Qarabağdan Orta Dəhlizə və ya Azərbaycanla Özbəkistanın iqtisadi əməkdaşlığında yeni üfüqlər ŞƏRH

Azərbaycan ilə Özbəkistan arasındakı münasibətlər bu gün təkcə dostluq və qardaşlıq hisslərindən ibarət deyil. Bu münasibətlər artıq real iqtisadi layihələrlə, investisiya fondları ilə, sənaye və kənd təsərrüfatında konkret əməkdaşlıqla möhkəmlənir. İyulun 2-də cənab Prezident İlham Əliyevin mətbuata bəyanatında bu reallıqlar aydın şəkildə əks olundu. Xüsusilə Qarabağda aparılan quruculuq işlərində Özbəkistanın rolu böyük rəğbətlə qeyd edildi. Prezident İlham Əliyev minnətdarlıqla vurğuladı: "Qarabağın bərpasına göstərdiyi köməyə görə xüsusi minnətdarlığımızı ifadə edirik. Özbəkistan bu sahədə birinci ölkə, öz təşəbbüsü ilə Qarabağ bölgəsinin bərpasına dərhal yardım edən Prezident Mirziyoyev isə dünyada ilk lider olub." Bu yardımlar təkcə simvolik xarakter daşımır, həm də real nəticələr verir. Bunun ən parlaq nümunəsi Şuşada inşa edilmiş, böyük özbək alimi Mirzə Uluqbəyin adını daşıyan məktəbdir. Bu məktəb artıq öz əcdadlarının torpağına qayıdan uşaqlar üçün bilik ocağına çevrilib. Digər mühüm layihə isə Xankəndidə yaradılan tikiş fabrikidir ki, burada 200-dən çox insan işləyir. Gələcəkdə bu rəqəmin daha da artacağı gözlənilir. Əməkdaşlıq yalnız sosial layihələrlə bitmir. İqtisadi sahədə yaradılmış 500 milyon dollarlıq birgə İnvestisiya Fondu artıq 10-dan çox layihə üzrə investisiya qərarları qəbul etmək mərhələsindədir. Cənab Prezident İlham Əliyev dedi: "Biz bunu yalnız başlanğıc kimi qiymətləndiririk. Planlarımız bu rəqəmi bir neçə dəfə üstələyir." Bu layihələr energetika, kənd təsərrüfatı, mehmanxana biznesi, inşaat kimi sahələri əhatə edir. Özbəkistanın kənd təsərrüfatı, xüsusən də pambıqçılıq və ipəkçilik sahəsindəki təcrübəsi Azərbaycanda böyük maraq doğurur. Bu sahədə də birgə müəssisələrin yaradılması, kənd təsərrüfatı məhsullarının emalı zavodlarının qurulması planlaşdırılır. Cənab Prezident İlham Əliyev vurğuladı ki, "Özbəkistan şirkətlərinin bu sahədə təcrübəsi bizim üçün çox qiymətlidir." Nəqliyyat sahəsində əməkdaşlıq isə hər iki ölkənin region üçün oynadığı mühüm rolu göstərir. Xəzərdən Azərbaycana, oradan isə Qərbə çıxışı təmin edən Orta Dəhliz layihəsi artıq praktiki mərhələdədir.Cənab Prezident qeyd etdi ki, "Biz layihələrimizi ikitərəfli formatda əlaqələndirməyi davam etdirəcəyik. Həm də qonşu ölkələrlə nəqliyyat siyasətinin əlaqələndirilməsi üzrə müntəzəm dialoq aparacağıq." Bu, yalnız ticarət üçün deyil, həm də regionun tranzit imkanlarını genişləndirmək baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır. Bu əməkdaşlığın əsasını güclü siyasi iradə, qarşılıqlı etimad və xalqların bir-birinə olan səmimi sevgisi təşkil edir. Prezident İlham Əliyev bunu bir cümlə ilə belə ifadə etdi: "Biz dost, qardaş olacağıq və birlikdə çalışacağıq." Azərbaycan ilə Özbəkistan arasındakı münasibətlər artıq təkcə qardaşlıq hisslərindən ibarət deyil – bu münasibətlər konkret iqtisadi layihələr, investisiyalar, birgə fondlar və strateji planlarla möhkəmlənir. Özbəkistan Azərbaycan üçün sadəcə dost deyil, həm də prioritet investisiya tərəfdaşıdır. Cənab Prezident İlham Əliyevin dediyi kimi, bunun iki əsas səbəbi var: “Birincisi, ona görə ki, bu, dost, qardaş ölkədir. İkincisi, çünki Özbəkistan Prezidentinin düşünülmüş islahatları nəticəsində ölkədə çox yaxşı investisiya mühiti yaradılıb.” Xüsusi vurğulanan mövzulardan biri Qarabağda bərpa işlərinə Özbəkistanın verdiyi dəstək oldu. Cənab Prezident Əliyev səmimi minnətdarlığını belə ifadə etdi: “Qarabağın bərpasına göstərdiyi köməyə görə xüsusi minnətdarlığımızı ifadə edirik. Özbəkistan bu sahədə birinci ölkə, öz təşəbbüsü ilə Qarabağ bölgəsinin bərpasına dərhal yardım edən Prezident Mirziyoyev isə dünyada ilk lider olub.” Xüsusi qeyd etmək lazımdır ki, Şuşada tikilən, böyük alim Mirzə Uluqbəyin adını daşıyan məktəb təkcə bir təhsil müəssisəsi deyil – bu, həm də qardaşlığın, dəstəyin, humanizmin rəmzidir. Digər bir layihə – Xankəndidə yaradılan tikiş fabriki artıq 200-dən çox insana iş yeri təmin edib və gələcəkdə daha da genişlənəcək. İqtisadi sahədə isə əlaqələr sürətlə inkişaf edir. Yaradılmış 500 milyon dollarlıq birgə İnvestisiya Fondu artıq konkret layihələrlə işləyir. Bu, energetika, kənd təsərrüfatı, mehmanxana biznesi və digər sahələrdə əhəmiyyətli nəticələr verəcək. Bu görüşdə müzakirə olunan layihələr göstərir ki, Azərbaycan-Özbəkistan əməkdaşlığı yalnız iqtisadi göstəriciləri artırmaq məqsədi daşımır. Bu əməkdaşlıq həm də xalqlar arasında dostluğu, mədəni yaxınlığı, regionun inkişafını gücləndirəcək real nəticələrə yönəlib. İki ölkə arasında münasibətlərin arxasında yalnız siyasi ritorika yox, həm də böyük layihələr, Qarabağda tikilən məktəb, Xankəndidə açılan fabrik, Bakıda salınacaq “Özbəkistan parkı” və gələcək planlar dayanır. Bütün bunlar sübut edir ki, Azərbaycan və Özbəkistan münasibətləri gələcək nəsillərə örnək olacaq əsl strateji müttəfiqliyə çevrilib. Beləliklə, Azərbaycan və Özbəkistan münasibətləri artıq yeni bir mərhələdədir. Bu əməkdaşlıq hər iki ölkənin tarixində qürur səhifəsi kimi qalacaq və gələcək nəsillərə örnək olacaq.

David İbramxəlilov,
YAP Qusar rayon təşkilatının sədri