Qadına qarşı zorakılıq kişinin öz daxilindəki zəif liyin və uşaqlıq travmasının maskalanmış formasıdır

Qadına qarşı zorakılıq sərgiləyən, qadına qarşı zorakılığa göz yuman millət güclü ola bilməz.

Bu gün demək olar ki, bütün dünyada qadınlar zorakılığa məruz qalır. Zorakılığın çox üzü var. Və zorakılıq ən dərin yaralar açır. Dünyada qadınlar zorakılığın müxtəlif növlərinə məruz qalırlar.

Bəziləri döyülür, təzyiqlərə məruz qalır, onlara güc tətbiq olunur. Bəziləri psixoloji və emosional zorakılığa məruz qalır, alçaldılır, təhdid edilir, manipulyasiyaya uğrayır, qısqanclıq adı altında nəzarətdə saxlanılır.

Bəzi qadınların qazancı əlindən alınır, işləməsinə mane olunur, "iqtisadi asılı" vəziyyətdə saxlanılır.

Seksual zorakılığa məruz qalan qadınlar da var. Razılıq olmadan təmaslar, təzyiq altında münasibət, təqiblər və s.

Bəzi qadınlar sosial zorakılıqla qarşılaşır. Qadın ailəsindən, dostlardan, dünyadan təcrid edilir.

Bu, dəyişməyən bir reallıqdır: Bütün dünyada statistikalar da sübut edir ki, qadına qarşı zorakılıq çox vaxt ən yaxın bildiyi kişi tərəfindən edilir. Həyat yoldaşı, sevgilisi, nişanlısı, atası, qardaşı və hətta qohumları tərəfindən qadınlar zorakılığa məruz qalır. Yəni təhlükə çox vaxt küçədə deyil, qadının evinin içində gizlənir.

Qadına qarşı zorakılığın əsas səbəbi güc bərabərsizliyidir. Cəmiyyətlərin çoxunda kişi güc, qadın isə itaət simvolu kimi yetişdirilib. Bu köhnə təfəkkür minlərlə dəfə dəyişsə də, kökləri hələ də bir çox ailənin içində yaşayır. Zorakılığın kökündə həmişə kişilərin güclü olması fikri dayansa da, əslində bu “güc” deyil, zəifliyin maskalanmış formasıdır. Yəni kişi zəif olduğunu anlayır və zorakılıq tətbiq edərək özünü sübut etməyə çalışır ki, “mən güclüyəm”. Güclü olan kişiyə qadın zatən könüllü "təslim" olur. Psixoloqlar da deyir ki, əslində zorakılıq edən kişi öz daxili boşluğu qarşısında aciz qalan və yetərsizliyinin fərqində olan kişidir. Zorakılığa əl atan kişilərdə nəzarət ehtiyacı olur. Onların daxilində özündən asılı insan yaratmaq arzusu baş qaldırır. Özlərini dəyərsiz hiss etdikləri üçün sübut etməyə çalışırlar ki, “mən dəyərliyəm”. Uşaqlıq travmaları da burada mühüm rol oynayır. Həyatındakı qadının azacıq "güclənmə"si, fikrini bildirməyə çalışması bu kişini qorxudur. Və dərhal susdurmağa çalışır.

Bir də itirmək qorxusu kişini zorakılığa istiqamətləndirir. Yetərsiz olduğunu dərk edən, anlayan kişi başa düşür ki, qadını itirir. Bu zaman ən ağır zorakılıq növünə əl atır ki, “həyatda olmasın, heç kimin olmasın”. Yəni əbədi itirməyə razılaşır, ondan uzaqlaşmasına deyil. Yanlış analmayın; bunun adı sevgi deyil, bu qorxudur.

