“Nyukasl”dan Bakıda master klass: “Qarabağ” başqa reallıqla üzləşdi in İCMALI

Çempionlar Liqasının pley-off mərhələsinin ilk oyunu Bakıda “Qarabağ” üçün ağrılı, eyni zamanda top-liqaların reallığını nəzərə alsaq kifayət qədər aydın mənzərəni göz önünə sərdi.

İdman.Biz xəbər verir ki, ötən gün Tofiq Bəhramov adına Respublika stadionunda ağdamlılar “Nyukasl”a 1:6 hesabı ilə məğlub olub. Hələ fasiləyə qədər hesab artıq 0:5 rəqibin xeyrinə idi.

Hesab özü sensasiya kimi görünür, çünki “Nyukasl” hazırda İngiltərə Premyer Liqa(İPL) meyarlarına görə İngiltərənin superklubu təsiri bağışlamır. İngiltərə çempionatında komanda turnir cədvəlinin ortalarında qərarlaşıb. Amma axşamın əsas nəticəsi məhz budur: hətta İPL-in “orta səviyyəli” komandası belə elə sürət və qərarvermə tempi göstərə bilir ki, konkret bu axşam Azərbaycan çempionu üçün bu, əlçatmaz oldu.

Oyunu faktlar üzrə təhlil etsək, hər şey həddindən artıq tez dağıldı. Qonaqlar artıq debütdə hesabı açdılar, sürətli ikinci qol isə oyunun ssenarisini müəyyənləşdirdi: “Nyukasl” sanki məsələni iki oyunun cəmi ilə deyil, məhz Bakıda həll edirmiş kimi çıxış edirdi. Ardınca zəncirvari reaksiya başladı. Qonaqların yüksək pressinqi “Qarabağ”a ilk ötürmə üçün vaxt qoymurdu, istənilən qeyri-dəqiqlik isə dərhal yeni hücum dalğasına çevrilirdi.

Hekayənin ayrıca hissəsi qolların mənşəyidir. İki top meydan sahiblərinin cərimə meydançasındakı epizodlardan sonra penaltilərdən vuruldu. Bu vacib məqamdır, çünki söhbət təkcə “səviyyə”dən deyil, həm də düşüncə sürətindən gedir. Rəqib hər şeyi yarım saniyə daha tez edəndə, müdafiəçi çox vaxt pis və daha pis seçim arasında qalır. Bu fonda “Qarabağ” daim gecikən komanda təsiri bağışladı: topa, arxaya atılan qaçışa, sığortaya, ikinci toplara.

Digər bir məqam da diqqətçəkəndir: “Nyukasl” Bakıya heyət itkiləri ilə gəlsə də, bu, oyuna tam nəzarət etməsinə mane olmadı. Heyətin dərinliyi də klubun yaşadığı liqanın məhsuludur: heyətdə daha çox bərabərsəviyyəli futbolçu olduqda itkilər strukturu pozmur.

Niyə bir çox azərbaycanlı azarkeşlərdə “Qarabağ”ın evdə ingilislərlə bərabər mübarizə apara biləcəyi hissi yaranmışdı? Böyük ölçüdə Çempionlar Liqasının ümumi mərhələsində Bakıda Londonun “Çelsi” klubu ilə 2:2 hesablı heç-heçə ilə bağlı idi. Amma o oyunun konteksti var idi və gözəl hekayəyə inanmaq istəyəndə bu kontekst asanlıqla unudulur. Həmin vaxt ingilis klubu ciddi rotasiya etmiş, motivasiya isə maksimumdan uzaq olmuşdu. Başqa sözlə, o axşam “ingilis top-klubu qorxulu deyil” tezisinin sübutu yox, rəqib oyuna praqmatik və eksperimentlərsiz yanaşanda mənzərənin necə dəyişdiyinin nümunəsi idi.

“Nyukasl” isə “zadəganlar”ın etdiyi səhvlərin heç birini təkrarlamadı. Komanda plana uyğun oynadı: yüksək pressinq, sürətli vertikal hücumlar, cinahlarda davamlı təzyiq və top itkisinə ani reaksiya. Fərq də yanaşmadadır: bir rəqib təqvimini idarə edirdi, digəri isə məsələnin dərhal həllinə gəlmişdi.

Buradan “liqaların səviyyəsi müqayisəolunmazdır” kimi aşkar nəticədən başqa hansı nəticələri çıxarmaq olar? Birincisi, “Qarabağ”ın ÇL-in pley-offuna yüksəlməsi tarixi nəticədir və mövcud sistemin tavanını göstərir, amma son nöqtə olmamalıdır. İkincisi, bu tavanı qaldırmaq üçün təkcə motivasiya və xarakter kifayət etmir - hər həftə daha sürətli və daha sərt oynamağa məcbur edən mühit lazımdır.

Burada isə iqtisadi amillə üz-üzə qalırıq. Fərq təkcə futbolçularda deyil, sistemdədir: heyətin dərinliyi, analitika, tibb, seleksiya və çempionatdaxili rəqabət. Milli birincilikdə oyunların əksəriyyəti fərdi ustalıq hesabına həll olunursa, komanda daimi təzyiq və yüksək temp altında oynamağa alışmır. Avrokuboklarda isə bu, ilk dəqiqədən norma olur.

Ona görə də Azərbaycan klublarının rəqabət qabiliyyəti məsələsi təkcə “Qarabağ”la bağlı deyil. Çempionatın özünü gücləndirmək lazımdır: büdcələri artırmaq, gəlir mənbələrini genişləndirmək, akademiyaları inkişaf etdirmək, liqa daxilində oyunların intensivliyini yüksəltmək. Evdə hər oyun maksimum konsentrasiya və sürət tələb edəndə, Avropa matçları şoka çevrilmir.

Bakıda alınan darmadağın xoşagəlməz və ağrılıdır, amma ədalətlidir: “Nyukasl” göstərdi ki, aparıcı liqadan olan komanda rəqibə ciddi yanaşanda sürət, ritm və intizam necə görünür. İndi “Qarabağ”ın və bütövlükdə Azərbaycan futbolunun vəzifəsi bu faktla mübahisə etmək yox, onu orientir kimi qəbul etməkdir ki, ÇL-in pley-offu bir mövsümlük arzu yox, irəliyə doğru sıçrayış nöqtəsi olsun.

Söhbət ilk növbədə ondan gedir ki, bu cür oyunlar nadir təcrübə olaraq qalmasın və komandalar son anda uyğunlaşmağa məcbur olmasın. Komandalar avrokuboklara artıq bu tempə öyrəşmiş halda gəlməlidirlər — rəqiblərin daimi təzyiqi, hər tur nəticə uğrunda mübarizə və yüksək ritmin sürpriz olmadığı futbolçuların yetişməsi sayəsində. O zaman heyətin dərinliyi də fərqli hiss olunacaq, səhvlər də tələskənlikdən doğmayacaq. Ölkədaxili müqavimət səviyyəsi Avropanın tələblərinə yaxınlaşanda, belə axşamlar artıq başqa reallıqla qarşılaşma kimi görünməyəcək, Çempionlar Liqasının pley-offunda iştirak isə nailiyyətdən planlaşdırılmış mövsüm hədəfinə çevriləcək.

Teymur Tuşiyev