Icma.az
close
up
RU
Trampın siyahısı TƏHLİL

Trampın siyahısı TƏHLİL

Icma.az, Azvision saytına istinadən bildirir.

Ancaq burada bir sıra nüanslar var. Əvvəla, Tramp Ağ Evdə hələ yeni fəaliyyətə başlayanda yazmışdım ki, yeni rüsumların tətbiqi heç də asan məsələ deyil. Qarşı tərəfdəki ölkələr heç bir cavab tədbirinə əl atmasalar belə, Trampın bu siyasəti ABŞ üçün fəsadlar yarada bilər. Çünki istənilən yeni rüsum avtomatik inflyasiya deməkdir. Bu isə iqtisadi artımı buxovlayır. Məsələn, ABŞ iqtisadiyyatı keçən il 2.8% artım nümayiş etdiribsə, bahalı idxal bunu cari ilin sonuna azı 1.5%-ə, növbəti ildəsə ən yaxşı halda 2.1%-ə endirə bilər.
İkincisi, iqtisadiyyatın öz qanunları var və prezident Tramp özü iş adamı olduğundan onları yaxşı bilir. Gözəl başa düşür ki, istənilən istiqamətdə rüsum artımı qiymət yüksəlişinə gətirib çıxarır, nəticədə inflyasiya baş verir. Ümumiyyətlə, qarşılıqlı alış-veriş və ticarət əlaqələrində üstün mövqeyə sahib olmaq üçün idxalı məhdudlaşdırmaq yox, ixracı stimullaşdırmaq lazımdır.

Məsələ bundadır ki, ABŞ əksər ticarət tərəfdaşları ilə alış-verişdə xeyirdən çox zərər əldə edir. Yəni, bütün əsas tərəfdaş ölkələrlə ticarətdə mənfi saldoya, başqa sözlə desəm, kəsirə sahibdir. Konkret Aİ ilə bu rəqəm 350 milyard dollar təşkil edir. "Onlar bizim avtomobilləri, kənd təsərrüfatı məhsullarını qəbul etmirlər. Demək olar, heç nəyimizi qəbul etmirlər, biz isə onların hər şeyini qəbul edirik - milyonlarla avtomobildən tutmuş, külli miqdarda ərzaq və kənd təsərrüfatı məhsullarına kimi", - deyə Tramp Avropa Birliyi ilə mövcud ticarət əlaqələrindən şikayət etmişdi.
Odur ki, əsas dava əslində, Çin başda olmaqla Aİ, Kanada, Meksika kimi ölkələrlədir. Yeni tariflərin tətbiqi haqda qərarın dünyada mövcud 200 ölkədən 183-nə qarşı qəbulu isə sadəcə olaraq, gözdən pərdə asmaq üçündür. Bunun “güdazına gedənlərdən” biri də bizik.
Bir sözlə, ABŞ Prezidentinin tarif siyasəti əslində, başadüşüləndir. O bununla Amerika iqtisadiyyatı və bazarını mühafizə etməyə cəhd göstərilir. Məqsəd odur ki, büdcəyə gəlirlər artsın və yerli istehsal genişlənsin. İxracatçı ölkələrin Amerika bazarından yararlanmasının qarşısı alınsın. Çin, Aİ və bir sıra aparıcı ölkələrin nəhəng şirkətlərinin ayrıca qolları sırf bu bazar üçün işləyir. Yaponiyanın avtomobil istehsalçılarını götürək. “Nissan” şirkətinin “İnfiniti” seqmenti ABŞ bazarı üçündür. “Toyota”nın “Leksus”, “Honda”nın “Acura” və sair modelləri də həmçinin. Avropa ölkələrinin bir sıra məşhur brendləri də... Sözün qısası, ABŞ iqtisadiyyatı dünya iqtisadiyyatı üçün barometrdir.
Ancaq, Tramp istəyinə nail olacaqmı? Xeyr! Odur ki, tarif siyasətində bir sıra istiqamətlərdə geri çəkiləcəyi qaçılmaz görünür. Amerika bazarına giriş məhdudlaşdırılarsa, qlobal istehsal dayanacaq, “tıxac” yaranacaq, axın dirənəcək. Nəticədə dünya ölkələrində iqtisadi artım səngiyəcək, tənəzzül ortaya çıxacaq. Qiymətlər qalxacaq, alıcılıq qabiliyyəti aşağı düşəcək və bütün sahələrdə durğunluq yaranacaq. Bunların da hamısı bumeranqa çevrilərək ABŞ-nin öz üzərinə qayıdacaq.
Bu bazara girişi necə məhdudlaşdırmaq olar?! Həmin ölkələrdə istehsalın zəifləməsi ABŞ iqtisadiyyatına səmərə gətirə bilərmi? Tutaq ki, bütün bunların nəticəsində neft və qaz ucuzlaşdı. Bu, dolayı yolla dolları möhkəmləndirəcək. Nəticədə ABŞ daha çox ziyan çəkəcək. Beləliklə də, dünya iqtisadiyyatı resepsiya ilə üz-üzə qalacaq.
Ölkəmizə gəldikdə isə, Tramp Azərbaycandan idxala 10% rüsum tətbiq edib. Ancaq bu, gülüncdür. Çünki ölkəmiz ABŞ-dən daha çox idxal edir, nəyinki ixrac həyata keçirir. ABŞ bazarı olmasın, başqa bazar olsun. Problem bunda deyil. Bizim üçün gözlənilən təhlükə ondan ibarətdir ki, beynəlxalq bazarlarda ciddi bahalaşma yaranacaq. Enerji daşıyıcılarının qiymətləri düşəcək. Qlobal miqyasda ciddi inflyasiya dalğası ortaya çıxacaq. Bizim bazarsa idxaldan asılı vəziyyətdədir.

Pərviz Heydərov
Azvision.az üçün
Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:185
embedMənbə:https://azvision.az
archiveBu xəbər 05 Aprel 2025 10:20 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see329

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see328

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see324

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see319

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see304

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see302

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see287

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see287

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see280

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see279

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see278

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see273

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see263

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see261

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see261

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see249

Qan qrupu immunitetə nə dərəcədə təsir edir?

20 Noyabr 2026 13:53see248

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see245

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see228

3 Tesla MRT SAF Hospitalda Nə zaman həyat əhəmiyyətlidir? (VİDEO)

20 Noyabr 2026 15:57see222
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri