“Qarabağ illüziyalası bitib: Reallıq Azərbaycanın xeyrinədir

Erməni politoloq Benyamin Matevosyanın fikrincə, sabiq prezident Levon Ter-Petrosyan və hazırkı baş nazir Nikol Paşinyan Qarabağ məsələsində eyni ideoloji mövqedədir. Matevosyan bildirib ki, hər ikisi “ermənilərin Qarabağa qayıdışı” mövzusunu bağlamağın tərəfdarıdır və sülh müqaviləsi imzalandıqdan sonra Azərbaycan və Ermənistan arasında ticarət əlaqələrinin qurulmasını dəstəkləyir: “Levon Ter-Petrosyan böyük mənada Nikol Paşinyanın konsepsiyasının tərəfdarıdır: ermənilərin Qarabağa qayıdışı mövzusunu bağlamalıyıq. Üstəlik, Ter-Petrosyan Alen Simonyanın da fikirlərini dəstəkləyir. Alen Simonyana görə, sülh müqaviləsi imzalanan kimi, Azərbaycan və Ermənistan arasında ticarət başlayacaq. Dünən Ter-Petrosyanın özü də söylədi ki, ermənilər ticarətlə yaxşı məşğul olan xalqdır. Başqa sözlə, Nikol Paşinyan Qarabağla bağlı Ter-Petrosyanın etmək istəmədiyi bir iş (Azərbaycan ərazisi olaraq tanınması – red.) görməyib. Nikol Paşinyan Levon Ter-Petrosyanın konsepsiyasındadır. Yəni hər ikisi eyni ideoloji sahədədir”. Matevosyanın iddiasına görə, Ermənistanın digər keçmiş prezidenti Serj Sərkisyan da hakimiyyəti dönəmində bəzi məsələlərdə Nikol Paşinyanla eyni mövqedən çıxış edib: “Ermənistan-Türkiyə futbol diplomatiyası dövründə hakimiyyətin bəyanatlarını xatırlayın. Sadəcə adları dəyişin, Serj Sarkisyanın yerinə Nikol Paşinyanı qoyun, Abdullah Gülün yerinə Ərdoğanı. Görün nəsə fərq olurmu?”.

Siyas Tədqiqatlar Mərkəzinin sektor müdiri, politoloq Tural İsmayılov Sherg.az-a açıqlamasında  deyib ki,  erməni politoloqun açıqlaması Paşinyanın Qarabağ siyasətini sabiq prezidentlərin xəttinə bağlamağa çalışır, amma gerçək vəziyyət bundan qat-qat mürəkkəbdir:

 “ Levon Ter-Petrosyan və Serj Sərkisyan illərlə Qarabağ məsələsində yanlış prioritetlər seçdilər, diplomatik səhvlərə yol verdilər və erməni cəmiyyətini boş ümidlərlə oyandırdılar. Paşinyan isə onların buraxdığı boşluqları görmək məcburiyyətindədir, amma onun siyasəti də tam səhvsiz deyil. Qarabağla bağlı bəyanatlarda mövqeyi bəzən qeyri-müəyyən və populist xarakter daşıyır, daxili və xarici auditoriya üçün qarışıq mesajlar verir. Azərbaycan isə gücünü və strategiyasını açıq şəkildə ortaya qoyub, həm diplomatik, həm də hərbi sahədə sabit üstünlük nümayiş etdirir. Paşinyanın buna cavabı daha çox reaktiv xarakter daşıyır və sistematik bir plan kimi görünmür. Ermənistanın iqtisadi və siyasi strukturu isə hələ də köhnə zəncirlərdən qurtulmayıb, bu da Paşinyanın imkanlarını ciddi şəkildə məhdudlaşdırır”.

T. İsmayılovun fikrincə erməni politoloqun “sadəcə adlar dəyişib” ifadəsi ironikdir, amma gerçəklik daha sərtdir: həm sabiq prezidentlər, həm də Paşinyan əslində Ermənistanın strateji zəifliyini ört-basdır etməyə çalışır. Azərbaycan isə real diplomatiya və güc balansı ilə bölgədə təşəbbüsü əlində saxlayır: 

“ Paşinyanın bəzi addımları zəruridir, amma onların icrası da bəzən yetərincə cəsarətli və nəticəyönümlü deyil. Ermənistanda hakimiyyət dəyişir, ritorika dəyişir, amma regiondakı balans Azərbaycanın əlində qalır. Qarabağ məsələsi üzərində oyunlar aparmaq artıq mümkün deyil; Paşinyan da, sabiq prezidentlər də bu həqiqətlə üzləşməlidir. Azərbaycanın gücü və strateji sabitliyi isə heç vaxt əvvəlki erməni liderlərinin illüziyalarını yaşamağa imkan verməyəcək”.