Qadına zorakılığa qarşı bütün dünyada mübarizə aparılır. Qadın sığınacaqları yaradılır, qaynar xəttlər var. Zorakılıq edən şəxslərə məhkəmə qadağaları tətbiq olunur. Maarifləndirmə kampaniyaları da aparılır. Qadınlar üçün şərait yaradılır ki, iqtisadi baxımdan güclənsinlər və kişilərdən maddi asılı olmasınlar. Reallıq da budur ki, qadın güclənmədikcə, ona qarşı zorakılıq davam edəcək.

Qadına qarşı zorakılıq bütün cəmiyyətin, əslində bütün dünyanın problemidir. Yəni bugün hansısa qadın öldürülürsə və yaxud döyülürsə, bunda cəmiyyət də günahkardır. Yəqin fikir verirsiniz, hansısa qadın öldürülərsə, sosial şəbəkələrdə müzakirə obyektinə çevrilir, günahlandırılır, əxlaqsız çıxaılır, zorakılığı tətbiq edən şəxsə haqq qazandırılır. Hətta deyirlər ki, “günahı olmasaydı öldürüməzdi” və yaxud “nə həddə çatdırıb ki, kişi onu öldürmək qərarı verib”… Bilirsiniz bu nədir? Bu, cəmiyyətin zorakılığa haqq qazandırmasıdır. Belə bir cəmiyyətdə təbii ki, qadınla bir balaca sıxıntısı olan kişi zorakılığa əl atacaq. Bu günə qədər qarşıma çıxmadı ki, zorakılıq tətbiq edən biri qınansın…

Bu gün — 25 noyabrdır. 25 noyabr bütün dünyada qadına zorakılığa qarşı mübarizə günüdür. Cəmi bir gün hamının yadına düşür ki, “qadınlar zorakılığa məruz qalır”…

25 noyabrın da maraqlı bir tarixi var. 1960-cı ildə Dominikan Respublikasında diktaturaya qarşı çıxan üç bacı – Mirabal bacıları – qəddar şəkildə öldürüldüyü gün olduğu üçün, BMT həmin günü bütün qadınlara edilən zorakılığın simvoluna çevirdi.

Marcus Aurelius deyirdi ki, “Bir insan başqasını incitmək gücünə sahibdirsə, deməli, əvvəlcə öz içində çox şey itirib”. Bu, bir daha sübut edir ki, zorakılıq tətbiq edən şəxs daxili boş olan, sadəcə cisimdən ibarət olan biridir…

Unutmayın ki, qadının gözündəki qorxu — zorakılıq edən kişinin ən böyük rüsvayçılığıdır və zorakılığa susmaq da zorakılığın bir parçasıdır. Susmayın, kiminsə qarşılaşdığı zorakılıq qarşısında! "Nəyimə lazım" deməyin. Bu zorakılıq bir gün sizin də, yaxınınızın da başına gələ bilər. Zorakılıq edən şəxsin etdiyi davranışlar bir qadını deyil, bütün nəsli məhv edə bilər…

İradə Cəlil, Bizimyol.info

Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyi (MEDİA)

Məqalə, Medianın İnkişafı Agentliyinin onlayn media subyektlərinə (veb-saytlara) maliyyə dəstəyi əsasında hazırlanıb.

İstiqamət: 6.3.18. gender, ailə və demoqrafiya məsələlərinin işıqlandırılması.

Məqalə, Medianın İnkişafı Agentliyinin onlayn media subyektlərinə (veb-saytlara) maliyyə dəstəyi əsasında hazırlanıb.

İstiqamət: 6.3.18. gender, ailə və demoqrafiya məsələlərinin işıqlandırılması.

Məqalə, Medianın İnkişafı Agentliyinin onlayn media subyektlərinə (veb-saytlara) maliyyə dəstəyi əsasında hazırlanıb.

İstiqamət: 6.3.18. gender, ailə və demoqrafiya məsələlərinin işıqlandırılması.

Məqalə, Medianın İnkişafı Agentliyinin onlayn media subyektlərinə (veb-saytlara) maliyyə dəstəyi əsasında hazırlanıb.

İstiqamət: 6.3.18. gender, ailə və demoqrafiya məsələlərinin işıqlandırılması.