Icma.az
close
up
RU
Qarğa ilə bağlı mifoloji bilgilər ƏTRAFLI KONKRET

Qarğa ilə bağlı mifoloji bilgilər ƏTRAFLI KONKRET

Konkret.az portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

Qarğa mifologiyada, xüsusilə şimal xalqlarının inanclarında, müxtəlif aləmlər arasında vasitəçi kimi qəbul edilir. O, əsasən yayla qış, quru ilə yaş, duzlu su ilə şirin su arasında əlaqələndirilir. Qarğanın və ya Qarğa bürcünün quraq mövsümlə əlaqəsi bir çox mifologiyalarda geniş yayılmış motivlərdəndir. Bəzi xalqların mifoloji təsəvvürlərində qarğanın səsi də məhz quraqlıqla əlaqələndirilir.

Su ilə quru arasında vasitəçi rolunu oynayan qarğa daşqın haqqında miflərdə də iştirak edir. Bəzi rəvayətlərə görə, yer üzündə quru sahələri yaratmaq üçün dənizin dibindən bir ovuc torpaq çıxaran da məhz qarğadır. O, su mənbələrini əldə edir, çaylar yaradır, hətta bəzi miflərdə şirin çay suyunu duzlu dənizin sahiblərindən alır.

Qarğanın insan səsini təqlid etmək qabiliyyəti, eləcə də uzunömürlü olması onun müdrik və uzaqgörən quş kimi qəbul edilməsinə səbəb olmuşdur. Bu təsəvvürlərdə onun axirət dünyası ilə əlaqəsi də xüsusi yer tutur.

Bununla yanaşı, xüsusilə şimal xalqlarının mifologiyasında qarğa müdrikliklə axmaqlıq arasında da vasitəçi hesab edilir. O, bir tərəfdən müdrik şaman, digər tərəfdən isə hiyləgər və məzəli trikster obrazında çıxış edir. Bəzən öz hiylələrinin qurbanına çevrilir, bəzən də düşünülməmiş, ağılsız hərəkətlər edir.

Qarğa kişi və qadın başlanğıcları arasında da vasitəçi kimi təsvir olunur. Onun cinsini dəyişməyə çalışması, evlənmək istəyi və buna bənzər davranışları bəzi miflərdə şamanların cinsiyyət dəyişdirməsi ilə bağlı təsəvvürlərlə müqayisə edilir.

Miflərdə həm insan, həm də heyvan xüsusiyyətlərini özündə birləşdirən qarğa insanla heyvan aləmi arasında da əlaqələndirici rol oynayır. Onun mifoloji qarşıdurmaların müxtəlif tərəflərində iştirakı ikili obrazını formalaşdırır: qarğa həm ciddi mədəniyyət qəhrəmanı, həm də zarafatcıl, hiyləgər triksterdir. Mədəniyyət qəhrəmanı kimi o, təbiətlə mədəniyyət arasında vasitəçilik edir, insanlara həyat üçün zəruri olan bilik və nemətləri qazandırır.

Şimali Asiya və Şimali Amerika xalqlarının mifologiyasında qarğa

Qarğa Şimali Asiya və Şimali Amerikanın bir sıra yerli xalqlarının mifologiyasında mərkəzi obrazlardan biridir.

Şimali Asiyada bu obraz, ilk növbədə, çukot-kamçatka qrupuna daxil olan paleoasiya xalqlarının – çukçaların, koryakların və itelmenlərin mifoloji dünyagörüşündə xüsusi yer tutur.

Şimali Amerikada isə qarğa əsasən şimal-qərb hindularının, xüsusilə tlinqitlərin, həmçinin hayda, tsimşian və kvakiutl xalqlarının mifologiyasında mühüm rol oynayır. Bundan başqa, o, şimali atabaskların və müəyyən dərəcədə eskimosların mifoloji təsəvvürlərində də yer alır. Tədqiqatçılar eskimos mifologiyasındakı bu obrazın digər xalqlardan mənimsənilmiş ola biləcəyini ehtimal edirlər.

