“Nobel mükafatı Qorbaçov kimi cəlladlar üçün alibiyə çevrilməməlidir” Etibar Əliyev AzPolitika onlayn siyasi ictimai qəzet

Azərbaycanın vətəndaş cəmiyyətinin təmsilçiləri, ictimai fəallar, 20 Yanvar şəhidlərinin ailə üzvləri və veteranlar Norveç Nobel Komitəsinin sədrinə Qorbaçovun Nobel Sülh mükafatından məhrum edilməsi barədə açıq məktub ünvanlayıb.

Nobel mükafatı üzrə tədqiqatçı, fəlsəfə üzrə fəlsəfə doktoru Etibar Əliyev müraciətlə bağlı “AzPolitika”-ya açıqlamasında bildirib ki, Nobel mükafatları fizika, kimya, fiziologiya və tibb, ədəbiyyat, iqtisadiyyat və sülh sahələri üzrə verilir. O, xatırladır ki, Sülh üzrə Nobel mükafatı Norveç parlamentində - Stortinqdə təqdim olunur: “Mükafatın verilməsində digər sahələrə nisbətən narazılıqlar çoxdur. Nobelin məşhur vəsiyyəti bir neçə dəfə pozulub. Məsələn, mükafatın ölümündən sonra bir şəxsə 2 dəfə verilməsi və İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatının verilməsi nəzərdə tutulmurdu. Lakin qeyd etdiyim bu 3 istiqamətdə vəsiyyətə əməl olunmadı. Mükafatın geri alınması da nəzərdə tutulmayıb. Lakin zaman ötdükcə bu prosedurun işə düşməsi vacibdir. Bəli, Qorbaçov 20 Yanvar faciəsinin baiskarıdır. Tarixdə başqa nümunələr də var. 2001-ci ildə Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatına layiq görülmüş Vidyahard Naypol bütün əsərlərində İslam dinini təhqir edir. İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı bir neçə dəfə ondan mükafatın geri alınması barədə müraciət edib. Lakin nəticə yoxdur. Başqa bir nümunəni deyim. Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan 2019-cu ildə Peter Handkeyə Nobel mükafatının verilməsini sərt tənqid etmişdi: "Nobel ədəbiyyat mükafatının dekabrın 10-da – İnsan Haqları Günündə Bosniyada qətliamı inkar edən, hərbi cinayətkarları müdafiə edən irqçiyə verilməsinin insan haqları pozuntularını mükafatlandırmaqdan başqa adı yoxdur”. Peter Handke 2005-ci ildə Haaqa həbsxanasında Miloşeviçlə görüşəndən sonra ona qarşı irəli sürülmüş ittihamların saxta olduğunu bəyan etmişdi”.

E.Əliyev xatırladıb ki, Portuqaliya yazıçısı, 1998-ci ildə Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatına layiq görülmüş Saramaqo "İususun İncili" (1991) romanını yazıb. Onun sözlərinə görə, müəllif bu romanda İsanı ənənəvi xristian peyğəmbərindən daha çox Yer üzündə ədalətsizliyə son qoyan radikal inqilabçı kimi canlandırmışdı: “Roma Katolik Kilsəsi "tarixi həqiqəti ələ salan və Əhdi-Cədidin əsas personajlarının xarakterlərini təhrif edən bu mürtəd" kitabın əleyhinə çıxsa da, Saramaqonun romanı 25 dilə çevrilmiş, təkcə Portuqaliyada iyirmi dəfədən çox çap olunmuşdu. Bütün bu faktlar onu göstərir ki, mükafatın geri alınma mexanizmi də işə düşməlidir”.

Etibar Əliyev sonda vurğulayıb ki, Nobel mükafatı Qorbaçov kimi cəlladlar üçün alibiyə çevrilməməlidir.

“AzPolitika.info”