Provayderlərin müştərilərə xəbər vermədən qiymət artırması qanunidirmi? RƏSMİ AÇIQLAMA

Son dövrlərdə provayderlərin xidmət keyfiyyətində müəyyən dəyişikliklər müşahidə olunur. İnternet sürətinin artması, yeni texnologiyaların tətbiqi və müştəri xidmətlərinin inkişafı kimi müsbət irəliləyişlər olsa da bəzi hallarda bağlantı problemləri, xidmət fasilələri və tariflərin bahalaşması kimi mənfi tendensiyalar da qeydə alınır.

Avtosfer.az xəbər verir ki, xidmətlərin bahalaşdırılmasına gəldikdə, provayderlər adətən müqavilə şərtlərinə uyğun hərəkət etməlidirlər. Bir çox ölkələrdə müştərilərə xəbərdarlıq etmədən qiymətləri artırmaq qanunsuz sayılır və şirkətlər mütləq öncədən bildiriş göndərməlidirlər. Lakin bəzi hallarda müqavilələrdə xüsusi bəndlər yer ala bilər ki, bu da provayderə müəyyən hallarda qiymətləri birtərəfli qaydada dəyişmək hüququ verə bilər.

Müştərilərin hüquqları bu kimi hallarda necə qorunmalıdır və provayderlərin qiymət artımı siyasəti nə dərəcədə ədalətlidir?

Məsələ ilə bağlı Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Xidmətinə sorğu ünvanladıq. Qurumdan  sorğumuza cavab olaraq bildirildi ki, istehlakçı hüquqlarının müdafiəsi haqqında qanunvericiliyə görə, icraçı göstərilən xidmətin qiyməti barəsində istehlakçıya zəruri və düzgün məlumat verməlidir. Yanlış və ya kifayət qədər dolğun olmayan məlumatın verilməsi istehlakçının lazımi xassələrə malik olmayan xidməti almasına səbəb olmuşdursa, onun müqaviləni ləğv etmək və itkilərin ödənilməsini tələb etmək hüququ vardır:

“İnternet provayderləri xidmətləri abunəçilərlə bağlanmış müqavilələr əsasında həyata keçirir. Müqavilələrdə icraçının birtərəfli qaydada dəyişiklik etməsi mümkün olduğu halda, bu barədə istehlakçı əvvəlcədən məlumatlandırılmalıdır. Eyni zamanda, istehlakçının razılığı və müqaviləyə edilmiş dəyişikliklə bağlı atacağı addımlar da sənəddə öz əksini tapmalıdır.

Həmçinin bildirilib ki, telekommunikasiya xidmətlərinin göstərilməsinə dair provayderlər tərəfindən tətbiq edilən müqavilələrin nümunəsinə Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi nəzarət edir. "Telekommunikasiya haqqında" qanuna əsasən, provayderlər tarifləri və ödəmə qaydalarını müstəqil müəyyən edə bilər. Bununla belə, provayderlər istehlakçı hüquqlarını qorumaq və müqavilə şərtlərinə əməl etmək öhdəliyini daşıyır”.

Qurumdan verilən əlavə məlumata görə, internet xidmətləri bazarında qiymət artımı ilə bağlı Rəqabət Məcəlləsinin tələblərinin pozulması ehtimalı üzrə araşdırmalar davam edir: 

“İstehlakçı hüquqlarının pozulması halları ilə qarşılaşan şəxslər Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Xidmətinə rəsmi internet səhifəsi, elektron poçt və 195-1-4 Çağrı Mərkəzi vasitəsilə müraciət edə bilərlər”.

İKT üzrə ekspert Elvin Abbasov Avtosfer.az-a açıqlamsında bildirib ki, qanunvericiliyə əsasən, internet provayderləri xidmət tariflərini vətəndaşlara ən azı bir ay əvvəlcədən məlumat vermədən artıra bilməzlər: 

“Bir neçə ay əvvəl yeni tarif tənzimləmələri ictimai resurslar, provayderlərin rəsmi platformaları və qanunvericiliyə uyğun olaraq elan edilib.

Azərbaycanda provayderlərin tarif tənzimlənməsi qanunvericiliyə uyğun həyata keçirilir və müştərilərə müvafiq kanallarla məlumat verilməsi təmin olunmalıdır. Ölkədə internet infrastrukturuna nəzarət edən qurum İnformasiya-Kommunikasiya Texnologiyaları Agentliyidir (İKTA).

İKTA internet provayderlərinin fəaliyyətinə nəzarət edərək bu sahədə inkişaf proseslərinə töhfə verir. Müxtəlif resurslar vasitəsilə vətəndaşlardan bilidiriş toplayan qurum, qiymət tənzimlənməsindən sonra ümumi şikayətlərin azaldığını və beynəlxalq arenada internet keyfiyyətində artım müşahidə olunur”.

Ekspert əlavə olaraq bildirib ki, əsas problemlərdən biri provayderlərin xidmət avadanlıqlarının müasir standartlara tam uyğun olmamasıdır:

“Bu, bəzi hallarda vətəndaşlar üçün internet xidmətlərinin əlçatanlığını məhdudlaşdıra bilər. Buna görə də aidiyyəti qurumlar provayderlər qarşısında yeni öhdəliklər qoymalıdır. Xidmət keyfiyyətinin artırılması üçün nəzarət mexanizmlərinin gücləndirilməsi vacibdir.

Hazırkı vəziyyət qənaətbəxş hesab edilsə də şikayətlərin sayında əhəmiyyətli azalma müşahidə olunur. 2024-cü ildə internet infrastrukturuna qoyulan investisiyalar özünü doğruldub və artıq ucqar rayonlarda da sürətli internet xidməti təmin edilib”.

Eltac Zülfüqaroğlu