Bu xalqların mifologiyasında qarğa eyni zamanda ilk əcdad, dünyanın yaradıcısı (demiurq), mədəniyyət qəhrəmanı, qüdrətli şaman və hiyləgər trikster kimi təqdim olunur.

Müxtəlif xalqlarda onun fərqli adları var: itelmenlərdə Kutx, koryaklarda Kuykınnyaku, çukçalarda Kurkıl, tlinqitlərdə isə Yel.

Beləliklə, qarğa mifologiyada sadəcə bir quş deyil. O, yaradılışla məhvolma, müdrikliklə hiyləgərlik, təbiətlə mədəniyyət, insanla fövqəltəbii aləm arasında əlaqə yaradan çoxqatlı və sakral bir obrazdır.

Hazırladı: Rəsmiyyə Şərifova,
KONKRET.az

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:71
embedMənbə:https://konkret.az
archiveBu xəbər 05 Noyabr 2026 21:30 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Qazaxıstan COP31 də Azərbaycan və Özbəkistanla birlikdə yaşıl enerji dəhlizi layihəsini təşviq edir.

11 Noyabr 2026 23:37see348

Çinlilər toyuğun bu hissələrini yemir Səbəb

11 Noyabr 2026 22:18see332

“Şahdəniz” neft sənayemizin şahanə yatağı

12 Noyabr 2026 13:03see332

Gülağası Mirzəyev: Balet artistinin səhnədəki zərif hərəkətlərinin arxasında illərin zəhməti dayanır

12 Noyabr 2026 01:28see312

Ucuz qiymətə onlarla maşının satışa çıxarılacağı tarix açıqlandı SİYAHI

11 Noyabr 2026 22:13see309

Valideynlərə xəbərdarlıq: Uşaqlara dərmanı qaşıqla verməyin

11 Noyabr 2026 23:17see295

Adil Kazımlı: “Əldə etdiyim uğurda əməyi olan hər kəsə minnətdarlığımı bildirirəm”

12 Noyabr 2026 02:08see258

Atəşkəs təklifimizi rədd etdi

12 Noyabr 2026 02:34see252

Noyer Bavariya nın əsas qapıçısı olaraq qalacaq? zədədən sonra

12 Noyabr 2026 00:16see241

Təranə Musa cütlüyünün evi müzakirə yaratdı (Video)

12 Noyabr 2026 15:26see227

Vəba və taun xəstəlikləri ilə bağlı vəziyyət olduqca çətindir Putin

12 Noyabr 2026 21:05see218

Əzələləri kompüterlə yaradılan məşhur aktyor necə dəyişib?

12 Noyabr 2026 19:23see206

Azərbaycanda ötən ay ərzaq məhsulları 6,7 faiz bahalaşıb

12 Noyabr 2026 17:31see201

Təbiətin gizli təhlükəsi Zəhərli göbələklərdən ehtiyatlı olun Video

12 Noyabr 2026 18:02see199

Qış üçün C vitamini ehtiyatını hansı məhsullardan toplamaq olar?

12 Noyabr 2026 22:45see194

Gecələr yuxusuz, səhərlər yorğun… Yuxusuzluq beynə necə təsir edir?

12 Noyabr 2026 19:08see193

Autizm xəstəsi olan uşaq məktəbə götürülmür (Video)

12 Noyabr 2026 21:36see192

Bakıda yeni salınacaq parkla bağlı işlərə başlanılıb

12 Noyabr 2026 19:13see192

Piylənmədən əziyyət çəkən insanlarda şəkər riski artıq olur

12 Noyabr 2026 01:42see177

Azərbaycanla Avropa İttifaqı arasında əlaqələr müzakirə edildi

13 Noyabr 2026 00:52see176
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri