Politico: Qrenlandiya məsələsi ABŞnin Rusiyanı Arktika üçün rəqib kimi görməsi ilə bağlıdır

Qrenlandiya aysberqin yalnız görünən hissəsidir.

APA xəbər verir ki bu barədə “Politico” məlumat yayıb.

Trampın baş köməkçisi Qrenlandiya qumarının daha geniş geosiyasi dinamika ilə bağlı olduğunu, ABŞ-nin getdikcə döyüşən Rusiyanı Arktika hegemonluğu üçün rəqib kimi gördüyünü təsdiqləyib.
"Bu təkcə Qrenlandiya ilə bağlı deyil. Bu, Arktika ilə bağlıdır. Sizin kral olmağa çalışan Rusiyanız var... Burada söhbət neft və qazdan gedir. Bu, bizim milli təhlükəsizliyimizdir. Bu, kritik minerallardır", - təhlükəsizlik müşaviri Mayk Vals bildirib.
Digər Arktika ölkələri Norveçin Svalbard adalarının Rusiya prezidenti Vladimir Putinin imperialist nəzərini cəlb edə biləcəyini ehtiyatla izləyirlər.
Norveçin Baş naziri Jonas Gahr Store arxipelaqın potensial zəifliyi ilə bağlı hər hansı narahatlığı rədd edib: "Svalbard Norveçdir və təhlükəsizdir".
Svalbard Rusiyanın Şimal Donanmasının Atlantik Okeanına çatmaq üçün keçməli olduğu dəniz marşrutu boyunca yerləşir. Bu Moskva üçün strateji əhəmiyyət kəsb edir. Təxminən 2500 nəfərin yaşadığı Svalbard adasının bir neçə yaşayış məntəqəsində sovet dövründən qalma ruslar yaşayır. Onlar əsasən ikinci ən böyük şəhər olan Barentsburqda yaşayır.
1920-ci ildə imzalanmış Svalbard müqaviləsi Norveçə arxipelaq üzərində suverenlik verir, lakin bütün digər imzalayanlara onun təbii sərvətlərindən istifadə etməyə icazə verir və hazırda bu müqaviləyə ABŞ, Rusiya və Yaponiya da daxil olmaqla 48 tərəf daxildir. Ancaq bu gün bu hüquqdan yalnız Rusiya və Norveç istifadə edir. Svalbard həm də müqavilə sayəsində silahsızlaşdırılmış və vizasız zona olmaqla yanaşı, əsasən tədqiqatçıları və turistləri cəlb edir. Əhalinin əksəriyyəti mədən sənayesində çalışır.
Kremlin sözçüsü Dmitri Peskov cümə axşamı bildirib ki, Moskva Qrenlandiyada baş verənləri maraqla izləyir: "Arktika bizim milli maraqlarımızın, strateji maraqlarımızın zonasıdır. Biz Arktika zonasında sülh və sabitlik mühitinin qorunmasında maraqlıyıq".
Arktika müşahidəçiləri xəbərdarlıq ediblər ki, Trampın Qrenlandiyanı ələ keçirmək fikrində olması ilə bağlı ən böyük təhlükə onun rəqib güclərə eyni imperialist damarda hərəkət etməyə başlaması üçün verə biləcəyi potensial ilhamdır.

Norveçin Oslodakı “Fridtjof Nansen” İnstitutunun tədqiqatçısı Andreas Osthagen “Politico"ya bildirib ki, Trampın bəyanatları digər aktyorları, xüsusən də Rusiya və ya Çini milli maraqlarını təmin etmək üçün başqa ölkəyə qarşı hərbi gücdən istifadəni qanuni vasitə kimi görməyə təhrik edə bilər.