Icma.az
close
up
RU
Övladı az bal toplayan valideynlər diqqətli olsun Psixoloqdan AÇIQLAMA

Övladı az bal toplayan valideynlər diqqətli olsun Psixoloqdan AÇIQLAMA

Sfera.az saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

Xəbər verdiyimiz kimi, bir neçə gün öncə Dövlət İmtahan Mərkəzi (DİM) tam (11 illik) orta təhsil səviyyəsi üzrə buraxılış imtahanı keçirib.

İmtahan nəticələri  hələlik rəsmi olaraq açıqlanmayıb. Zaman-zaman imtahan  nəticələrdən asılı olaraq abituriyentlərin depressiyaya düşdüyü, hətta intihar səviyyəsinə qalxdığı müşahidə olunub.

Bəzi valideynlər bu müddət ərzində övladlarına dəstək olmaq əvəzinə, təzyiq göstərirlər. Bu isə, vəziyyəti daha da kritikləşdirir. 

Maraqlıdır, bu kimi situasiyalarda valideynlər necə davranmalıdır? 

Mövzu ilə bağlı Sfera.az-a açıqlamasında psixoloq Aydan Məmmədova bildirib ki, psixoloq kimi illərdir gəncləri müşahidə edir və hər buraxılış imtahanından sonra eyni mənzərə ilə qarşılaşır: sevinc yaşayanlar da var, ümidsizliyə qapılanlar da.

"Xüsusilə az bal yığan abituriyentlərdə stress, depressiya və hətta intihar düşüncələri belə, ortaya çıxa bilir. Təəssüf ki, bu vəziyyətin yaranmasının əsas səbəblərindən biri valideynlərin sərt reaksiyası və dəstək əvəzinə təzyiq göstərməsidir.

İmtahan nəticələri açıqlandıqda bəzi valideynlər övladlarının topladığı balı kifayət qədər yaxşı hesab etməyib onlara ağır sözlər deyir, mühakimə edir, başqaları ilə müqayisə edirlər. Halbuki unutmaq olmaz ki, bu uşaqlar onsuz da öz nəticələrindən dolayı narahatdırlar və daxili mühakimə aparırlar. Onları daha da sıxmaq, "Biz sənə görə bu qədər əziyyət çəkmişik", "Bu nə baldır?", "Belə getsə, heç nəyə nail olmayacaqsan!" kimi ifadələr işlətmək nəinki motivasiyalarını öldürür, hətta onların psixoloji sağlamlığına ciddi zərər vurur", - deyə müsahibimiz qeyd edib.


Psixoloqun fikrincə ilk reaksiya tənqid yox, anlayış olmalıdır.

"Övladınızın nəticəsi istədiyiniz kimi olmaya bilər. Amma unutmayın ki, o da narahatdır və dəstəyə ehtiyacı var. İlk reaksiyanız "Sən bu balı necə yığdın?" yox, "Narahat olma, biz birgə həll yolu tapacağıq" olmalıdır. İmtahan həyatın sonu deyil. Bəzən valideynlər imtahanı həyatın ən böyük uğur göstəricisi kimi görürlər. Amma bu, sadəcə bir mərhələdir. İkinci imtahan şansı var, fərqli peşə seçimləri var, xaricdə təhsil və digər yollar var. Əsas odur ki, övladınızın həyatına yalnız bir imtahanın nəticəsi ilə qiymət verməyəsiniz".


M.Aydan əlavə edib ki, övladın özünü günahkar hiss etməsinə şərait yaratmaq olmaz:

"Onsuz da o, içində "Kaş ki, daha çox oxusaydım" deyə düşünür. Siz onun üzərinə gedəndə bu hiss daha da dərinləşir və onun özünəinamı sarsılır. Bunun əvəzinə ona "Nəticə istədiyimiz kimi olmadı, amma bu sənin son şansın deyil. Nə edə biləcəyimizi birlikdə düşünək" demək daha faydalıdır. Əgər uşağınız imtahandan sonra özünə qapanır, insanlardan uzaqlaşırsa, diqqətli olun. Depressiya və hətta intihar düşüncələri belə yarana bilər. Onunla söhbət edin, necə hiss etdiyini soruşun və əgər vəziyyət ciddi görünürsə, bir mütəxəssisə müraciət etməkdən çəkinməyin.
 

"Gəl, birlikdə oturaq və növbəti imtahana daha yaxşı necə hazırlaşacağını planlaşdıraq" demək onun özünü yalnız hiss etməməsinə və yenidən motivasiya tapmasına kömək edəcək. Hər bir valideyn övladının yaxşı nəticə göstərməsini istəyir, bu normaldır. Amma unudulmamalıdır ki, imtahan nəticəsi bir uşağın dəyərini müəyyənləşdirmir. Ən önəmlisi onun psixoloji sağlamlığı və özünü güvəndə hiss etməsidir. Valideynlər olaraq biz onları qorumaq, gücləndirmək və həyatın tək bir imtahandan ibarət olmadığını göstərmək üçün yanlarında olmalıyıq".

Bənövşə 
 

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:185
embedMənbə:https://sfera.az
archiveBu xəbər 05 Mart 2025 15:06 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see345

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see284

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see282

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see282

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see274

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see267

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see260

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see258

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see255

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see244

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see242

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see241

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see240

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see239

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see233

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see227

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see227

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see217

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see214

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see212
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri