Ölümcül lüks: Niyə şəxsi təyyarələr adi uçuşlardan daha təhlükəlidir?

Elit aviasiya rahatlığı ilə varlı müştəriləri cəlb edir, lakin ciddi nəzarətin olmaması yüksək statuslu səyahətləri sağ qalma oyununa çevirir.

...SİA xəbər verir ki, Vanity Fair-ə görə, ABŞ-da şəxsi təyyarə ilə səyahət kommersiya aviaşirkətlərinin səyahətlərindən xeyli risklidir.

Eksklüzivlik və rahatlıq aurasına baxmayaraq, federal qəza məlumat bazasının statistikası həyəcan verici nəticələr ortaya qoyur: son beş ildə biznes aviasiyası sektorunda ildə orta hesabla üç ölümcül qəza baş verib.

Bu arada, 2009-cu ildən bəri ABŞ-da böyük daxili hava səyahətlərində bir dənə də olsun ölümcül qəza baş verməyib. Qısa həftəsonu səyahətləri və şəxsi təyyarələrdə işgüzar səfərlər pilot təcrübəsizliyi, köhnə avadanlıqlar və planlaşdırılan hava səyahətləri ilə müqayisədə daha az sərt əməliyyat qaydaları səbəbindən faciələrlə başa çatır.

Mütəxəssislər yüksək qəza nisbətinin əsas səbəbləri arasında insan səhvini və ixtisaslı kadrların çatışmazlığını qeyd edirlər.

...İşə qəbul agentliyinin rəhbəri Şeril Barden qeyd edir ki, təcrübəli pilotlar yüksək maaşlar səbəbindən kütləvi şəkildə böyük aviaşirkətlərə gedirlər və kiçik təyyarələrin idarə olunmasını yeni gələnlərə həvalə edirlər.

Bu, tez-tez aviasiya sənayesində qəbuledilməz olan absurd səhvlərə səbəb olur: pilotlar hava sürəti sensorlarından qoruyucu örtükləri çıxarmağı unudurlar və ya sürətlənmədən əvvəl əl əyləcini buraxmırlar.

Bundan əlavə, özəl sahiblər üçün qaydalar 40 ildən çox yaşı olan Cessna Citation II kimi köhnə modellərin istismarına icazə verir.

Bu cür avadanlıqlar xüsusi diqqət tələb edir və onların naviqasiya sistemləri müasir təyyarələrinkindən xeyli aşağıdır.

Bundan əlavə, özəl uçuşlar tez-tez tək pilot tərəfindən həyata keçirilir ki, bu da qəfil xəstəlik halında sığorta təminatını istisna edir.

Digər vacib aspekt isə özəl təyyarə sahibləri üçün daha yumşaq olan hüquqi tənzimləmədir. Tənzimləyici orqanların fikrincə, kommersiya sərnişinləri yüzlərlə səhifəlik qaydalarla qorunur, "inkişaf etmiş" varlı müştərilər isə öz risklərini başa düşməlidirlər. Bu, pilotların uçuş saatlarını toplamaq və ya hava şəraitini nəzərə almamaq üçün həddindən artıq işləmələrinə səbəb olur.

Məsələn, Kaliforniyadakı faciə ekipajın sıx duman içində ikinci eniş etməyə cəhd etməsindən və alternativ aerodroma yönləndirmə seçimini görməməzlikdən gəlməsindən sonra baş verdi.

Bu cür qərarlar, yorğunluq və hakimiyyət orqanları tərəfindən ciddi nəzarətin olmaması ilə birlikdə, yüksək səviyyəli bir uçuşun göyərtədəki hər kəs üçün sonuncu olmasına səbəb olur.

Əli Babayev