Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

Ozon dəliyindən buz nüvələrinə: Antarktida araşdırmaları niyə bu qədər vacibdir?

Ozon dəliyindən buz nüvələrinə: Antarktida araşdırmaları niyə bu qədər vacibdir?

Qaynarinfo saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

Hazırda Antarktidadakı elmi tədqiqatların əsas diqqət mərkəzində iqlim dəyişikliyi dayanır. Ağ qitə, qlobal dövrlərdəki dəyişiklikləri anlamaq üçün mühüm bir göstəricidir. Unikal və həssas ekosistemə malik olan Antarktida ekstremal iqlimi səbəbindən qlobal iqlim və atmosfer dəyişikliklərinə qarşı son dərəcə həssasdır. Bundan əlavə, insan təsirinin nisbətən az olduğu bir bölgə kimi, təbii sistemlərin proseslərini və reaksiyalarını araşdırmağa imkan yaradır.

Qayanrinfo "The Conversation"a istinadən xəbər verir ki, Antarktidanın coğrafi mövqeyi, planetin başqa yerlərində aparılması mümkün olmayan elmi araşdırmaları reallaşdırmağa şərait yaradır. Bunun bir nümunəsi Günəş aktivliyinin Yer kürəsinin maqnit sahəsinə təsirini araşdıran kosmik hava tədqiqatlarıdır. Bu araşdırmalar mühüm əhəmiyyət daşıyır, çünki Yer kürəsinin maqnit sahəsi rabitə sistemləri, texnologiya, infrastruktur və hətta insan sağlamlığına təsir edə bilər.

Hazırda Antarktida tədqiqatlarında təxminən 30 fərqli ölkədən alimlər iştirak edir. Lakin bu tədqiqat bazaları daha geniş bir elmi icmaya xidmət göstərir. Antarktida araşdırmalarında əməkdaşlıq əsas amillərdən biridir, çünki əksər elmi sahələr təcrid olunmuş şəraitdə aparılır. Üstəlik, burada lojistik çətinliklər və məhdud resurslar da nəzərə alınmalıdır.

Antarktidadakı əsas elmi kəşflər

Antarktida araşdırmalarının ən böyük elmi nailiyyətlərindən biri 1985-ci ildə Böyük Britaniyanın "British Antarctic Survey" təşkilatından alimlər tərəfindən ozon dəliyinin kəşf edilməsidir. Bu kəşf ozonu məhv edən xloroflorokarbonların (xlor, flüor və karbonun tərkibində olduğu sintetik kimyəvi birləşmələr) mərhələli şəkildə istifadədən çıxarılmasını nəzərdə tutan "Monreal protokolu"nun qəbul edilməsinə səbəb olub. Nəticədə, ozon təbəqəsinin tədricən bərpa olunmasına nail olunub.

Antarktidadakı ikinci mühüm tədqiqat isə buz nüvələrinin köməyi ilə keçmiş iqlim şəraitinin öyrənilməsidir. Buz nüvələri atmosferin keçmiş dövrlərdəki vəziyyəti haqqında dəyərli məlumatlar saxlayan hava qabarcıqları ehtiva edir. Ən önəmlisi isə buz nüvələri təxminən 1,2 milyon il geriyə gedən fasiləsiz və detallı məlumat təqdim edir. 

Keçmiş iqlim dəyişiklərini və Yer kürəsinin bu dəyişikliklərə reaksiyasını başa düşmək, gələcək iqlim dəyişikliklərini proqnozlaşdırmaq üçün vacibdir. Bu, insan fəaliyyəti ilə bağlı iqlim dəyişikliyindən irəli gələn təhlükələrin dərk edilməsi baxımından da əhəmiyyət daşıyır.

Antarktida tədqiqatlarının çətinlikləri

Antarktida araşdırmalarının qarşılaşdığı üç əsas çətinlik var: uzaqlıq, soyuq iqlim və gün işığı şəraiti.

Bu qitədə tədqiqat sahələrinin uzaq olması, ora səfərləri çətinləşdirir. Antarktidadakı tədqiqat bazaları arasında böyük məsafələr var. Buna görə də, elmi tədqiqatların aparılması ciddi lojistik planlaşdırma və əməkdaşlıq tələb edir. Məsələn, Antarktidadakı "SANAE IV" bazasında çalışan Yohannesburq Universitetinin geoloqları sahə tədqiqatları üçün həftələrlə nümunə toplayır, qarlı ərazilərdə uzun məsafələr qət edir və ekstremal hava şəraitində çalışır.

Bundan əlavə, temperaturun aşağı olması da ciddi çətinlik yaradır. Əksər elmi fəaliyyətlər temperaturun nisbətən dözümlü olduğu yay aylarında (dekabr-fevral) həyata keçirilir. Antarktidaya dəniz yolu ilə giriş isə dəniz buzlarının miqdarı və qalınlığı ilə məhdudlaşır, bu da yay mövsümünü tədqiqatlar üçün qısa müddətli bir imkan halına gətirir.

Sonuncu çətinlik isə gün işığı rejimidir. Yay aylarında 24 saat gün işığı mövcud olsa da, bu şərait yalnız məhdud müddət ərzində davam edir.

Antarktida və qlobal ekosistemlər

Antarktida qlobal ekosistemlərlə sıx bağlıdır və onların formalaşmasına əhəmiyyətli təsir göstərir. Məsələn, iqlim dəyişikliyi Antarktidadakı buzlaqların sürətlə əriməsinə səbəb ola bilər. Bu buzlar okeana qarışdıqda, dəniz səviyyəsinin qalxmasına və qlobal okean cərəyanlarında pozulmalara yol aça bilər. Okean cərəyanlarındakı bu dəyişikliklər, okean ekosistemindəki qida zəncirini də ciddi şəkildə təsir edə bilər.

İqlim dəyişikliyi kontekstində dəniz səviyyəsinin yüksəlməsi qlobal miqyasda cəmiyyətlər üçün ciddi təhlükə yaradır. Buna görə də, cəmiyyətlərin uyğunlaşması və risklərə qarşı davamlılıq əldə etməsi üçün bu təsirlərin araşdırılması həyati əhəmiyyət daşıyır.

Antarktida tədqiqatları, iqlim dəyişikliyinin Yerdə necə təsir göstərəcəyini daha yaxşı anlamağa və bu dəyişikliklərə uyğunlaşmaq üçün strategiyalar hazırlamağa kömək edən vacib bir elmi sahədir.

Aydın

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:232
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 23 Mart 2025 16:04 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see430

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see323

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see320

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see300

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see294

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see278

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see278

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see268

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see248

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see232

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see229

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see213

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see211

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see200

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see196

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see189

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see188

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see183

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see175

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see175
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri