OCCRPin maskası yırtıldı TƏHLİL

Pulu ABŞ dövləti verirsə, sifarişləri də var

Azər Həsrət: “Azərbaycanda az sayda da olsa, bir zümrə var. Onlara belə şeyləri izah edə bilmirik”

“Biz deyirik ki, Amerika Birləşmiş Ştatları da daxil olmaqla, Qərb dövlətlərinin maliyyələşdirdiyi heç bir təşəbbüs azadlıq rəmzi ola bilməz"

“Mütəşəkkil Cinayətkarlıq və Korrupsiya Araşdırmaları Layihəsi” (OCCPR) təşkilatının maliyyə mənbələri, əsl məqsəd və məramını ifşa edən sensasiyalı material dərc olunub. Bundan başqa, Fransanın "Mediapart" onlayn qəzeti, Almaniyanın "NDR" ictimai telekanalı da OCCRP ilə bağlı araşdırma aparıb. "Dropsitenews.com" resursunda Ryan Grim, Stefan Candea və Nikolas Leontopoulosun müəllifliyi ilə dərc olunmuş “Jurnalistika nəhəngi büdcəsinin yarısını ABŞ hökumətindən alır” başlıqlı məqalədə bildirilir ki, OCCRP özünü 2007-ci ildə yaradılmış müstəqil təhqiqat konsorsiumu kimi təqdim edir. 

Yerləşmə ərazisi kimi Sarayevo və Buxarest göstərilir. Beş postsovet ölkəsi - Rusiya, Ukrayna, Latviya, Ermənistan və Gürcüstanla əməkdaşlıq və nümayəndəlik kontaktları barədə məlumat verilir. Qeyd olunur ki, təşkilat jurnalistlər üçün qiymətli mənbə ola biləcək şirkət yazışmalarının, bank-maliyyə əməliyyatlarının, istintaq protokollarının, məhkəmə stenoqramlarının  onlayn  resursunu hazırlayır və təqdim edir. Həmin dövrdə OCCRP - Merilenddə yerləşən xeyriyyəçi “Jurnalistikanın İnkişafı Şəbəkəsi”nin qeydiyyatdan keçmiş rəsmi adı olduğu göstərilsə də, araşdırmalar belə bir adda qurumun ümumiyyətlə mövcud olmadığını göstərmişdi. Sadəcə, ABŞ-nin Merilend şəhərində OCCRP-nin redaktoru kimi adı keçən Dryu Sullivanın yaşadığı müəyyən olunmuşdu. Eyni zamanda təşkilatın Vaşinqtonda yerləşməsinə və biznes konsultasiya ilə məşğul olmasına dair məlumatı aşkar edilsə də, onun saytını tapmaq mümkün olmamışdı. Təbii olaraq belə bir rəy formalaşmışdı ki, OCCRP-nin ana şirkət kimi Merlienddəki “Jurnalistikanın İnkişafı Şəbəkəsi”nin adının yalandan hallandırılması, internet axtarışlarının heç bir nəticə verməməsi birmənalı şəkildə iz azdırmaq, hədəfdən yayınmaq məqsədi güdür. Araşdırma OCCRP-nin əsasən ABŞ-dən maliyyələşdirildiyini təsdiq edir. Materialların xarakteri də onun arxasında ABŞ xüsusi xidmət orqanlarının durduğunu göstərir. Təşkilatın maliyyəçiləri arasında Soros Fondu, USAİD və ABŞ Milli Demokratiya Fondu da var. OCCRP-nin ABŞ hökuməti ilə əlaqələri o qədər sıxdır ki, hətta USAİD-in ermənipərəst rəhbəri Samanta Pauer onu “tərəfdaş qurum” adlandırır. Təşkilatın Qafqaz regionunda ən çox diqqət ayırdığı məkan da Azərbaycan və Azərbaycan təmsilçiliyi olan QHT-lər idi. Bu təşkilat indiyədək dəfələrlə Azərbaycan əleyhinə fəaliyyət sərgiləyib, ölkəmizi əsassız iddialarla ittiham edib. Xüsusən COP29 zamanı da qurum qərəzli yanaşmalarından geri durmayıb. OCCRP-nin Azərbaycan da daxil olmaqla apardığı araşdırmaların sifarişçisi, icraçıları, onların qarşısına qoyulmuş vəzifələr indi daha aydındır. 

Siyasi şərhçi Azər Həsrət "Sherg.az"a açıqlamasında deyib ki, sözügedən layihə Azərbaycanın ictimai rəyinə yetərincə tanışdır. Çünki onların fəaliyyətində Azərbaycan müstəsna "əhəmiyyət" daşıyır. Ekspert vurğulayıb ki, OCCRP Azərbaycana çox ciddi "diqqət" ayırır: 

"Özlərindən uydurduqları, yaxud kimlərinsə məqsədli şəkildə ötürdüyü əsaslandırılmamış, təsdiqlənməmiş informasiyalar üzərində işləyirlər. Anti-Azərbaycan hesabatlar təqdim edirlər və illərdir Azərbaycanla belə davranırlar. İndi onların maliyyəsinin haradan gəlməsi ilə bağlı ortaya çıxan gerçəklər də bizi heç cür təəccübləndirmir. Çünki onillərdir bənzər qurumlarla bu və ya digər şəkildə təmasda olan, onların iş prinsiplərini yaxından bilən, hədəflərinin nə olduğunu vaxtında təsbit edən biri kimi deyirəm ki, bu cür qurumların əksəriyyətinin arxasında məhz Qərb dövlətlərinin pulu dayanır. Amerika Birləşmiş Ştatlarının, Fransanın, Almaniyanın bu cür layihələri qurumları maliyyələşdirir. Bunu "vətəndaş cəmiyyəti təşəbbüsü" kimi dünyaya təbliğ edib tanıdır və onların üzərindən istədikləri dövlətə təzyiq edirlər. Bu layihə də o qəbildəndir. İllərdir deyirik ki, bunların arxasında dövlətin pulları var. ABŞ Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin qurduğu "Azadlıq Radiosu" sonrakı mərhələdə Konqresin maliyyələşdirilməsinə verilib. Hazırda "Azadlıq Radiosu"nun maliyyəsi Konqresdən gəlir. Amma Amerika tərəfi bunu "azad media qurumu" kimi təbliğ edir. Təəssüflər olsun ki, bizdə bir çox insanlar "Azadlıq Radiosu" kimi qurumları müstəqil media qurumu kimi qəbul edirlər. Bir dövlətin pulu hesabına öz fəaliyyətini təmin edən qurum necə müstəqil ola bilər? Əgər konkret dövlət maliyyəsi alırsınızsa, deməli, bu maliyyənin arxasında konkret maraqlar var. Necə deyərlər, "pulu verən mahnını da sifariş edir". Pulu ABŞ dövləti verirsə, sifarişləri var. Siz də o sifarişləri könüllü şəkildə yerinə yetirirsiniz. Ona görə belə şeylər bizi təəccübləndirmir. Bizi təəccübləndirən məqam odur ki, Azərbaycanda az sayda da olsa, bir zümrə var. Onlara belə şeyləri izah edə bilmirik. Yəni tam anlada bilmirik ki, məsələnin mahiyyəti nədir. Onlara görə bütün bunlar "demokratiya", "ifadə azadlığı", "media azadlığı"nın əlamətləridir. Biz isə deyirik ki, Amerika Birləşmiş Ştatları da daxil olmaqla, Qərb dövlətlərinin maliyyələşdirdiyi heç bir təşəbbüs azadlıq rəmzi ola bilməz".