Qadın beyninin necə işlədiyi kişilərin o qədər də vecinə deyil... Kerol Şilds

Kulis.az onun müsahibələrindən diqqətçəkən hissələri təqdim edir.

"Mən yaxşı kişiləri doğrudan da çox sevirəm və həyatımda onlardan bir neçəsi olub. Kişilər romanlarda özlərinə yer tapmağa layiqdirlər. Yaxşı nikahlar isə – nə qədər nadir olsalar da – kişiləri hər şeydə təqsirləndirməyin qarşısını almağa kömək edə bilər. Mən inanmıram ki, kişilər hər səhər yuxudan oyanıb: "Bu gün qadınları necə əzə bilərəm?" deyə düşünürlər. Onlar da bizlər qədər bizə diktə olunan rolların tələsinə düşüblər – sadəcə fərq ondadır ki, güc (hakimiyyət) onların əlindədir, bizim yox."

Bookreporter.com-a müsahibə, 10 may 2002-ci il

"Məncə, kişilər qadınların əhatəsində olmaq istəyirlər. Onlar qadın zərifliyindən həzz alır və bundan rahatlıq tapırlar. Amma eyni zamanda hesab edirəm ki, bir qadın beyninin sinapslarının (neyron əlaqələrinin) necə işlədiyi onların o qədər də vecinə deyil".

Barbara Ellenə müsahibə, "The Observer" qəzeti, 28 aprel 2002-ci il

"Mən ABŞ-da Metodist Kilsəsində, daha sonra Kanada Birləşmiş Kilsəsində böyümüşəm, sonra Kveker (Quaker) olmuşam, daha sonra isə heç nə. İndi də özümü kveker adlandırıram, baxmayaraq ki, artıq onların toplantılarına getmirəm. Protestant keçmişimə və bu keçmişi paylaşan insanlara, bütün o icmaya qarşı daxili bir bağlılıq və nostalji hiss edirəm. Lakin mən uzun müddətdir ki, inanan biri deyiləm və mənə elə gəlir ki, dinin sadəcə bir metafora olduğunu bu və ya digər şəkildə həmişə bilirdim. Əhdi-Ətiq (Tövrat) başlanğıc üçün bir növ metafora idi, Əhdi-Cədid (İncil) isə yenidən başlamaq üçün bir metafora. Məncə, bunu həmişə dərk edirdim. Digər inancları isə qəbul edib yaşada bilmədim".

İctimai Radioda Terri Qross ilə müsahibə, 1 may 2002-ci il

"İnsanlar elə düşünürlər ki, kitablarımı miras qoyub getməyim nəyisə dəyişəcək. Mənə tez-tez deyirlər: "Heç olmasa, özündən sonra kitablarını qoyub getdin". Bunu adətən "Mən həyatda nə etmişəm ki?" tipli suallarla özünü sorğulayan insanlar deyirlər. Amma reallıq budur ki, mən buna əmin deyiləm. Bilirsiniz, mən realistəm və bir kitabın piştaxtadakı ömrünün təxminən dörd ay olduğunu bilirəm. Pulitser mükafatı aldığım gün Marqo Ceffersonla qarşılaşdım, mənə dedi: "Bunun nə demək olduğunu bilirsən, elə deyilmi?". "Yox, nə deməkdir?" deyə soruşdum. O isə cavabında: "Sən artıq öz nekroloqunun ilk cümləsini bilirsən" dedi. Və əlbəttə ki, bilirəm. Bu mənə kifayət qədər qorxulu gəldi. Amma kimsə mənə təxminən 1915-ci ildən bəri bütün Pulitser mükafatı qazananların siyahısını göndərmişdi, inanın ki, onların yarısının adını belə eşitməmişdim, düz yarısını. Ona görə də ədəbi nüfuzun, şöhrətin uzun yaşadığını düşünmürəm, çox az sayda istisnalar olur. Kitablar, bilirsiniz ki, zamanla ictimaiyyətin diqqətindən düşür, unudulur. Beləliklə, məndə arxamca qalıcı bir şey qoyub getmək hissi yoxdur. Güman edirəm ki, insan qalıcı miras dedikdə öz övladlarını və onların övladlarını nəzərdə tutur. Təbii ki, insanların sevərək oxuyacağı kitablar yazmaq xoşuma gəlir, amma ədəbi miras – xeyr, bu mənim üçün heç bir əhəmiyyət kəsb etmir."

