Politoloq: Rusiya Azərbaycan qarşısında hüquqi öhdəliklərini yerinə yetirməlidir

“Prezident İlham Əliyevin son açıqlamaları təsadüfi deyil və bu mövqe yalnız Azərbaycanın öz istəklərinə əsaslanmır. Bu, beynəlxalq səviyyədə qəbul edilmiş və həm Azərbaycan, həm də Rusiya tərəfindən qoşulunmuş Çikaqo Konvensiyasının tələblərinə əsaslanır”.

Bunu Gununsesi.info-ya açıqlmasında Siyasi və Hüquqi Araşdırmalar Mərkəzinin (SHAM) sədri, politoloq Xəyal Bəşirov bildirib:

“Həmin konvensiya bu cür hadisələrin hüquqi tənzimlənməsini müəyyən edir. Ötən ilin dekabrında Azərbaycana məxsus hərbi təyyarənin vurulmasından sonra Rusiya tərəfinin bu konvensiyanın tələblərinə uyğun davranmaması Azərbaycanda təbii olaraq ciddi narazılıq və haqlı hiddət doğurub. Bu baxımdan Prezident İlham Əliyevin səsləndirdiyi fikirlər təsadüfi deyil və Azərbaycanın özünün formalaşdırdığı subyektiv yanaşmadan ibarət deyil.

Bu, beynəlxalq səviyyədə qəbul edilmiş bir konvensiyanın – yəni Çikaqo Konvensiyasının – tələbləridir. Əgər Azərbaycan bu məsələ ilə bağlı 7 aydan artıq müddətdə gözləmə mövqeyində olubsa və Rusiya tərəfinə haqlı tələblərini davamlı şəkildə bildirib, qarşı tərəf isə hələ də lazımi addımları atmırsa, deməli, bu məsələdə Rusiyanın zəruri addımlar atması qaçılmazdır. Azərbaycan burada qeyri-adi heç nə tələb etmir. Sadəcə, hadisəyə səbəb olan dövlətin, Rusiyanın beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə uyğun şəkildə hərəkət etməsini istəyir”.

Politoloq vurğulayıb ki, Rusiya Azərbaycan tərəfindən rəsmi və layiqli şəkildə üzr istəməli, hadisənin törədilməsində təqsirli olan şəxslər barəsində araşdırma apararaq onları məsuliyyətə cəlb olunmasında addımlar atmalıdır:

“Həmçinin həm Azərbaycan dövlətinə, həm də təyyarə qəzasında dünyasını dəyişən şəxslərin ailə üzvlərinə və sağlamlığına zərər dəymiş şəxslərə kompensasiyanın ödənilməsi tələbi irəli sürülməlidir.

Burada qeyri-adi heç nə yoxdur. Bu kimi hallarda dövlətlər bir-birinə qarşı məhz bu cür addımlar atmalıdır.

Əgər Rusiya, özünün dediyi kimi, Azərbaycanı strateji tərəfdaşı, yaxın qonşusu və əməkdaşlıq etdiyi müttəfiqi hesab edirsə, bu cür hadisələrin baş verməsinə, vəziyyətin bu səviyyəyə gəlib çıxmasına və bu qədər uzanmasına imkan verməməli idi.

Əgər Rusiya bu vəziyyətdə də heç bir addım atmayacaqsa, o zaman Azərbaycan beynəlxalq hüquqa uyğun olaraq, o cümlədən Çikaqo Konvensiyası çərçivəsində beynəlxalq məhkəməyə müraciət edə bilər”.

Xəyal Bəşirovun fikrincə belə bir məhkəmə prosesi Rusiyanın məsuliyyətini hüquqi formada rəsmiləşdirə və kompensasiya öhdəliyini ortaya qoya bilər.

“Şübhəsiz Azərbaycan bu prosesdə uğur qazana bilər. Əlbəttə, Azərbaycan istəmir ki, bu hadisə iki ölkə arasında yeni bir mənfi təcrübənin əsasını qoysun. Amma eyni mövqeyi Rusiya da nümayiş etdirməlidir. Əgər Rusiya bu məsələdə susqunluğunu, laqeydliyini və etinasızlığını davam etdirəcəksə, Prezident İlham Əliyevin də qeyd etdiyi kimi, Azərbaycan beynəlxalq hüquq çərçivəsində bütün zəruri addımları atacaq”– deyə politoloq fikirlərni yekunlaşdırıb.

Şəbnəm Rəhimova

Gununsesi.info