Qardaşlıqdan strateji müttəfiqliyə ŞƏRH

Azərbaycan və Türkiyə arasındakı münasibətlər ortaq tarixə, dilə, dinə, mədəniyyətə və milli-mənəvi dəyərlərə əsaslanan nümunəvi dövlətlərarası əlaqələrdir. Bu münasibətlər təkcə iki ölkə arasında siyasi və iqtisadi əməkdaşlıqla məhdudlaşmır, eyni zamanda iki xalqın əsrlər boyu formalaşmış qardaşlıq bağlarına söykənir. Məhz buna görə də Azərbaycan-Türkiyə əlaqələri beynəlxalq münasibətlər sistemində özünəməxsus yer tutur və dünyanın ən möhkəm strateji tərəfdaşlıqlarından biri hesab edilir.

Azərbaycan müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra onu tanıyan ilk dövlətlərdən biri Türkiyə olmuşdur. Bu addım iki ölkə arasındakı münasibətlərin gələcək inkişafı üçün möhkəm zəmin yaratmışdır. Sonrakı illərdə siyasi, iqtisadi, hərbi, enerji, nəqliyyat, təhsil, mədəniyyət və humanitar sahələrdə əməkdaşlıq sürətlə genişlənmişdir. Dövlət başçıları arasında qarşılıqlı etimada əsaslanan münasibətlər ikitərəfli əlaqələrin daha da möhkəmlənməsində mühüm rol oynamışdır.

Azərbaycan və Türkiyə beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində də daim bir-birini dəstəkləyir. Hər iki ölkə beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə əsaslanaraq bir-birinin suverenliyini, ərazi bütövlüyünü və milli maraqlarını müdafiə edir. Xüsusilə Qarabağ məsələsində Türkiyənin Azərbaycana verdiyi siyasi və mənəvi dəstək qardaşlığın ən parlaq nümunələrindən biri olmuşdur. 44 günlük Vətən müharibəsi dövründə Türkiyənin nümayiş etdirdiyi qətiyyətli mövqe Azərbaycan xalqı tərəfindən yüksək qiymətləndirilmişdir.

İqtisadi əməkdaşlıq Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinin əsas istiqamətlərindən biridir. İki ölkə arasında həyata keçirilən iri enerji və nəqliyyat layihələri regionun iqtisadi xəritəsini dəyişdirmişdir. Bakı–Tbilisi–Ceyhan neft kəməri, Bakı–Tbilisi–Ərzurum qaz kəməri və Bakı–Tbilisi–Qars dəmir yolu layihələri Azərbaycan və Türkiyənin birgə səylərinin uğurlu nəticələridir. Bu layihələr yalnız iki ölkəyə deyil, bütövlükdə regionun inkişafına və enerji təhlükəsizliyinə mühüm töhfə vermişdir.

Hərbi sahədə əməkdaşlıq da xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Müxtəlif birgə təlimlərin keçirilməsi, müdafiə sənayesi sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi və təhlükəsizlik məsələləri üzrə koordinasiyanın gücləndirilməsi iki ölkənin strateji tərəfdaşlığını daha da möhkəmləndirmişdir. 2021-ci ildə imzalanmış Şuşa Bəyannaməsi isə bu münasibətləri rəsmi olaraq müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəltmişdir. Sənəd Azərbaycan və Türkiyənin gələcək inkişaf istiqamətlərini müəyyən edən mühüm siyasi-hüquqi baza rolunu oynayır.

Humanitar və mədəni əlaqələr də iki ölkə arasında münasibətlərin ayrılmaz hissəsidir. Təhsil proqramları, tələbə mübadiləsi, mədəni tədbirlər və ortaq layihələr xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşmanı və dostluğu daha da gücləndirir. Hər iki ölkədə keçirilən mədəniyyət günləri, forumlar və beynəlxalq tədbirlər ortaq dəyərlərin təbliğinə xidmət edir.

Bu gün Azərbaycan və Türkiyə münasibətləri "Bir millət, iki dövlət" fəlsəfəsinin uğurlu təcəssümüdür. Qarşılıqlı etimad, dostluq və qardaşlıq prinsiplərinə əsaslanan bu əlaqələr gündən-günə daha da möhkəmlənir. İki ölkə regional və beynəlxalq səviyyədə sülhün, sabitliyin və əməkdaşlığın möhkəmləndirilməsi istiqamətində birgə fəaliyyət göstərərək gələcəyə inamla addımlayır. Azərbaycan-Türkiyə qardaşlığı bu gün olduğu kimi, gələcəkdə də regionun inkişafı və təhlükəsizliyi üçün mühüm amillərdən biri olaraq qalacaqdır.

Rauf Nəcəfov

YAP Sədərək rayon təşkilatının məsləhətçisi