Icma.az
close
up
RU
Menu

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Ozon dəliyindən buz nüvələrinə: Antarktida araşdırmaları niyə bu qədər vacibdir?

Ozon dəliyindən buz nüvələrinə: Antarktida araşdırmaları niyə bu qədər vacibdir?

Qaynarinfo saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

Hazırda Antarktidadakı elmi tədqiqatların əsas diqqət mərkəzində iqlim dəyişikliyi dayanır. Ağ qitə, qlobal dövrlərdəki dəyişiklikləri anlamaq üçün mühüm bir göstəricidir. Unikal və həssas ekosistemə malik olan Antarktida ekstremal iqlimi səbəbindən qlobal iqlim və atmosfer dəyişikliklərinə qarşı son dərəcə həssasdır. Bundan əlavə, insan təsirinin nisbətən az olduğu bir bölgə kimi, təbii sistemlərin proseslərini və reaksiyalarını araşdırmağa imkan yaradır.

Qayanrinfo "The Conversation"a istinadən xəbər verir ki, Antarktidanın coğrafi mövqeyi, planetin başqa yerlərində aparılması mümkün olmayan elmi araşdırmaları reallaşdırmağa şərait yaradır. Bunun bir nümunəsi Günəş aktivliyinin Yer kürəsinin maqnit sahəsinə təsirini araşdıran kosmik hava tədqiqatlarıdır. Bu araşdırmalar mühüm əhəmiyyət daşıyır, çünki Yer kürəsinin maqnit sahəsi rabitə sistemləri, texnologiya, infrastruktur və hətta insan sağlamlığına təsir edə bilər.

Hazırda Antarktida tədqiqatlarında təxminən 30 fərqli ölkədən alimlər iştirak edir. Lakin bu tədqiqat bazaları daha geniş bir elmi icmaya xidmət göstərir. Antarktida araşdırmalarında əməkdaşlıq əsas amillərdən biridir, çünki əksər elmi sahələr təcrid olunmuş şəraitdə aparılır. Üstəlik, burada lojistik çətinliklər və məhdud resurslar da nəzərə alınmalıdır.

Antarktidadakı əsas elmi kəşflər

Antarktida araşdırmalarının ən böyük elmi nailiyyətlərindən biri 1985-ci ildə Böyük Britaniyanın "British Antarctic Survey" təşkilatından alimlər tərəfindən ozon dəliyinin kəşf edilməsidir. Bu kəşf ozonu məhv edən xloroflorokarbonların (xlor, flüor və karbonun tərkibində olduğu sintetik kimyəvi birləşmələr) mərhələli şəkildə istifadədən çıxarılmasını nəzərdə tutan "Monreal protokolu"nun qəbul edilməsinə səbəb olub. Nəticədə, ozon təbəqəsinin tədricən bərpa olunmasına nail olunub.

Antarktidadakı ikinci mühüm tədqiqat isə buz nüvələrinin köməyi ilə keçmiş iqlim şəraitinin öyrənilməsidir. Buz nüvələri atmosferin keçmiş dövrlərdəki vəziyyəti haqqında dəyərli məlumatlar saxlayan hava qabarcıqları ehtiva edir. Ən önəmlisi isə buz nüvələri təxminən 1,2 milyon il geriyə gedən fasiləsiz və detallı məlumat təqdim edir. 

Keçmiş iqlim dəyişiklərini və Yer kürəsinin bu dəyişikliklərə reaksiyasını başa düşmək, gələcək iqlim dəyişikliklərini proqnozlaşdırmaq üçün vacibdir. Bu, insan fəaliyyəti ilə bağlı iqlim dəyişikliyindən irəli gələn təhlükələrin dərk edilməsi baxımından da əhəmiyyət daşıyır.

Antarktida tədqiqatlarının çətinlikləri

Antarktida araşdırmalarının qarşılaşdığı üç əsas çətinlik var: uzaqlıq, soyuq iqlim və gün işığı şəraiti.

Bu qitədə tədqiqat sahələrinin uzaq olması, ora səfərləri çətinləşdirir. Antarktidadakı tədqiqat bazaları arasında böyük məsafələr var. Buna görə də, elmi tədqiqatların aparılması ciddi lojistik planlaşdırma və əməkdaşlıq tələb edir. Məsələn, Antarktidadakı "SANAE IV" bazasında çalışan Yohannesburq Universitetinin geoloqları sahə tədqiqatları üçün həftələrlə nümunə toplayır, qarlı ərazilərdə uzun məsafələr qət edir və ekstremal hava şəraitində çalışır.

Bundan əlavə, temperaturun aşağı olması da ciddi çətinlik yaradır. Əksər elmi fəaliyyətlər temperaturun nisbətən dözümlü olduğu yay aylarında (dekabr-fevral) həyata keçirilir. Antarktidaya dəniz yolu ilə giriş isə dəniz buzlarının miqdarı və qalınlığı ilə məhdudlaşır, bu da yay mövsümünü tədqiqatlar üçün qısa müddətli bir imkan halına gətirir.

Sonuncu çətinlik isə gün işığı rejimidir. Yay aylarında 24 saat gün işığı mövcud olsa da, bu şərait yalnız məhdud müddət ərzində davam edir.

Antarktida və qlobal ekosistemlər

Antarktida qlobal ekosistemlərlə sıx bağlıdır və onların formalaşmasına əhəmiyyətli təsir göstərir. Məsələn, iqlim dəyişikliyi Antarktidadakı buzlaqların sürətlə əriməsinə səbəb ola bilər. Bu buzlar okeana qarışdıqda, dəniz səviyyəsinin qalxmasına və qlobal okean cərəyanlarında pozulmalara yol aça bilər. Okean cərəyanlarındakı bu dəyişikliklər, okean ekosistemindəki qida zəncirini də ciddi şəkildə təsir edə bilər.

İqlim dəyişikliyi kontekstində dəniz səviyyəsinin yüksəlməsi qlobal miqyasda cəmiyyətlər üçün ciddi təhlükə yaradır. Buna görə də, cəmiyyətlərin uyğunlaşması və risklərə qarşı davamlılıq əldə etməsi üçün bu təsirlərin araşdırılması həyati əhəmiyyət daşıyır.

Antarktida tədqiqatları, iqlim dəyişikliyinin Yerdə necə təsir göstərəcəyini daha yaxşı anlamağa və bu dəyişikliklərə uyğunlaşmaq üçün strategiyalar hazırlamağa kömək edən vacib bir elmi sahədir.

Aydın

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:242
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 23 Mart 2025 16:04 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see340

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see332

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see330

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see329

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see281

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see269

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see266

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see262

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see255

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see254

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see232

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see230

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see221

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see215

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see212

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see212

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see200

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see196

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see189

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see185
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri