“OpenAİ”nin YENİ MODELİ Hansı sahələrdə çalışanları süni intellekt ƏVƏZ EDƏ BİLƏR?

“OpenAI”nin “o1” modeli fizika üzrə fəlsəfə doktoru tələbələrindən daha yaxşı nəticə göstərir. 
Universitet təhsilinə ehtiyac varmı?
“OpenAI”nin yeni “o1” modeli (həmçinin “Çiyələk” kimi tanınır) yaxınlarda təqdim edilməsi süni intellekt (AI) sənayesində sarsıntılar yaratdı. “OpenAI”nin əvvəlki chatbotlarından fərqli olaraq, yeni model sualı cavablandırmazdan əvvəl düşünməyə vaxt sərf edir, bu da onu mövcud modellərdən xeyli ağıllı edir.
Əvvəlki “GPT4o” modeli PhD səviyyəsində fizika problemlərində cəmi 59.5% bal toplayarkən, o1 modeli təəccüblü bir şəkildə 92.8% bal topladı və bir çox insan PhD fizika tələbələrini geridə qoydu. “GPT-4” həmçinin hüquq imtahanlarının simulyasiyasında iştirak edənlərin ən yaxşı 10%-i arasında yer aldı.
Süni intellektin sürətli inkişafına şahid olduqca, bu texnologiyanın bəzi ixtisasları, bəlkə də təhsilin özünü—daha az vacib edə biləcəyi barədə suallar yaranır. Hiper-ağıllı süni intellektlə dolu bir gələcək daha çox iş təhlükəsizliyi problemi yaradacaqmı? Maşınlar tezliklə insanların xəyallarındakı karyeraları daha yaxşı və daha sürətli şəkildə icra edə biləcəksə, tələbələr universitet təhsilindən imtina etməli olacaqlarmı? 
Bunlar dəyişən dünyada mühüm suallardır.
Şübhəsiz ki, universitet dərəcəsi hələ də dəyərli olacaq, xüsusən dərin analitik, yaradıcı və ya şəxsi kommunikasiya bacarıqları tələb edən sahələrdə. Mühəndislik, səhiyyə, psixologiya və incəsənət kimi sahələrdə universitet təhsili öz yerini qoruyacaq. Bu sahələr mürəkkəb problem həll etmə, etik məsələlər, insan empatiyası və yaradıcı düşüncə kimi bacarıqlara əsaslanır ki, bunlar süni intellektin hələ tam təkrarlaya bilmədiyi xüsusiyyətlərdir. 
Bundan əlavə, universitet tənqidi düşüncə və uyğunlaşma qabiliyyətini aşılamağa kömək edir—bunlar hər hansı bir karyera üçün vacib xüsusiyyətlərdir. Gələcəkdə süni intellektin təhsil müəssisələrində tətbiq edilərək tələbələrə müasir dünyamızda dəyərli bacarıqlar öyrətməsi və təhsili tamamlamağı gözlənilir.
Bununla belə, bəzi ixtisaslar avtomatlaşmaya daha həssas ola bilər. Mühasibat, məlumatların daxil edilməsi və müştəri xidməti kimi sahələrdəki rutin əsaslı vəzifələr xüsusi risk altındadır, çünki süni intellekt bu sahələrdə artıq əhəmiyyətli kompetensiya nümayiş etdirir. Bu, həmin sahələrin yoxa çıxacağı anlamına gəlmir, lakin onların çox güman ki, dəyişəcəyi və xüsusilə süni intellektdən istifadə etmə ilə bağlı fərqli bacarıqlara ehtiyac duyacağı anlamına gəlir.
Bu dəyişikliyə hazırlaşmaq üçün rəqəmsal bacarıqlara yiyələnmək vacibdir. Süni intellektlə necə işləməyi və onun imkanlarını insan yaradıcılığı və səmərəliliyini artırmaq üçün necə istifadə etməyi öyrənmək əsasdır. Gələcək süni intellekt-dominant iqtisadiyyatında uğur qazanmaq istəyən peşəkarlar rəqəmsal savadlılıq, kodlaşdırma əsasları və məlumat analitikası üzrə bacarıqlar əldə etməlidirlər—bu bacarıqlar hər sahədə getdikcə daha qiymətli olur.
Bundan əlavə, valideynlər övladlarının rəqəmsal təhsil almasına kömək etməkdə mühüm rol oynamalıdırlar ki, gələcəkdə uğur qazansınlar.
Süni intellekt geniş çeşiddə vəzifələri yerinə yetirə bilsə də, unutmamalıyıq ki, insanlar hələ də gələcəyin iqtisadiyyatında mərkəzi rol oynayacaqlar. Lakin, süni intellektin imkanlarını bacarıqla istifadə edə bilənlər digərlərini üstələyəcək. Beləliklə, hərtərəfli təhsil alaraq və rəqəmsal bacarıqlarımızı inkişaf etdirərək, gələcəyin iqtisadiyyatında uğurumuzu təmin edə bilərik.
Orxan Məmmədov