Ortaylıdan ŞOK: Ankaranı qəzəbləndirən 3 türk ölkəsinə nə verilib? Azərbaycan detalı

“Avropa Komissiyasının Prezidenti Ursula fon der Leyen çantasında pul ilə gəzən bir xaladır. O, Mərkəzi Asiya ölkələrinə 12 milyard avro dəyərində investisiya vəd edib”. 

Globalinfo.az xəbər verir ki, bunu Türkiyənin məşhur tarixçisi, professor İlber Ortaylı deyib.

Professor Türkiyənin gələcəyinin təhlükədə olduğunu bildirib:

“Avropa İttifaqının ən dəxilsiz üzvü Yunanıstan da ortaya çıxıb deyir ki, həmin ölkələrin qarşısına bu yatırımın əvəzində Yunan Kiprini tanımaq şərti qoyulsun. Onlar da bunu təsdiqləyir. Əgər vaxtında müdaxilə etməsək, sadəcə bu qədər fədakarlıq edilən Şimali Kiprı deyil, ölkəmizin yerli əhalinin sayının azalması səbəbindən yaşayacağı sıxıntıları qarşılayacaq işçi qüvvəsini, incəsənətimizi, elm dünyasını, hətta boşalan tibb sahəsini restavrasiya edəcək qüvvəni də itirəcəyik. Yəni Türkiyənin gələcəyi təhlükə ilə üz-üzədir.

Leyen Türkiyəyə gəlir, “daha çox məcburi köçkünü ölkənizə qəbul etsəniz, sizə bir milyard avro verəcəyik” deyir. İndi də Mərkəzi Asiya ölkələrinə 12 milyard vəd edib. Realda yarısını belə verməyəcəkləri məlumdur. Həmçinin o ölkələrdə 12 milyardı doğru sərf edə biləcək nə siyasətçi, nə də iş adamları var. Lakin bu son prosesdə türk iş adamlarını oyundan kənarlaşdırmaq istədikləri görünür. Anlamalıdırlar ki, SSRİ-dən qalma sistemlə işi davam etdirmək olmaz. Hərəkətə keçmək lazımdır”.

İ.Ortaylı Türk dünyasında gələcək üçün ümid olan kadrların yerləşdiyi üç ölkənin qaldığını söyləyib:

“Bunlardan biri Azərbaycan, digəri hələ də Rusiyanın təsirində qalan Tatarıstan, üçüncüsü isə çox çalışqan və yaradıcı xalqın olduğu Özbəkistandır. Qalan hamısının ciddi problemləri var. Mədəni inkişaf üçün lazımı addımlar atılmır. Heyvandarlıq sahəsində bacarıqlı insanların olduğu və istedadlı sənətçilərin yetişdiyi Qırğızıstan və Türkmənistanın hansı yolla irəliləyəcəyi bəlli deyil.

Türkiyədə türklərin sayı azalır. Hazırda evliliklərin davam etmədiyi, doğum statistikasının azaldığı faciəvi bir vəziyyətdəyik. Tək ümidimiz Özbəkistan, Qırğızıstan və Çin Türküstanı bölgələrində çalışan kənd təsərrüfatı mütəxəssisələri, heyvandalıqla məşğul olan şəxslər və bacarıqlı gənclərinə idi. Təəssüf ki, Türkiyəni suriyalılarla doldurarkən, burada məskunlaşan uyğurları və türkmənləri geri göndəririk. Mərkəzi Asiya ölkələrində rəhbərliklər daha çox SSRİ-dən qalma sistemlə hərəkət edən şəxslərlə doludur. Vəziyyətdən çıxmağa çalışasalar da, burada Rusiyanın hələ də ciddi təsiri var. Lakin üzv dövlətlərdən başqa hər kəs çarənin Avropa İttifaqında olmadığını bilir. Qazaxıstanda Nursultan Nazarbayevnin başlatdığı islahatların davam edib-etmədiyi bəlli deyil. Tacikistanda həyat səviyyəsinin digər region ölkələrininkinə çata biləcəyi sual altındadır. O regionda Özbəkistandan başqa gələcəyi üçün ümid gördüyümüz ölkə yoxdur.

Mütləq şəkildə Mərkəzi Asiya ölkələri ilə əlaqələri gücləndirməliyik. Bu məsələdə hələ də gözümüz keçmiş prezident Süleyman Dəmirəli axtarır”.

Qeyd edək ki, Qazaxıstan, Özbəkistan və Türkmənistan Yunan Kipri adlandırılan Kipr Respublikasında səfirlik açıb və bura nümayəndə təyin ediblər. Sözügedən addım Şimali Kipr Türk Respublikası və Türkiyə hökuməti tərəfindən birmənalı qarşılanmayıb. Bu ölkələrdən Qazaxıstan və Özbəkistan Türk Dövlətləri Təşkilatının daimi, Türkmənistan isə müşahidəçi üzvüdür.

Ayşən Mustafa
Globalinfo.az