Putin Çinlə barter ticarəti qurmağa çalışır...

...1990-cı illərdən bəri ilk dəfə Rusiya xarici ticarətində barter geniş vüsət alır. Sanksiyalardan yan keçməyə çalışan şirkətlər buğdanı Çin avtomobillərinə, kətan toxumunu isə tikinti materiallarına dəyişdirirlər.

SİA-nın məlumatına görə, Reuters yazır ki, barterin qaytarılması Ukraynadakı müharibənin Moskvanın ticarət əlaqələrini nə qədər pozduğunu, Sovet İttifaqının dağılmasından 30 il sonra Rusiyanın Qərblə iqtisadi inteqrasiyasının başlanğıcını qoyduğunu göstərir.

2024-cü ildə Rusiyanın İqtisadiyyat Nazirliyi 14 səhifəlik “Xarici Ticarət Barter əməliyyatları üzrə bələdçi” nəşr etdi və bu kitabda bizneslərə sanksiyalardan yayınmaq üçün bu üsuldan necə istifadə etmələri barədə məsləhətlər verilir. Hətta barter mübadiləsi kimi fəaliyyət göstərəcək ticarət platforması yaratmağı təklif edir.

Rusiya-Asiya Sənayeçilər və Sahibkarlar İttifaqının Baş Şurasının katibi Maksim Spasski Reuters agentliyinə bildirib ki, “barterin artması de-dollarizasiya, sanksiyalar təzyiqi və tərəfdaşlar arasında likvidlik problemlərinin əlamətidir”.

O, hesab edir ki, barter həcmləri artmaqda davam edəcək. Eyni zamanda, bir ticarət mənbəsi bildirib ki, sistem Rusiya banklarının dollar və avro ilə əməliyyatlarını dayandıran sanksiyalardan yayınmağa kömək edir.

Üç analitik qeyd edib ki, barter miqyasının mümkün göstəricisi 2025-ci ilin birinci yarısında 7 milyard dollara çatan mərkəzi bankın xarici ticarət statistikası ilə gömrük məlumatları arasında artan uyğunsuzluqdur.

Şərh sorğusuna cavab olaraq Rusiya gömrük xidməti müxtəlif ölkələrlə barterin "geniş çeşiddə mallar üzrə" aparıldığını təsdiqləyib.

Bununla belə, onlar qeyd ediblər ki, xarici ticarət müqavilələrinin ümumi həcmi ilə müqayisədə barter əməliyyatlarının sayı cüzidir.

Federal Gömrük Xidmətinin dərc olunmuş məlumatlarına görə, yanvar-iyul aylarında Rusiyanın xarici ticarət profisiti əvvəlki illə müqayisədə 14 faiz azalaraq 77,2 milyard dollar təşkil edib.

Bu dövrdə ixrac 11,5 milyard dollar azalaraq 232,6 milyard dollara, idxal isə 1,2 milyard dollar artaraq 155,4 milyard dollara düşüb.

Taxıl müqabilində maşın və maşınlar…

Reuters-in jurnalistləri öz mənbələri vasitəsilə öyrəniblər ki, sövdələşmələrin birində Çin avtomobilləri buğdaya dəyişdirilib.

Bundan əlavə, daha iki sövdələşmədə kətan toxumu müxtəlif mallara, o cümlədən Çindən gətirilən məişət texnikası və tikinti materiallarına dəyişdirilib.

Rusiyanın xarici ticarətinə bələd olan ekspertlər Rusiyanın Ural vilayətinin gömrük xidməti tərəfindən 2024-cü il bəyannaməsində qeydə alınan kətan sövdələşmələrindən birinin təxminən 100 min dollar dəyərində olduğunu bildiriblər.

Digər sövdələşmələrdə Çinə avtomobil müqabilində metallar tədarük edildi, Çin xidmətləri xammalla dəyişdirildi və bir rus idxalçısı Çin şirkətinə ödəmək üçün alüminium aldı. Pakistanla bir müqavilə bağlanıb.

Bəzi barter sövdələşmələri sayəsində Qərb mallarının sanksiyalara baxmayaraq Rusiyaya daxil olduğu qeyd edilir. Barter Qərb məhdudiyyətlərindən yan keçməyin yeganə yolu deyil.

Bəzi treyderlər ödəniş müqabilində müxtəlif sxemlər vasitəsilə ödənişləri asanlaşdıran “ödəniş agentləri” adlanan vasitələrdən istifadə edirlər, lakin bu cür əməliyyatlar risklidir.

Ödənişin başqa bir yolu Şanxayda filialı olan Rusiyanın dövlət bankı VTB vasitəsilədir.

Digərləri isə dollara bağlanmış kriptovalyutalardan istifadə edirlər.

Əli Babayev