, Argentina və Meksikada yetkin qadın piylənmə nisbəti Avropanın əksər hissəsindəki nisbəti üstələyib. Hindistan və Çində yayılmanın orta səviyyədə qaldığı Asiyanın digər yerlərində körpəlik əyrisi sürətlə artır.

Əvvəlki tədqiqatlar Sakit Okean Adalarının inkişaf trayektoriyasını İkinci Dünya Müharibəsindən sonra yerli qidalardan idxal olunan emal olunmuş qidalara keçidlə əlaqələndirib.

Bu uçurumun səbəbi nədir?

Müəlliflər tək bir səbəbə işarə etmirlər.

Kağız üzərində oxşar görünən ölkələr, məsələn, müqayisə edilə bilən ölçüdə Şərqi Avropa və Latın Amerikasının iqtisadiyyatları son 40 ildə çox fərqli yollar seçiblər.

Bundan əlavə, uşaqlar həftə ərzində nə qədər idmanla məşğul olurlar, yoxsa hökumətlər şəkərli içkilərə vergi tətbiq edir və məktəb yeməklərini maliyyələşdirirlər?

Bir çox aşağı gəlirli insan eyni transformasiyanı yaşayır, lakin zərbəni yumşaltmaq üçün daha az infrastruktur var.

Eyni zamanda, dünyanın təxminən yarısı artıq bərpa prosesinin yavaşlaya, dayana və hətta geri dönə biləcəyini nümayiş etdirib.



Aygün Musayeva


Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:195
embedMənbə:https://www.medicina.az
archiveBu xəbər 29 May 2026 09:04 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see292

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see284

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see283

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see268

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see265

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see260

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see259

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see239

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see230

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see221

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see212

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see209

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see209

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see208

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see208

Kayli Cennerin keçmiş işçisi məhkəməyə müraciət etdi Ağır ittihamlar

14 Noyabr 2026 23:23see206

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see203

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see198

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see194

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see183
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri