Orqanizm qidasız qalanda nə baş verir?

Bakı, 8 avqust, AZƏRTAC

Aclıq təkcə boş mədə hissi deyil, orqanizm üçün ağır sınaqdır. Qida çatışmazlığı artdıqca, orqanizm əvvəlcə yağ ehtiyatlarını, sonra əzələləri parçalayır, sonda isə həyati orqanlar sıradan çıxır. Bu proses ölümlə nəticələnə bilər.

AZƏRTAC “MedicalXpress” portalına istinadla xəbər verir ki, Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatına görə, insanın yaşamaq üçün gündə orta hesabla 2 min 100 kilokalori enerji qəbul etməsi vacibdir. Bunun 50-60 faizi karbohidratlardan (çörək, düyü), 10-35 faizi zülaldan (ət, lobya), 20-35 faizi yağdan (yağ, qoz-fındıq) gəlməlidir. Hamilə qadınlar və uşaqlar daha çox yağa ehtiyac duyurlar. Enerji ilə yanaşı, dəmir, A vitamini, yod, sink kimi vitamin-minerallar da həyati əhəmiyyət daşıyır.

Aclıq mərhələlərinə əsasən, orqanizm ilk 48 saat ərzində, yəni qaraciyərdəki qlikogen tükənənə qədər həmin orqandan enerji alır. Sonrakı günlərdə əzələ və yağ parçalanaraq qlükoza istehsal olunur. Ketoz mərhələsində yağlardan ketonlar əmələ gəlir, beyin və orqanlar bunlarla işləyir. Yağ ehtiyatı bitdikdən sonra orqanizm zülalları yandırmağa başlayır, immunitet zəifləyir, infeksiya riski artır. Qidasız qalma 60-70 gün davam edərsə, ölüm tez-tez qeydə alınan sətəlcəmdən və digər ağırlaşmalardan baş verə bilir.

Aclığın əlamətləri kəskin arıqlama, əzələ zəifliyi, quru dəri, saç tökülməsi, yaraların gec sağalması, psixoloji olaraq isə apatiya, əsəbilik, narahatlıq, depressiya prosesləridir. Uşaqlarda bu proses böyümə və beyin inkişafından geriqalma kimi özünü göstərir.

Aclıqdan sonra dərhal çox qida qəbul etmək isə “qidalanma sindromu”na səbəb ola bilər. Bunun ürək və tənəffüs çatışmazlığı ilə nəticələnməsi mümkündür. Ona görə də qidalanma, tədricən, xüsusi terapevtik qidalarla (məsələn, süd, fıstıq yağı əsaslı pastalar) bərpa olunmalıdır. Bu zaman müvafiq qaydala əməl edilməsi də vacibdir.