İctimai Radioda Terri Qross ilə müsahibə, 1 may 2002-ci il

"Ölümdən qorxmuram. Mənim üç illik, bir növ hədiyyə kimi qazanılmış əlavə illərim olub və mənə elə gəlir ki, ölüm yaşamaqdan cəmi bir anlıq məsafədədir. Onun heç də uzaqda olduğunu düşünmürəm və ölümdən və ya onunla bağlı hər hansı bir şeydən qətiyyən qorxmuram."

İctimai Radioda Terri Qross ilə müsahibə, 1 may 2002-ci il

"Məsələn, insanlar mənə "qadın yazıçı" deyəndə, mən bunun əslində nə demək olduğunu anlaya bilmirəm. Bu, qadınlar haqqında yazdığım anlamına gəlir? Bəli, bu tamamilə doğrudur, mən qadınlar haqqında yazıram. Oxucularım qadınlardır? Bəli, elədir. Düşünürəm ki, indi kişi oxucuların sayı əvvəlkinə nisbətən daha çoxdur, lakin bilirəm ki, bədii əsərlərimin oxucuları əksərən müxtəlif yaş qruplarından olan qadınlardır. Əgər "qadın yazıçısı" olmaq budursa, məni narahat edən məqam başqadır: romanlarda qadın obrazları çox nadir hallarda mənəvi mərkəz (əsas mənəvi sütun) olaraq yerləşdirilir. Əgər qadının yerinə ora bir kişi obrazı qoysanız, roman hər zaman daha ciddi qəbul olunur. Əlbəttə, Ceyn Ostinin romanlarını bu məsələdə böyük istisnalar kimi göstərmək olar. Məncə, onlar doğrudan da istisnadır. Hesab edirəm ki, qadınlar həmin romanların mərkəzində dayanırlar və yeri gəlmişkən, onlar mənim oxuduğum, daxilində ağıllı qadın obrazları olan ilk romanlar idi. Lakin bu qadınlar – təbii ki – özləri üçün uğurlu, sərfəli nikahlar təmin etmək istəyirlər və adama elə gəlir ki, məhz həmin nöqtədə onlar kitab boyu qurduqları o mənəvi avtoriteti (nüfuzu) itirirlər. Ona görə də düşünürəm ki, ciddi qadınlar haqqında ciddi romanlar yazmaq çox çətindir."

İctimai Radioda Terri Qross ilə müsahibə, 1 may 2002-ci il

"Problem ondadır ki, seksin dili həddindən artıq köhnəlib və aşınıb. Çox sayda eyni şablon ifadələr var. Elə buna görə də ilin ən bərbad seks səhnəsini yazan müəllifi tapmaq üçün belə qəribə müsabiqələr keçirirlər. Bu cür mövzular haqqında yazmaq çox çətindir. "Və sonra o, dodaqlarını qadının dodaqlarına sıxdı. Sonra onu düz ağzından öpdü" və sair, və ilaxır. Bunu təzə bir nəfəslə, yenidən fərqli şəkildə etmək mənə çətin gəlirdi. Nəslimin xüsusiyyətlərinə görə bunu çətin hesab edirdim, çünki hazırda 66 yaşım var və mən elə bir dövrdən keçmişəm ki, səhv etmirəmsə, Ernest Heminqueyə romanlarında söyüş işlətməyə icazə verilmirdi; o, bunun əvəzinə daha yumşaq bir söz deməli olurdu. Mənim oxuduğum kitablar bunlar idi. Seks bizdən demək olar ki, tamamilə gizlədilmişdi. Düşünürəm ki, digər insanlar bunu məndən daha yaxşı bacarırlar. Mən dərk edirəm ki, bu, hamımızın həyatının bir parçasıdır və onu tamamilə kənarda qoya bilməzsən. Və təbii ki, mən həmişə övladlarımın olduğunu və onların məktəbə getdiyini düşünürdüm, analarının seks səhnələri yazması barədə onların nə fikirləşəcəyindən narahat olurdum. Bunun bir az gülünc səsləndiyini bilirəm, amma mən doğrudan da daxilən bu cür tərəddüdlər və özümü sorğu-sual etmə prosesindən keçmişəm".

İctimai Radioda Terri Qross ilə müsahibə, 1 may 2002-ci il