Psixoloq açıqladı: Niyə öz səsimizi eşitmək bizi narahat edir?

Öz səsinizin eşitdiyiniz zaman narahat olmağınız adi haldır. Amma bunun elmi səbəbi var.

Bir qeydə alınmış səsə qulaq asdığınız zaman öz səsinizin xarici və ya hətta bezdirici səslənməsi olduqca yaygındır. Yaxşı, bu hissin arxasında duran elmi səbəblər haqqında heç düşünmüsünüzmü?

Gündəlik həyatda danışarkən səsimizi daxili və xarici olaraq iki fərqli şəkildə qəbul edirik. Çünki səs həm hava, həm də kəlləmizdəki sümüklər vasitəsilə ötürülür. Danışarkən səs tellərimizdən gələn titrəyişlər təkcə qulağımıza çatmır, həm də sümüklərimizdən keçərək daxili qulağa ötürülür. Bu ötürmə səsimizin bizə daha dərin və dolğun səslənməsinə səbəb olur.

Amma bir səs yazısına qulaq asanda səsimiz yalnız hava vasitəsilə qulağımıza çatır. Bu, səsimizin gözlədiyimizdən daha incə və fərqli səslənməsinə səbəb olan tezlik fərqi yaradır. 

Mütəxəssislər də bu vəziyyətin psixoloji tərəfi olduğunu bildirirlər. Psixoloq Dr. Silke Paulmanna görə, səsimiz şəxsiyyətimizin vacib hissəsidir. Ancaq səs yazısını dinlədiyimiz zaman gözləntilərimizə uyğun gəlməyən bir səslə qarşılaşdığımızda təəccüblənirik və bu, narahatedici hisslər yaradır.

Bu mövzuda edilən başqa bir araşdırma isə səsimizi qeyd edərkən onu bəyənməməyimizin səbəbinin duyğularımızın səsimizə əks olunması ola biləcəyini ortaya qoyur. Psixoloqlar Phil Holzemann və Clyde Rousey tərəfindən 1966-cı ildə aparılan bir araşdırma, insanların qeyd edilmiş səslərində gizlətməyə çalışdıqları duyğuların - narahatlıq və ya kədər kimi - daha aydın göründüyünü aşkar edir.

Neyroloq Marc Pell bu prosesi belə izah edir: “Biz öz səsimizin qeydini dinləyərkən, başqalarının səsini qiymətləndirdiyimiz kimi, şüursuz bir qiymətləndirmə prosesinə də giririk. Bu, sosial kimliyimizə uyğun olmayan bir səs eşitdiyimiz zaman özümüzü narahat hiss etməyimizə səbəb olur”.

Yazılan öz səsimizi dinləyərkən yaşadığımız diskomfort həm bioloji, həm də psixoloji səbəblərə əsaslanır. Hava və sümük keçiriciliyi arasındakı fərq səsimizin fərqli şəkildə qəbul edilməsinə səbəb olsa da, daxili gözləntilərimizə uyğun gəlməyən bir səs eşitmək psixoloji cəhətdən narahatlıq yaradır.