Icma.az
close
up
RU
Övladı az bal toplayan valideynlər diqqətli olsun Psixoloqdan AÇIQLAMA

Övladı az bal toplayan valideynlər diqqətli olsun Psixoloqdan AÇIQLAMA

Sfera.az saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

Xəbər verdiyimiz kimi, bir neçə gün öncə Dövlət İmtahan Mərkəzi (DİM) tam (11 illik) orta təhsil səviyyəsi üzrə buraxılış imtahanı keçirib.

İmtahan nəticələri  hələlik rəsmi olaraq açıqlanmayıb. Zaman-zaman imtahan  nəticələrdən asılı olaraq abituriyentlərin depressiyaya düşdüyü, hətta intihar səviyyəsinə qalxdığı müşahidə olunub.

Bəzi valideynlər bu müddət ərzində övladlarına dəstək olmaq əvəzinə, təzyiq göstərirlər. Bu isə, vəziyyəti daha da kritikləşdirir. 

Maraqlıdır, bu kimi situasiyalarda valideynlər necə davranmalıdır? 

Mövzu ilə bağlı Sfera.az-a açıqlamasında psixoloq Aydan Məmmədova bildirib ki, psixoloq kimi illərdir gəncləri müşahidə edir və hər buraxılış imtahanından sonra eyni mənzərə ilə qarşılaşır: sevinc yaşayanlar da var, ümidsizliyə qapılanlar da.

"Xüsusilə az bal yığan abituriyentlərdə stress, depressiya və hətta intihar düşüncələri belə, ortaya çıxa bilir. Təəssüf ki, bu vəziyyətin yaranmasının əsas səbəblərindən biri valideynlərin sərt reaksiyası və dəstək əvəzinə təzyiq göstərməsidir.

İmtahan nəticələri açıqlandıqda bəzi valideynlər övladlarının topladığı balı kifayət qədər yaxşı hesab etməyib onlara ağır sözlər deyir, mühakimə edir, başqaları ilə müqayisə edirlər. Halbuki unutmaq olmaz ki, bu uşaqlar onsuz da öz nəticələrindən dolayı narahatdırlar və daxili mühakimə aparırlar. Onları daha da sıxmaq, "Biz sənə görə bu qədər əziyyət çəkmişik", "Bu nə baldır?", "Belə getsə, heç nəyə nail olmayacaqsan!" kimi ifadələr işlətmək nəinki motivasiyalarını öldürür, hətta onların psixoloji sağlamlığına ciddi zərər vurur", - deyə müsahibimiz qeyd edib.


Psixoloqun fikrincə ilk reaksiya tənqid yox, anlayış olmalıdır.

"Övladınızın nəticəsi istədiyiniz kimi olmaya bilər. Amma unutmayın ki, o da narahatdır və dəstəyə ehtiyacı var. İlk reaksiyanız "Sən bu balı necə yığdın?" yox, "Narahat olma, biz birgə həll yolu tapacağıq" olmalıdır. İmtahan həyatın sonu deyil. Bəzən valideynlər imtahanı həyatın ən böyük uğur göstəricisi kimi görürlər. Amma bu, sadəcə bir mərhələdir. İkinci imtahan şansı var, fərqli peşə seçimləri var, xaricdə təhsil və digər yollar var. Əsas odur ki, övladınızın həyatına yalnız bir imtahanın nəticəsi ilə qiymət verməyəsiniz".


M.Aydan əlavə edib ki, övladın özünü günahkar hiss etməsinə şərait yaratmaq olmaz:

"Onsuz da o, içində "Kaş ki, daha çox oxusaydım" deyə düşünür. Siz onun üzərinə gedəndə bu hiss daha da dərinləşir və onun özünəinamı sarsılır. Bunun əvəzinə ona "Nəticə istədiyimiz kimi olmadı, amma bu sənin son şansın deyil. Nə edə biləcəyimizi birlikdə düşünək" demək daha faydalıdır. Əgər uşağınız imtahandan sonra özünə qapanır, insanlardan uzaqlaşırsa, diqqətli olun. Depressiya və hətta intihar düşüncələri belə yarana bilər. Onunla söhbət edin, necə hiss etdiyini soruşun və əgər vəziyyət ciddi görünürsə, bir mütəxəssisə müraciət etməkdən çəkinməyin.
 

"Gəl, birlikdə oturaq və növbəti imtahana daha yaxşı necə hazırlaşacağını planlaşdıraq" demək onun özünü yalnız hiss etməməsinə və yenidən motivasiya tapmasına kömək edəcək. Hər bir valideyn övladının yaxşı nəticə göstərməsini istəyir, bu normaldır. Amma unudulmamalıdır ki, imtahan nəticəsi bir uşağın dəyərini müəyyənləşdirmir. Ən önəmlisi onun psixoloji sağlamlığı və özünü güvəndə hiss etməsidir. Valideynlər olaraq biz onları qorumaq, gücləndirmək və həyatın tək bir imtahandan ibarət olmadığını göstərmək üçün yanlarında olmalıyıq".

Bənövşə 
 

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:174
embedMənbə:https://sfera.az
archiveBu xəbər 05 Mart 2025 15:06 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see294

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see294

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see290

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see271

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see269

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see263

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see262

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see241

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see226

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see214

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see213

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see213

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see211

Kayli Cennerin keçmiş işçisi məhkəməyə müraciət etdi Ağır ittihamlar

14 Noyabr 2026 23:23see209

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see207

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see201

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see197

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see189

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

15 Noyabr 2026 02:17see182

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri