Növbəti tədris illərindən ekologiyanı ayrıca fənn kimi mütləq tədrisə daxil etməliyik, ekoloji şüuru formalaşdırmalıyıq

“Orta ümumtəhsil müəssisələrimizdə ekoloji şüurun, ekoloji maarifləndirmənin inkişafı üçün mütləq ayrıca fənn keçirilməlidir”. Elm və təhsil naziri Emin Əmrullayev deyib ki, "iqlim dəyişiklikləri mövzusu məktəblərdə yalnız elmi fənn kimi deyil (riyaziyyat, kimya, biologiya, ədəbiyyat), uşaqların münasibət və davranışlarını formalaşdıran bir mövzu kimi tədris olunmalıdır. Nazir vurğulayıb ki, “burada əsas məsələ elmi bilik deyil, münasibət və düşüncə tərzinin formalaşdırılmasıdır. Elm bundan sonra yaranır. Uşaqlara iqlim dəyişikliklərinə yanaşmanı öyrətmək onların gələcəkdə məsuliyyətli və informasiya əsaslı qərarlar verməsinə kömək edəcək”.Sizcə iqlim dəyişiklikləri ilə bağlı mövzular indiki müasir, texnologiyanın inkişaf etdiyi dövrdə şagirdlərə maraqlı ola bilərmi?Bu şagirdlərin təbiətə, ətraf mühitə qarşı həssas davranmasında nə kimi rol oynayacaq?

Məsələ ilə bağlı Bizimyol.info xəbər portalına açıqlama verən Sosial Tədqiqatlar Mərkəzinin sektor müdiri, elm və təhsil məsələləri üzrə tədqiqatçı Elmin Nuri bildirib ki, 1 il bundan əvvəl orta ümumtəhsil müəssisələrində ekoloji təfəkkürün inkişafı təhsil alanlarda ekoloji şüurun daha da dirçəldilməsi üçün bir neçə addım atılıb: “Elm və Təhsil naziri Emin Əmrullayevin iqlim dəyişiklikləri ilə bağlı mövzuların ayrıca məktəblərdə xüsusi tədrisinin olunması ilə bağlı dediklərini təqdirəlayiq hesab edirəm. Şəxsən biz 1 il bundan əvvəl orta ümumtəhsil müəssisələrində ekoloji təfəkkürün inkişafı, təhsil alanlarda ekoloji şüurun daha da dirçəldilməsi üçün bir neçə addımın təcili sürətdə atılmasını bildirmişdik. Onların arasında ən birinci, ən ümdə gələn məsələ iqlim dəyişiklikləri, ekologiya problemləri, ümumiyyətlə ekologiya ilə bağlı ayrıca fənnin tədrisi olmalı idi. Çox qısa müddətdə ekologiya ayrıca fənn kimi keçirildi. Bu da bizim bildiyimiz fizika, kimya yox, daha çox fakültətiv bir fənn idi. Necə ki, bu gün şahmat və iqtisadiyyat kimi dərsliklər ənənəvi yox, fakültətiv keçirilir, həmçinin o da. Sonradan bu dərsliklər yığışdırıldı”.

Elmin Nuri

Elmin Nuri qeyd edib ki, insan amilinin olduğu, insanın nəfəs aldığı hər bir məqamda ekoloji şüur anlayışı mütləq olmalıdır: “Dünya ölkələri bu gün ekoloji şüurun inkişafı ilə bağlı ümumtəhsil proqramında çox ciddi addımlar atır. Doğrudur, onların hər birində ekologiya ayrıca fənn kimi keçirilmir. İqlim dəyişiklikləri, iqlim problemi qlobal ekoloji böhranla bağlı bilgilər ayrıca fənn kimi tədris olunmur. Amma onlarda axı fənn anlayışı nisbətən fərqlidir. Məsələn; Kembric metoduna əsasən təbiətyönlü fənlər-biologiya, kimya, fizika və coğrafiya bir fənnin tərkibində keçirilir. Yəni bura elmlərin inteqrativ yanaşması modundan baxırlar. Amma ekologiya mövzusu həddindən artıq dərin çalarlarla və geniş şəkildə tədris olunur.

Bəli, bu gün bizim orta ümumtəhsil müəssisələrimizdə ekoloji şüurun, ekoloji maarifləndirmənin inkişafı üçün mütləq ayrıca fənn keçirilməlidir. Coğrafiya fənninin tərkibində bu məsələlərə az-çox toxunulur. Hətta həyat bilgisi fənninin tərkibində olmur, nisbətən biologiyada var. Lakin bunlar sistemli şəkildə, vahid proqramın tərkib hissəsi kimi konkret bir fənnin və ya bir dərsliyin tərkibində olmalıdır ki, şagirdlərə də daha sistemli şəkildə tədris olunsun, əks halda mümkün deyil və mövzu dağınıqlığını uzun illər yaşamalı olacağıq. Bu gün ekologiya, texnologiya sistemi müasir dövrün tələbləri və bizi əhatə edən bəzi trendlərin fövqündədir. İnsan amilinin olduğu, inanın nəfəs aldığı hər bir məqamda ekoloji şüur anlayışı mütləq olmalıdır. İnsan həmişə var, təbiət həmişə var. Texnologiya nə dərəcədə inkişaf edir etsin, süni intellekt maşınları və robotlar istəyir ki, bütün hər şeyi ələ alsınlar, amma insan və təbiət varsa və insan nəfəs alırsa, ekologiya da var deməkdir. Ona görə də biz buna ləngiməməliyik. Biz növbəti tədris illərindən ekologiyanı ayrıca fənn kimi mütləq və mütləq tədrisə daxil etməliyik”.

Günel Həsənova, Bizimyol.info