Icma.az
close
up
RU
Menu

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

Leyla Əliyeva İSESKO nun Baş direktoru ilə görüşüb

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Putinin nə smartfonu, nə də interneti var keçmiş kəşfiyyatçıdan rezonanslı MƏLUMATLAR

Putinin nə smartfonu, nə də interneti var keçmiş kəşfiyyatçıdan rezonanslı MƏLUMATLAR

Lent az saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Rusiya ilə dünyanın qalan hissəsi arasında süni intellekt (AI) sahəsində ciddi texnoloji boşluq getdikcə daha aydın görünür. Bu geriləmənin səbəbinin təkcə beynəlxalq sanksiyalar deyil, həm də ölkənin öz daxilindəki sistemli problemləri olduğu bildirilir.

Lent.az xəbər verir ki, “Financial Times” Qərbə köçmüş keçmiş rusiyalı kəşfiyyatçının məlumatlarına istinad edir: onun sözlərinə görə, prezident Vladimir Putin hələ də rəqəmsal texnologiyalardan qaçır, smartfondan istifadə etmir və hətta internetlə də işləmir. Üstəlik, on il əvvəl o, yaxın ətrafına qeydləri yalnız yazı makinalarında aparmağı əmr edib. Belə şəraitdə yüksək texnoloji sahədə, xüsusən də süni intellektdə irəliləyişlər gözləmək çətin ki mümkün olsun.

Hesablama gücünə giriş vəziyyəti inkişafa mane olan başqa bir amildir. "Azadlıq Radiosu" nun məlumatına görə, Ukraynadakı genişmiqyaslı müharibə dövründə Rusiyanın ən böyük bankı "Sberbank" yalnız 9000-ə yaxın qrafik prosessorlar ala bilib.

Müqayisə üçün: Microsoft təkcə 2023-cü ildə təxminən 500 000 ədəd satın alıb. Rusiya tərəfindən tapılan yeni təchizatçıların tələb olunan həcmdə müasir yarımkeçiricilərə çıxışı yoxdur. Eyni zamanda, ölkə “beyin axını” ilə üzləşib: 2022-ci ildən sonra İT mütəxəssislərinin təxminən 10 faizi mühacirət edib.

Nəticədə, “Tortoise Media”nın qlobal süni intellekt inkişafı reytinqində Rusiya təkcə böyük iqtisadiyyatları deyil, həm də İrlandiya və Portuqaliya kimi daha kiçik ölkələri geridə qoyaraq yalnız 31-ci yerdədir.

Senzura çiplər tələb edir 

Rusiya öz süni intellekt imkanlarını inkişaf etdirmək üçün ciddi stimul ola bilər: dövlət nəzarəti, o cümlədən rəqəmsal məkan. Senzuranın süni intellekt alqoritmlərinə qədər genişləndirilməsi böyük resurs tələb edir. Ancaq Moskvada bunlar yoxdur - kifayət qədər çip və ya istehsal gücü yoxdur.

Bundan əlavə, süni intellekt bu gün hərbi işlərdə getdikcə daha vacib amilə çevrilir. Müasir silahlar və taktikalar rəqəmsal məlumatların emalı imkanlarına əsaslanır. Yüksək performanslı hesablamalara çıxışı olmayan Rusiya gələcək hərbi münaqişələrin kənarında qalmaq riski ilə üzləşir.

Bəzi analitiklər daha da irəli gedərək, avtonom silah sistemlərinin yaradılmasında qarşıdan gələn inqilab barədə xəbərdarlıq edirlər. Əgər bu proqnozlar doğrudursa, o zaman Moskva gələcək texnoloji yarışı artıq uduzur.

Qərb bu boşluqdan necə istifadə edə bilər 

Qərb ölkələri Rusiyanın texnoloji zəifliyindən strateji üstünlük kimi istifadə edə bilər. Əsas alətlərdən biri yarımkeçiricilərin və süni intellekt avadanlığının ixracına məhdudiyyətlərin saxlanılması və sərtləşdirilməsidir. Ekspertlər bu sahədə sanksiyaların ləğvinin hətta mümkün danışıqlar çərçivəsində də qəbuledilməz olduğunu vurğulayırlar.

“Beyin axını”nı artırmağın bir yolu da təklif olunur: ölkəni tərk etmək istəyən rusiyalı süni intellekt mütəxəssisləri üçün miqrasiyanın sadələşdirilməsi. Bundan əlavə, hökumətə daxili təzyiqi artırmaq üçün texnoloji boşluğun real miqyası barədə məlumatların Rusiya isteblişmentinə çatdırılması vacibdir.

Rusiya texnoloji boşluğu kompensasiya edə bilərmi?
Kritik vəziyyətə baxmayaraq, Moskva itirilmiş vaxtı kompensasiya etməyə çalışır. “Sberbank”, Çin ilə süni intellekt sahəsində əməkdaşlığa başladığını elan etdi və “Roskosmos” dövlət korporasiyasında rəhbərliyin dəyişməsi rəhbərliyin zirvəsini cavanlaşdırmaq və "rəqəmsallaşdırmaq" istəyini göstərə bilər.

Lakin tənqidçilər xəbərdarlıq edirlər ki, geridə qalanlar texnologiyanın dəyərini azaltmaqla liderləri tutmaq şansı əldə edirlər. Buna misal olaraq rəqiblərindən daha aşağı qiymətə yaradılmış Çin DeepSeek-V3 süni intellekt modelidir. Rusiya komponentləri idxal etmək üçün boşluqlar tapsa və mövcud resurslardan səmərəli istifadə edərsə, hələ də oyunda qala bilər.

Cavabları olmayan suallar 

Saxlama strategiyasının əsas problemi onun gözlənilməzliyidir. Qlobal vəziyyətin 5-10 ildən sonra necə dəyişəcəyi bəlli deyil. Rusiya süni intellektdə dünyanı tutmasa belə, bunu başqa vasitələrlə - fiziki güc, nüvə silahı, qorxutma taktikası ilə kompensasiya edə bilər. Moskva texnoloji boşluqlara məhəl qoymadan Ukraynada məhz belə fəaliyyət göstərir.

Çip yoxdursa - gələcək yoxdur

Rusiya keçən əsrin metodlarından istifadə edərək fəaliyyətini davam etdirir, keçən əsrdən əvvəlki məqsədlərə çatmağa çalışır. Bu arada, 21-ci əsr başqa vasitələrə ehtiyac duyur – və süni intellektə çıxışı olmayan Rusiya böyük dövlət statusunu qoruyub saxlaya bilməyəcək. Putinin siyasi və hərbi kozırları olsa belə, getdikcə ən vacib şeydən - çiplərdən məhrum olur.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:122
embedMənbə:https://lent.az
archiveBu xəbər 03 Aprel 2025 19:47 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see323

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see292

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see287

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see238

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see237

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see235

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see230

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see228

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see220

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see216

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see211

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see207

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see198

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

15 Noyabr 2026 09:13see188

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see184

Leyla Əliyeva İSESKO nun Baş direktoru ilə görüşüb

15 Noyabr 2026 04:16see184

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see183

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see179

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see174

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see172
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri