Qarabağda son pərdə: Antiterror əməliyyatının siyasi və strateji yönləri

2023-cü ilin 19-20 sentyabr tarixlərində Azərbaycan Ordusunun həyata keçirdiyi lokal xarakterli antiterror əməliyyatı həm hərbi, həm siyasi, həm də psixoloji baxımdan dönüş nöqtəsi oldu. Bu əməliyyat, İkinci Qarabağ müharibəsindən sonrakı dövrdə yarımçıq qalan proseslərin məntiqi yekunu kimi dəyərləndirilə bilər.

Əvvəlcə qeyd etmək lazımdır ki, 2020-ci ilin noyabr bəyanatına əsasən, erməni silahlı dəstələri Qarabağı tərk etməli idilər. Lakin üç il ərzində əksinə, silahlanma artdı, yeni istehkamlar quruldu və bölgədə təxribatların sayı çoxaldı. Ermənistan rəhbərliyi sülh çağırışlarını qulaqardına vuraraq vəziyyəti davamlı gərginlikdə saxladı. Azərbaycan isə dəfələrlə xəbərdarlıq etsə də, nəticə əldə olunmadı.

Belə şəraitdə sentyabrın 19-da törədilən terror aktı son damla oldu. Mülki şəxslərin və hərbçilərin həlak olması, Ordumuzun mövqelərinin atəşə tutulması dövlətin qəti addım atmasını zəruri etdi. Əməliyyat peşəkarlıqla həyata keçirildi, düşmən mövqeləri qısa zamanda zərərsizləşdirildi, separatçılar təslim olmağa məcbur qaldı.

Əldə olunan nəticələr yalnız hərbi uğurla məhdudlaşmadı. Qondarma rejim ləğv olundu, qanunsuz silahlı dəstələr tərksilah edildi, Azərbaycan bayrağı Xankəndi və digər şəhərlərdə ucaldıldı. Bu, həm də beynəlxalq aləmə aydın mesaj idi: Azərbaycanın suverenliyi və ərazi bütövlüyü danışıqsız təmin ediləcək.

Əməliyyat sonrası mərhələ isə reinteqrasiya prosesi ilə səciyyələndi. Qarabağda yaşayan erməni əhali qarşısında seçim qoyuldu - Azərbaycan vətəndaşlığını qəbul etmək və ya bölgəni tərk etmək. Bu proses Azərbaycanın humanist yanaşmasının göstəricisi idi və gələcəkdə bölgədə dayanıqlı sülhün əsasını qura bilər.

Nəticə etibarilə, 2023-cü ilin antiterror əməliyyatı Azərbaycanın yaxın tarixində “son pərdə” rolunu oynadı: separatizmin ləğvi, dövlət suverenliyinin tam təmin olunması və regionda yeni geosiyasi düzənin başlanğıcı.

Züriyyə Qarayeva,

politoloq