Nüvə razılaşmasına qayıdış oyunu: Tehran Vaşinqtonu aldada biləcəkmi?

"Tehranın indi ümidi Moskva və Pekinədir".

Bu barədə Musavat.com-a açıqlamasında politoloq Elxan Şahinoğlu deyib.

Politoloq qeyd edib ki, İran, Rusiya və Çin təmsilçiləri İranın nüvə proqramını müzakirə etmək məqsədilə Tehrana toplaşıblar.

"İran Xarici İşlər Nazirliyinin nümayəndəsi İsmail Bəqai bildirib ki, üçtərəfli görüşdə Qərb ölkələrinin, o cümlədən ABŞ-ın sanksiyaları müzakirə olunacaq. İyulun 25-də isə İstanbulda İran və Avropa üçlüyü – Böyük Britaniya, Almaniya və Fransa nümayəndələri arasında nüvə proqramı ətrafında böhranın tənzimlənməsi məsələləri üzrə danışıqların yeni raundu keçiriləcək.

Tehran nüvə proqramı ilə bağlı 2025-ci il razılaşmasına qayıtmaq istəyir. Buna görə də Tehranın Moskva və Pekinlə koordinasiyasına ehtiyac var. Məsələ burasındadır ki, həmin razılaşmada Rusiya və Çinin də imzası var. Tehran ümidlidir ki, Vaşinqton yeni razılaşmanın imzalanması üçün daha sərt tələblər irəli sürdükdə, Moskva və Pekin həmin tələblərin reallaşmasına imkan verməyəcəklər. Tehran köhnə razılaşmanı yerinə yetirməyə hazır olduğunu bildirib. Əslində Avropa İttifaqı bunun əleyhinə deyil, sadəcə bu məsələdə əsas söz sahibi Vaşinqtondur. Ağ Ev sahibi Donald Tramp “yox” deyəndən sonra Avropa ölkələri yeni sazişin imzalanmasını sürətləndirə bilməyəcəklər. Ona görə də Tehranı Avropa “üçlüyü” ilə görüşünün elə böyük əhəmiyyəti yoxdur. Əsas məsələ Vaşinqtonu inandırmaqdır ki, İran uranı nüvə silahı əldə edəcək səviyyədə zənginləşdirməyəcək. Buna nail olmaq isə çətin məsələdir. Çünki, Vaşinqton İsrailin də maraqlarını nəzərə alacaq. Tel-Əviv isə əvvəlkitək İranla hər hansı razılaşmanın əleyhinədir", deyə Elxan Şahinoğlu bildirib.

Politoloqun fikrincə, Moskva və Pekin İranı dəstəkləsələr də, nüvə proqramı məsələsində Tehran kömək edə bilməyəcəklər:

"İsrail və ABŞ İranın nüvə mərkəzlərinə zərbələr endirdikdə Moskva və Pekinin Tehrana köməyi dəymədi. Moskva və Pekin İrana endirilən zərbələri qınayan açıqlamalar yayımladılar. Bununla da işlərini bitmiş saydılar. Digər tərəfdən Moskva ilə Pekinin Vaşinqtonla münasibətlərdə başqa problemləri var. Tramp rusiyalı həmkarı Vladimir Putinə Ukraynaya qarşı müharibəni dayandırmaq üçün 50 gün vaxt tanıyıb, həmin müddətin bir həftəsi artıq geridə qalıb. Çin isə Rusiyadan neft almaqda davam edərsə, onu da Vaşinqtonun sanksiyaları gözləyir".