Icma.az
close
up
RU
Putinin nə smartfonu, nə də interneti var keçmiş kəşfiyyatçıdan rezonanslı MƏLUMATLAR

Putinin nə smartfonu, nə də interneti var keçmiş kəşfiyyatçıdan rezonanslı MƏLUMATLAR

Lent az saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Rusiya ilə dünyanın qalan hissəsi arasında süni intellekt (AI) sahəsində ciddi texnoloji boşluq getdikcə daha aydın görünür. Bu geriləmənin səbəbinin təkcə beynəlxalq sanksiyalar deyil, həm də ölkənin öz daxilindəki sistemli problemləri olduğu bildirilir.

Lent.az xəbər verir ki, “Financial Times” Qərbə köçmüş keçmiş rusiyalı kəşfiyyatçının məlumatlarına istinad edir: onun sözlərinə görə, prezident Vladimir Putin hələ də rəqəmsal texnologiyalardan qaçır, smartfondan istifadə etmir və hətta internetlə də işləmir. Üstəlik, on il əvvəl o, yaxın ətrafına qeydləri yalnız yazı makinalarında aparmağı əmr edib. Belə şəraitdə yüksək texnoloji sahədə, xüsusən də süni intellektdə irəliləyişlər gözləmək çətin ki mümkün olsun.

Hesablama gücünə giriş vəziyyəti inkişafa mane olan başqa bir amildir. "Azadlıq Radiosu" nun məlumatına görə, Ukraynadakı genişmiqyaslı müharibə dövründə Rusiyanın ən böyük bankı "Sberbank" yalnız 9000-ə yaxın qrafik prosessorlar ala bilib.

Müqayisə üçün: Microsoft təkcə 2023-cü ildə təxminən 500 000 ədəd satın alıb. Rusiya tərəfindən tapılan yeni təchizatçıların tələb olunan həcmdə müasir yarımkeçiricilərə çıxışı yoxdur. Eyni zamanda, ölkə “beyin axını” ilə üzləşib: 2022-ci ildən sonra İT mütəxəssislərinin təxminən 10 faizi mühacirət edib.

Nəticədə, “Tortoise Media”nın qlobal süni intellekt inkişafı reytinqində Rusiya təkcə böyük iqtisadiyyatları deyil, həm də İrlandiya və Portuqaliya kimi daha kiçik ölkələri geridə qoyaraq yalnız 31-ci yerdədir.

Senzura çiplər tələb edir 

Rusiya öz süni intellekt imkanlarını inkişaf etdirmək üçün ciddi stimul ola bilər: dövlət nəzarəti, o cümlədən rəqəmsal məkan. Senzuranın süni intellekt alqoritmlərinə qədər genişləndirilməsi böyük resurs tələb edir. Ancaq Moskvada bunlar yoxdur - kifayət qədər çip və ya istehsal gücü yoxdur.

Bundan əlavə, süni intellekt bu gün hərbi işlərdə getdikcə daha vacib amilə çevrilir. Müasir silahlar və taktikalar rəqəmsal məlumatların emalı imkanlarına əsaslanır. Yüksək performanslı hesablamalara çıxışı olmayan Rusiya gələcək hərbi münaqişələrin kənarında qalmaq riski ilə üzləşir.

Bəzi analitiklər daha da irəli gedərək, avtonom silah sistemlərinin yaradılmasında qarşıdan gələn inqilab barədə xəbərdarlıq edirlər. Əgər bu proqnozlar doğrudursa, o zaman Moskva gələcək texnoloji yarışı artıq uduzur.

Qərb bu boşluqdan necə istifadə edə bilər 

Qərb ölkələri Rusiyanın texnoloji zəifliyindən strateji üstünlük kimi istifadə edə bilər. Əsas alətlərdən biri yarımkeçiricilərin və süni intellekt avadanlığının ixracına məhdudiyyətlərin saxlanılması və sərtləşdirilməsidir. Ekspertlər bu sahədə sanksiyaların ləğvinin hətta mümkün danışıqlar çərçivəsində də qəbuledilməz olduğunu vurğulayırlar.

“Beyin axını”nı artırmağın bir yolu da təklif olunur: ölkəni tərk etmək istəyən rusiyalı süni intellekt mütəxəssisləri üçün miqrasiyanın sadələşdirilməsi. Bundan əlavə, hökumətə daxili təzyiqi artırmaq üçün texnoloji boşluğun real miqyası barədə məlumatların Rusiya isteblişmentinə çatdırılması vacibdir.

Rusiya texnoloji boşluğu kompensasiya edə bilərmi?
Kritik vəziyyətə baxmayaraq, Moskva itirilmiş vaxtı kompensasiya etməyə çalışır. “Sberbank”, Çin ilə süni intellekt sahəsində əməkdaşlığa başladığını elan etdi və “Roskosmos” dövlət korporasiyasında rəhbərliyin dəyişməsi rəhbərliyin zirvəsini cavanlaşdırmaq və "rəqəmsallaşdırmaq" istəyini göstərə bilər.

Lakin tənqidçilər xəbərdarlıq edirlər ki, geridə qalanlar texnologiyanın dəyərini azaltmaqla liderləri tutmaq şansı əldə edirlər. Buna misal olaraq rəqiblərindən daha aşağı qiymətə yaradılmış Çin DeepSeek-V3 süni intellekt modelidir. Rusiya komponentləri idxal etmək üçün boşluqlar tapsa və mövcud resurslardan səmərəli istifadə edərsə, hələ də oyunda qala bilər.

Cavabları olmayan suallar 

Saxlama strategiyasının əsas problemi onun gözlənilməzliyidir. Qlobal vəziyyətin 5-10 ildən sonra necə dəyişəcəyi bəlli deyil. Rusiya süni intellektdə dünyanı tutmasa belə, bunu başqa vasitələrlə - fiziki güc, nüvə silahı, qorxutma taktikası ilə kompensasiya edə bilər. Moskva texnoloji boşluqlara məhəl qoymadan Ukraynada məhz belə fəaliyyət göstərir.

Çip yoxdursa - gələcək yoxdur

Rusiya keçən əsrin metodlarından istifadə edərək fəaliyyətini davam etdirir, keçən əsrdən əvvəlki məqsədlərə çatmağa çalışır. Bu arada, 21-ci əsr başqa vasitələrə ehtiyac duyur – və süni intellektə çıxışı olmayan Rusiya böyük dövlət statusunu qoruyub saxlaya bilməyəcək. Putinin siyasi və hərbi kozırları olsa belə, getdikcə ən vacib şeydən - çiplərdən məhrum olur.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:139
embedMənbə:https://lent.az
archiveBu xəbər 03 Aprel 2025 19:47 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see379

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see352

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see340

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see300

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see284

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see266

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see254

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see253

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see250

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see246

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see234

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see233

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see233

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see223

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see220

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see218

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see201

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see200

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see198

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see194
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri