Icma.az
close
up
RU
Osmanlının Sultanı II Mahmud niyə “Kafir Sultan” kimi tanınırdı?

Osmanlının Sultanı II Mahmud niyə “Kafir Sultan” kimi tanınırdı?

Icma.az, Sfera.az portalına istinadən məlumat yayır.

II Mahmud Osmanlı İmperiyasının ən keşməkeşli dövrlərindən birində taxta çıxıb. O, taxta çıxan kimi hər küncə nəzarəti ələ keçirərək imperiyanı yenidən yaradıb. Lakin onun verdiyi qərarlar çox müzakirə olunub. Geyim qaydalarından tutmuş ordudakı dini dəyişikliklərə qədər atdığı hər addım reaksiyalara səbəb olub. Ən nəhayət, əhali onu layiq olmadığı ləqəblə çağırmağa başlayıb.

Sfera.az mövzu ilə bağlı maraqlı yazı təqdim edir. 

II Mahmud Osmanlı tarixinə “ikinci qurucu” mənasını verən “təsis-i sani” kimi daxil olmuşdur.

Onun apardığı islahatlar dövlətin bütün strukturunu yenidən qurub. Xüsusilə, Yeniçəri korpusunu və onun yerinə qurduğu Əsakiri Mənsuri-i Muhammediye ordusunu ortadan qaldırması, hərbi qüvvələrin modernləşdirilməsi istiqamətində atdığı ən böyük addımlar olub. Bu yeni ordu üçün məscidlər tikilib, imamlar təyin edilib və dini nizam yenidən müəyyən edilib.

Lakin onun xüsusilə geyimlə bağlı etdiyi dəyişikliklər böyük reaksiya ilə qarşılanıb. Avropa üslubunda fes, pencək və şalvarın məcburi istifadəsi xalqın adət-ənənələrinə zidd idi. Hətta hərbi xidmətə uniformalı imamların təyin edilməsi də bidət kimi qiymətləndirilib. Mahmudun dinə etinasızlıq etdiyini, hətta qərbləşdiyini iddia edənlər də var idi. Lakin o, tam əks anlayışla hərəkət edir və dini qaydaların daha nizamlı şəkildə tətbiqini hədəfləyirdi. Amma bunu izah edə bilmədi, insanlar başa düşmədi.

Mahmudun ən mübahisəli addımlarından biri Osmanlı tarixində ilk dəfə ordunun hər bir hissəsinə daimi imamların təyin edilməsi idi.

Çünki Yeniçərilər dövründə əsgərlər səfərə çıxanda ciblərindən pul yığar, kənardan imam tutardılar. Bu vəziyyət orduda müxtəlif dini nizamlara və hətta üsyanlara səbəb olub. Heterodoks din xadimləri zaman keçdikcə orduya təsir göstərməyə başlayıblar. II Mahmud məhz bu xaosa son qoymaq istəyirdi.

Yeni sistemlə kazarmalarda məscidlər tikildi, imamlar təyin olundu, hətta uniformalar da tikildi. İmamlar təkcə namaz qılmaq deyil, həm də əsgərlərin mənəviyyatını yüksəltmək, onlara oxumaq və yazmaq öyrətmək və əsas dini məlumatları izah etmək üçün məsuliyyət daşıyırdılar. Lakin onların vəzifə şərtləri ağır, maaşları az idi. Gənc din xadimləri bu sahəyə çox diqqət yetirmirdilər. Hərbi imamlar zaman keçdikcə təsirsiz hala gəldi. Lakin bu sistemin məqsədi dindən uzaqlaşmaq deyil, əksinə onu mərkəzi hakimiyyətə bağlamaq idi.

II Mahmuda aid edilən “Kafir Sultan” ləqəbi onun islahatlarının mahiyyətinə, inanc dünyasına uyğun gəlmirdi.

Əksinə, Mahmud çox dindar bir sultan idi. Osmanlı cəmiyyətində dini biliklərin əskik olduğunu düşünürdü. Mahmud bu nadanlığı düzəltməyə çalışırdı. Bununla belə, xarici görünüş üçün edilən qaydalar hər şeydən üstün idi. Xüsusilə Avropa üslubunda olan geyim qaydaları bu qavrayışı gücləndirdi.

O, saqqal uzunluğundan bığ şəklinə qədər qaydalar tətbiq etdi, köhnə mehteran musiqisini ləğv etdi və Qərb üslublu qrup sistemini tətbiq etdi. Onun portretləri səfirliklərdə asılır, qəzetlər çap olunurdu. Bunlar ictimaiyyətin nəzərində “kafir imitasiya” kimi görünsə də, əslində dövrün tələbləri idi. Dövlətin yaşaması üçün bu sərt, lakin strateji addımlar atması qaçılmaz idi.

Amma o, bu islahatları səssizcə aparan biri deyildi. Mətbuatdan istifadə etdi, təbliğat apardı, reaksiyaları idarə etdi. O, xalqla birbaşa əlaqə qursa da, bu addımlar, xüsusən də kənd yerlərində, mühafizəkar dairələrdə həmişə şübhə ilə qarşılanıb. Çoxları onun Qərbin təqlidçisi olduğunu düşünürdü. Lakin onun məqsədi Osmanlıları ayaqda saxlamaq idi. Ömrünü dövlətin xilasına həsr edən bu sultan təəssüf ki, anlaşılmazlığın ən böyük qurbanlarından biri kimi tarixə düşüb.

Xanım

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:257
embedMənbə:https://sfera.az
archiveBu xəbər 22 İyun 2025 00:35 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see383

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see360

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see348

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see304

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see288

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see270

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see259

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see258

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see255

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see250

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see236

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see235

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see235

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see228

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see223

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see221

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see203

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see203

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see200

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see197
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri