Putin Aİİnin “özüözünü təmin edə bilməsinə” işarə edib O nəyə eyham vurur? Zorakı SSRİ 2ni “xortlatmağamı”??

Bu gün Leninqrad vilayətində Avrasiya İqtisadi İttifaqının Ali Şurasının iclası keçirilir. Hansı ki, Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan Kremlin iclasda zorakı iştirak məcburiyyətindən qurtulmaq üçün “kovidə yoluxma” bəhanəsini ortaya atdı. Ptinin caynağından qurtuluş yolunu Paşinyan bu cür tapdı.

İclasda Putin qısa giriş nitqi ilə çıxış edib. O, xüsusilə qeyd edib ki, Avrasiya İqtisadi İttifaqı yaranmaqda olan çoxqütblü dünyanın “müstəqil və özünü təmin edən” mərkəzlərindən biri kimi özünü təsdiqləyib və dinamik inkişaf etməkdə davam edir. Rusiya prezidenti xatırladıb ki, Avrasiya İqtisadi İttifaqının yaradılması haqqında sazişin bu il on yaşı tamam olur.

Tədbir iştirakçıları arasında Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan (uzaqdan), Belarus prezidenti Aleksandr Lukaşenko, Qazaxıstanın başçısı Kasım-Jomart Tokayev, Qırğızıstan prezidenti Sadır Japarov da var. Əvvəllər Moskvada Aİİ-nin populyarlaşdırılması çağırışı olub.

Putin daha sonra Aİİ-ni, onun nailiyyətlərini və üzv ölkələrin vətəndaşları üçün imkanlarını daha fəal şəkildə təbliğ etmək, insanların gedən inteqrasiya prosesləri haqqında etibarlı məlumatlara geniş çıxışını təmin etmək, həmçinin Avrasiya inteqrasiya konturunda turizmin inkişafına qlobal miqyasda yardım etmək lazım olduğuna dair fikir bildirib.

Bu məqamda bir neçə nüans maraq doğurur: Putin, “Avrasiya İqtisadi İttifaqı yaranmaqda olan çoxqütblü dünyanın “müstəqil və özünü təmin edən” mərkəzlərindən biri kimi özünü təsdiqləyib və dinamik inkişaf etməkdə davam edir” sözləri nəyə eyham vurur? O, bununla post-sovet ölkələrinə başqa ittifaqlara meylə etməməyi, buna həvəslənməməyi diqtə edir?

İkinci nüans, Putinin daha sonra Aİİ-ni tərifləməsi, “onun nailiyyətlərini və üzv ölkələrin vətəndaşları üçün imkanlarını daha fəal şəkildə təbliğ etmək”, “insanların gedən inteqrasiya prosesləri haqqında etibarlı məlumatlara geniş çıxışını təmin etmək”, “həmçinin Avrasiya inteqrasiya konturunda turizmin inkişafına qlobal miqyasda yardım etmək lazım olduğuna” dair fikir bildirməsi nə anlama gəlir? Putin demək istəyir ki, heç yana qaçmayın, bizdən canınızı qurtarmağa çalışmayın, əldəqayırma Aİİ-nin “nailiyyətlərini və üzv ölkələrin vətəndaşları üçün imkanlarını” öz vətəndaşlarınıza özünüz təbliğ edin, yalan danışın, insanlarınızı sürükləyib Aİİ-nin dar halqası içində qalmağa razı edin? “İnsanların gedən inteqrasiya prosesləri haqqında etibarlı məlumatlara geniş çıxışını təmin etmək” nə deməkdir? Aİİ-nin içində hansı inteqrasiya prosesi gedə bilər? “Avrasiya inteqrasiya konturunda turizmin inkişafına qlobal miqyasda yardım etmək lazım olduğu” nə deməkdir? İclasda iştirak edən ölkələrin prezidentinə göstərişdir ki, əhalinizə Aİİ sərhədlərindən kənarda turist səfərlərinə imkan verməyin?

Putinin iştirakçı ölkələrin rəhbərlərinə bu “məsləhətvari göstərişi” daha çox diqtə və əmrə oxşayır. Ukraynada iki günə qələbə ümidi ilə girən Rusiyanın şişirdilmiş superdövlət imici yerlə yeksan olub. YouTube platformasında Qazaxıstanın Aktau şəhərində baş vermiş AZAL təyyarəsinin uğradığı aviaqəzanın analizləri quşlarla toqquşma ehtimalını istisna edir. Dünyanın “The Times” və “The Wall Street Journal” kimi nəşrləri bu qəzaya quş toqquşmasının səbəb olmadığını yazırlar. Bu fonda Putinin öz ölkəsini “izqoy” durumuna salması və digərlərini də bir yığın yalan-palanla Aİİ-nin “nailiyyətlərinə, bu naliyyətlərin təbliğ edilməli olduğuna, insanları Aİİ içində gedən inteqrasiya prosesi haqda saxta təbliğata inandırmaq istəməsi ikrah doğurur. Tramp Co Baydeni istehza ilə “Yuxulu Co” adlandırırdı. Tam mümkündür ki, performasında baş verən axsamalaronun  yaşı ilə də əlaqədar idi. Amma Putin də gənc deyil. Yəqin ki, onun dediklərini yaşlanmasının nəticəsi kimi dəyərləndirmək olar.

Bizə gəlincə isə Putinin saxta cənnətindən-Aİİ və onun kimilərdən qopmalıyıq. Həm də gec olmadan... Putinin ölkəsinin yuvarlandığı quyuya düşməməliyik...

Ülviyyə, Hurriyyet.az