Icma.az
close
up
RU
Professor Adil Qeybulla yeni pandemiya xəbərdarlığı etdi

Professor Adil Qeybulla yeni pandemiya xəbərdarlığı etdi

Icma.az, Sherg.az portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

"“Koronavirus bitdi” düşüncəsi bizi yeni pandemiyaya hazırlıqsız yaxalaya bilər”


COVID-19 artıq əvvəlki kimi təsirli olmasa da, hələ də mövcuddur. Bunu Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının  Azərbaycandakı nümayəndəsi Hande Harmancı deyib. O bildirib ki, COVID tam olaraq bitməyib və gələcəkdə də həyatımızda olmağa davam edəcək: “Buna görə də diqqətli olmaq və qoruyucu tədbirlərə riayət etmək lazımdır”. Hande Harmancı qeyd edib ki, qrip virusları həyatımızın bir parçasıdır və hər il xüsusilə 65 yaşdan yuxarı insanlar üçün peyvəndlə bağlı tövsiyələr verilir.

Qeyd etməliyik ki, Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının baş direktoru Tedros Qebreyesus Covid-19-dan sonra "X xəstəliyiı" adlandırılan yeni virusun ortaya çıxa biləcəyi barədə əvvəllər də xəbərdarlıq edib və dünyanın buna hazır olmasını tövsiyə edib. O, dünya ölkələri rəhbərlərini xəbərdar edərək bildirmişdi ki, məsələ yeni bir xəstəliyin, virusun ortaya çıxıb-çıxmayacağı deyil, məsələ bunun nə zaman olacağıdır. Yəni pandemiya istənilən halda, gec-tez olacaq. Əsas məsələ onun vaxtını mümkün qədər dəqiqləşdirməkdir. Baş katib xartırlatmışdı ki, 2018-ci ildə dünyanı yeni bir pandemiya gözlədiyindən xəbərdar etmişdi, az müddət sonra sözləri təsdiqini tapdı: “Milyonlarla insanın öldüyü, bu günə qədər sosial, iqtisadi və siyasi şokların yaşandığı Covid-19-un ardından qarşınızda dayanmışam. Bəzi irəliləyişlər olsa da, dünya daha bir pandemiyaya hazır deyil", söyləyən baş katib “dünyanın diqqəti ayrı-ayrı məsələlərə dağıldıqca əvvəlki fəlakətlər unudulur. Belə olmamalıdır”, demişdi. “X xəstəliyi”nin isə Covid-19-dan 20 qat daha ölümcül ola biləcəyi ehtimal edilir. Belə görünür ki, proqnozlaşdırılan “X xəstəliyi” elə qrip, influenza, respirator xəstəliklər, yəni bildiyimiz yuxarı tənəffüs yollarının iltihabı xəstəliyidir. ÜST-ün Azərbaycandakı Ofisinin rəhbəri Hande Harmancı da vaxtaşırı pandemiya xəbərdarlığı edir. “Burada çox vacib bir neçə məqsədi vurğulamalıyıq. Birincisi, növbəti pandemiyaya daha yaxşı hazırlaşa bilmək məsələsidir. "Növbəti pandemiya nə vaxt baş verəcək?" - deyə soruşa bilərsiniz. Cavab: Mütləq olacaq. Bu, COVID də ola bilər, influenza da, başqa bir xəstəlik də... Tarixə baxsaq, hər 10 və ya 40 ildən bir mütləq pandemiya olur. Bunların bəziləri daha ağır olur – COVID kimi. Bəziləri daha yüngül keçir, məsələn, influenza kimi. Bəlkə, çoxları xatırlamır, 2009-cu ildə influenza pandemiyası olub: H1-N1. O da bir pandemiya idi. Amma bu qədər ağır keçmədi” söyləyən H.Harmancı növbəti pandemiya ehtimalına qarşı səhiyyə işçilərinin hazırlıqlı olmasının vacibliyini vurğulamışdı.  


