Icma.az
close
up
RU
Övladı az bal toplayan valideynlər diqqətli olsun Psixoloqdan AÇIQLAMA

Övladı az bal toplayan valideynlər diqqətli olsun Psixoloqdan AÇIQLAMA

Sfera.az saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

Xəbər verdiyimiz kimi, bir neçə gün öncə Dövlət İmtahan Mərkəzi (DİM) tam (11 illik) orta təhsil səviyyəsi üzrə buraxılış imtahanı keçirib.

İmtahan nəticələri  hələlik rəsmi olaraq açıqlanmayıb. Zaman-zaman imtahan  nəticələrdən asılı olaraq abituriyentlərin depressiyaya düşdüyü, hətta intihar səviyyəsinə qalxdığı müşahidə olunub.

Bəzi valideynlər bu müddət ərzində övladlarına dəstək olmaq əvəzinə, təzyiq göstərirlər. Bu isə, vəziyyəti daha da kritikləşdirir. 

Maraqlıdır, bu kimi situasiyalarda valideynlər necə davranmalıdır? 

Mövzu ilə bağlı Sfera.az-a açıqlamasında psixoloq Aydan Məmmədova bildirib ki, psixoloq kimi illərdir gəncləri müşahidə edir və hər buraxılış imtahanından sonra eyni mənzərə ilə qarşılaşır: sevinc yaşayanlar da var, ümidsizliyə qapılanlar da.

"Xüsusilə az bal yığan abituriyentlərdə stress, depressiya və hətta intihar düşüncələri belə, ortaya çıxa bilir. Təəssüf ki, bu vəziyyətin yaranmasının əsas səbəblərindən biri valideynlərin sərt reaksiyası və dəstək əvəzinə təzyiq göstərməsidir.

İmtahan nəticələri açıqlandıqda bəzi valideynlər övladlarının topladığı balı kifayət qədər yaxşı hesab etməyib onlara ağır sözlər deyir, mühakimə edir, başqaları ilə müqayisə edirlər. Halbuki unutmaq olmaz ki, bu uşaqlar onsuz da öz nəticələrindən dolayı narahatdırlar və daxili mühakimə aparırlar. Onları daha da sıxmaq, "Biz sənə görə bu qədər əziyyət çəkmişik", "Bu nə baldır?", "Belə getsə, heç nəyə nail olmayacaqsan!" kimi ifadələr işlətmək nəinki motivasiyalarını öldürür, hətta onların psixoloji sağlamlığına ciddi zərər vurur", - deyə müsahibimiz qeyd edib.


Psixoloqun fikrincə ilk reaksiya tənqid yox, anlayış olmalıdır.

"Övladınızın nəticəsi istədiyiniz kimi olmaya bilər. Amma unutmayın ki, o da narahatdır və dəstəyə ehtiyacı var. İlk reaksiyanız "Sən bu balı necə yığdın?" yox, "Narahat olma, biz birgə həll yolu tapacağıq" olmalıdır. İmtahan həyatın sonu deyil. Bəzən valideynlər imtahanı həyatın ən böyük uğur göstəricisi kimi görürlər. Amma bu, sadəcə bir mərhələdir. İkinci imtahan şansı var, fərqli peşə seçimləri var, xaricdə təhsil və digər yollar var. Əsas odur ki, övladınızın həyatına yalnız bir imtahanın nəticəsi ilə qiymət verməyəsiniz".


M.Aydan əlavə edib ki, övladın özünü günahkar hiss etməsinə şərait yaratmaq olmaz:

"Onsuz da o, içində "Kaş ki, daha çox oxusaydım" deyə düşünür. Siz onun üzərinə gedəndə bu hiss daha da dərinləşir və onun özünəinamı sarsılır. Bunun əvəzinə ona "Nəticə istədiyimiz kimi olmadı, amma bu sənin son şansın deyil. Nə edə biləcəyimizi birlikdə düşünək" demək daha faydalıdır. Əgər uşağınız imtahandan sonra özünə qapanır, insanlardan uzaqlaşırsa, diqqətli olun. Depressiya və hətta intihar düşüncələri belə yarana bilər. Onunla söhbət edin, necə hiss etdiyini soruşun və əgər vəziyyət ciddi görünürsə, bir mütəxəssisə müraciət etməkdən çəkinməyin.
 

"Gəl, birlikdə oturaq və növbəti imtahana daha yaxşı necə hazırlaşacağını planlaşdıraq" demək onun özünü yalnız hiss etməməsinə və yenidən motivasiya tapmasına kömək edəcək. Hər bir valideyn övladının yaxşı nəticə göstərməsini istəyir, bu normaldır. Amma unudulmamalıdır ki, imtahan nəticəsi bir uşağın dəyərini müəyyənləşdirmir. Ən önəmlisi onun psixoloji sağlamlığı və özünü güvəndə hiss etməsidir. Valideynlər olaraq biz onları qorumaq, gücləndirmək və həyatın tək bir imtahandan ibarət olmadığını göstərmək üçün yanlarında olmalıyıq".

Bənövşə 
 

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:182
embedMənbə:https://sfera.az
archiveBu xəbər 05 Mart 2025 15:06 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see375

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see349

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see337

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see295

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see281

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see263

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see250

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see248

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see246

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see243

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see232

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see231

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see228

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see221

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see217

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see216

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see198

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see197

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see196

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see191
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri