Paşinyanın Köçəryan mesajı: Köhnə hakimiyyətlə hesablaşma gündəmdədir

Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyan sabiq prezident Robert Köçəryanın həbs edilməli olduğunu bəyan edib. O, seçicilərlə görüşündə 2008-ci ilin qanlı “1 Mart” hadisələrinə toxunaraq bildirib ki, həmin iş artıq bütün detalları ilə açılıb və Köçəryan hüquqi məsuliyyətdən kənarda qala bilməz.

Paşinyanın sözlərinə görə, Köçəryan bu prosesdə sadəcə siyasi fiqur deyil, hadisələrin təşkilində məsuliyyət daşıyan əsas şəxslərdən biri kimi qiymətləndirilməlidir. Bu açıqlama Ermənistan daxilində onsuz da gərgin olan siyasi atmosferi daha da sərtləşdirə bilər. Çünki “1 Mart” hadisələri Ermənistanda yalnız keçmişin faciəli epizodu kimi yox, həm də köhnə hakimiyyət sistemi ilə indiki siyasi kurs arasında əsas toqquşma nöqtələrindən biri kimi qəbul olunur.

Paşinyanın bu mövzunu yenidən gündəmə gətirməsi təsadüfi görünmür. Ermənistan seçkiqabağı mərhələyə yaxınlaşdıqca hakimiyyət üçün əsas məsələ cəmiyyəti hansı siyasi xətt ətrafında səfərbər etməkdir. Paşinyan Köçəryan məsələsini qabartmaqla seçicilərə belə bir mesaj verir ki, ölkədə ədalət tam bərpa olunmayıb və keçmiş hakimiyyətin cavab verməli olduğu suallar hələ də açıq qalır. Bu, onun tərəfdarları üçün güclü siyasi çağırış ola bilər. Çünki Paşinyanın hakimiyyətə gəlişində əsas şüarlardan biri məhz köhnə sistemin yaratdığı korrupsiya, zorakılıq və oliqarx idarəçiliyinə son qoymaq idi. İndi isə o, həmin xətti yenidən siyasi gündəmin mərkəzinə çəkir.

Digər tərəfdən, bu açıqlama müxalifət düşərgəsini də hərəkətə gətirəcək. Köçəryan tərəfdarları Paşinyanın sözlərini hüquqi prosesdən çox siyasi təzyiq kimi təqdim etməyə çalışacaqlar. Onlar bunu hakimiyyətin seçki öncəsi rəqiblərini zəiflətmək cəhdi kimi qələmə verə bilər. Bu isə Ermənistanda siyasi qütbləşməni daha da artıracaq. Cəmiyyətin bir hissəsi Köçəryanın cəzalandırılmasını gecikmiş ədalət kimi görəcək, digər hissəsi isə bunu siyasi hesablaşma kimi dəyərləndirəcək. Beləliklə, “1 Mart” işi yenidən təkcə məhkəmə mövzusu deyil, seçkiqabağı siyasi mübarizənin əsas alətlərindən birinə çevriləcək.

Köçəryanın mümkün həbsi Ermənistanın daxili siyasəti ilə yanaşı, xarici münasibətlərinə də təsirsiz ötüşməyə bilər. Xüsusilə Rusiya faktoru burada önə çıxır. Köçəryan uzun illər Moskva ilə yaxın münasibətləri olan siyasətçi kimi tanınıb və Ermənistanın keçmiş təhlükəsizlik elitasının əsas simalarından biri sayılır. Ona görə də onun yenidən həbs gündəminə gətirilməsi Rusiyada Paşinyanın köhnə Moskva yönümlü siyasi dairələrə qarşı addımı kimi qiymətləndirilə bilər. Bu isə onsuz da soyuq olan Ermənistan Rusiya münasibətlərində əlavə narazılıq yarada bilər.

Əslində Paşinyanın açıqlaması yalnız bir şəxsin həbsi ilə bağlı deyil. Burada daha geniş siyasi məna var. Bu, Ermənistanın hansı istiqamətdə gedəcəyi ilə bağlı daxili mübarizənin bir hissəsidir. Bir tərəfdə köhnə təhlükəsizlik və oliqarxiya sistemi ilə bağlı fiqurlar, digər tərəfdə isə Paşinyanın özünü təqdim etdiyi yeni siyasi nizam dayanır. Seçkiqabağı dövrdə bu qarşıdurma daha da kəskinləşə bilər. “1 Mart” hadisələrinin yenidən gündəmə gəlməsi Paşinyana siyasi üstünlük qazandıra bilər, amma eyni zamanda ölkədə parçalanmanı dərinləşdirəcək və Ermənistan siyasətini daha sərt qarşıdurma mərhələsinə aparacaq.

Ruslan Zəngəzur