Azərbaycan Dövlət Tibb Universitetinin professoru Adil Qeybulla Sherg.az-a açıqlamasında pandemiya xəbərdarlıqlarının real olduğunu bildirdi:


 - XXI əsr virus əsri adlandırılır və bu, təsadüfi deyil. Covid-dən öncə də ÜST insan sağlamlığını təhdid edən 10 amildən biri kimi qrip pandemiyasının olacağını göstərmişdi. “İspan qripi”ndə olduğu kimi, virusun mutasiyaya uğraması nəticəsində xəstəliklər pandemiya şəklini alır. Pandemiya olacağı elmi proqnozdur. Gözləniləndir. ÜST də xəbərdarlıq edir ki, bəşəriyyət buna hazır olsun. Koronavirus pandemiyası dünya dövlətlərinin buna hazır olmadığı gerçəyini ortaya qoydu. Ölkələr arasında koordinasiya yetərli olmadı, nəticədə Covid-19 qısa müddətdə qlobal pandemiyaya çevrildi, dünyanı bürüdü. Bu, həqiqətdir. İnsanlar bunu nəzərə almalıdır, dövlətlər nəzərə almalıdır və hər cür gözlənilməz hadisəyə hazırlıqlı olmalıyıq.


A.Qeybulla qeyd etdi ki, vurus xəstəliklərindən qorunmaq üçün hansı qaydalara riayət ediləcəyi bəllidir:

- Bunlar, sanitar-gigiyenik qaydalara ciddi şəkildə riayət etməkdən ibarətdir. “Koronavirus bitib” düşünərək gigiyenik qaydaları görməzdən gəlmək, sağlamlıq problemlərinə diqqət etməmək təhlükəli hallara yol açır. İnsanlar bəzən qripi adi soyuqdəymə hesab edib, lazımi müalicə almırlar. Səhhətlərinə səhlənkar yanaşırlar.  


A.Qeybulla bildirdi ki, sağlamlığın pandemiyadan sonrakı bərpa dövrü çox önəmlidir:

- Bəzən insanlar tələsir, səbirsiz olur, qızdırma aşağı düşdümü, bir neçə gün qızdırma olmadı, öskürək yumşaldı, elə bilirlər, xəstəlikdən tamam sağalıblar və əvvəlki gündəlik rejimə qayıdırlar. Halbuki respirator xəstəliklərə çox ciddi yanaşılmalıdır. Biz hər zaman vətəndaşlara tövsiyə edirik ki, tam sağaldıqlarına əmin olsunlar. Müayinələrə laqeyd yanaşmasınlar. Virus xəstəlikləri elədir ki, orqanizmdə fəsadlar yarada, ağır izlər qoya bilir. Ola bilsin, insan ilk vaxtlarda bunu hiss etməsin, özünü yaxşı hiss etsin, xəstəliyin əlamətləri itib getsin, amma sonra, gözlənilmədən xəstəlik geri qayıda bilər, yaxud da başqa orqanlarda fəsadlar ortaya çıxa bilər. Ona görə də müalicə başa çatdıqdan sonra da bir müddət həkim nəzarəti altında olmaq, hələ müalicə davam edirmiş kimi sağlamlığa ciddi diqqət etmək, yan xəstəliklərin olub-olmadığını bilmək üçün müayinələrdən keçmək lazımdır. İstənilən xəstəlik insanı gücsüzləşdirir, orqanizmi zəiflədir. Zəif orqanizmdə hansısa digər xəstəlik üzə çıxa bilər. Xroniki xəstəlikləri olanlar xüsusilə diqqətli olmalıdır. Ağ ciyərlərdə fəsadlar, sinir sistemi, bel-onurğa, oynaqlarda ağrılar ola bilər. Bəzi insanlarda görmə qabiliyyətinin, bəzilərində eşitmə qabiliyyətinin zəifləməsi baş verir. Elə pasiyentlər olur ki, koronavirusdan sağalıblar, amma hələ də iybilmə, dadbilmə qabiliyyətləri bərpa olunmayıb. İnsanlar hər hansı xəstəlik keçiriblərsə, orqanizmin möhkəmlənməsinə çalışmalıdırlar. Güclü orqanizmlərə xəstəlik qalib gələ bilmir.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:294
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 16 İyul 2025 12:51 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see307

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see297

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see281

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see279

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see273

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see271

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see253

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see224

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see219

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see219

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see216

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see213

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see207

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see203

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see197

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see194

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

15 Noyabr 2026 02:17see191

Yuxusuz gecədən sonra bunu edin

15 Noyabr 2026 02:02see188

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see180

91 yaşlı əfsanəvi aktrisa uzun fasilədən sonra ictimaiyyət qarşısına çıxdı

15 Noyabr 2026 02:58see179
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri